Underlying asset (bazaviy aktiv) nima

Underlying asset nima

Underlying asset (bazaviy yoki asosiy aktiv) derivativ narxi bog'liq bo'lgan aktiv. Bu aktiv valyuta, metall, neft, aksiya, indeks, obligatsiya yoki foiz stavkasi bo'lishi mumkin.

Derivativ o'z-o'zidan qiymatga ega emas. Uning narxi bazaviy aktiv narxidan kelib chiqadi. Fyuchers, forvard, opsion va CFD shunday vositalarga kiradi.

Misol

Faraz qilaylik, treyder XAUUSD bo'yicha CFD pozitsiya ochdi. Bu vositaning bazaviy aktivi AQSh dollaridagi oltin narxi.

• Oltin narxi ko'tarilsa, CFD narxi ham ko'tariladi. Buy pozitsiyada foyda, sell pozitsiyada zarar paydo bo'ladi.
• Oltin narxi tushsa, natija teskari bo'ladi.
• Treyder oltinning o'ziga egalik qilmaydi. U faqat narx farqi bo'yicha hisob-kitob qiladi.

Foyda yoki zarar miqdori pozitsiya hajmiga, kontrakt hajmiga va narx o'zgarishiga bog'liq. Aniq summani kalkulyatorlar sahifasida hisoblash mumkin.

Leverajli CFD va forex savdosida mablag' tez yo'qotilishi mumkin. Bazaviy aktivdagi kichik harakat ham hisobga katta ta'sir qiladi. Batafsil ma'lumot Risklarni boshqarish sahifasida.

Atama qayerda uchraydi

• Platformalarda. MetaTrader 5 yoki MT4 da vosita xususiyatlari (Specification) oynasida vosita nimaga bog'langani, kontrakt hajmi va narx kotirovkasi ko'rsatiladi.
• Hisobotlarda. Fond va bank hisobotlarida derivativ pozitsiyalar bazaviy aktiv turi bo'yicha guruhlanadi.
• Yangiliklarda. "Neft fyucherslari arzonladi" degan xabarda bazaviy aktiv neft, vosita esa fyuchers.
• Qonunchilikda. Valyutani tartibga solish to'g'risidagi qonun 4-moddasida valyuta derivativlari (valyutaga bog'liq hosila moliyaviy vositalar) ta'riflangan. Bunda bazaviy aktiv xorijiy valyuta hisoblanadi.

Aniq ta'rif va chekka holatlar

Rasmiy ta'rif: bazaviy aktiv derivativ kontraktida ko'rsatilgan, narxi yoki qiymati kontrakt bo'yicha majburiyat hajmini belgilaydigan aktiv yoki ko'rsatkich.

Tajribali treyder uchun muhim nozik jihatlar:

• Savdo qilinmaydigan bazaviy aktiv. Fond indeksi (masalan, US100 ortidagi indeks) hisoblangan ko'rsatkich. Uni to'g'ridan-to'g'ri sotib olib bo'lmaydi. Foiz stavkasi va volatillik indeksi ham shunday.
• Derivativ ustidagi derivativ. Fyuchersga yozilgan opsionda bazaviy aktiv tovar emas, fyuchersning o'zi.
• Fyuchersga bog'langan CFD. Ba'zi CFD narxi spot narxga emas, fyuchers narxiga bog'lanadi. Shuning uchun contango va futures roll natijaga ta'sir qiladi.
• Yetkazib berish. Kontrakt naqd hisob-kitob yoki yetkazib berish bilan yakunlanishi mumkin. Birinchi holatda bazaviy aktiv faqat narx manbai vazifasini bajaradi.
• Sezgirlik. Opsion narxining bazaviy aktiv narxiga sezgirligi delta bilan o'lchanadi.
• Savat. Bazaviy aktiv bir nechta aktivdan iborat to'plam ham bo'lishi mumkin.

Bog'liq atamalar

Derivativlar, Commodity, Amal qilish muddati, ETN nima, ADR va GDR, Exposure, Metallar, Valyuta juftliklari, Treyding lug'ati.

Ko'p beriladigan savollar

Bazaviy aktiv va asosiy aktiv bir narsami?

Ha. Ikkalasi ham inglizcha "underlying asset" atamasining tarjimasi.

CFD savdosida bazaviy aktivga egalik qilamanmi?

Yo'q. CFD faqat narx farqi bo'yicha hisob-kitob qilinadigan shartnoma.

Valyuta juftligida bazaviy aktiv nima?

Bazaviy aktiv bir valyutaning boshqasiga nisbatan kursi. Masalan, EUR/USD da bu yevroning dollardagi narxi.

Bazaviy aktiv narxi va derivativ narxi doim tengmi?

Har doim emas. Ularning farqiga muddat, foiz stavkalari, saqlash xarajatlari va spred ta'sir qiladi.