Islomiy moliya nima
Islomiy moliya shariat qoidalariga mos keladigan pul va mulk munosabatlari tizimidir. Uning markazida bir nechta asosiy taqiq turadi:
- Riba: qarz yoki ayirboshlashdagi oldindan belgilangan ortiqcha to'lov, ya'ni foiz.
- Gharar: shartnomadagi haddan tashqari noaniqlik.
- Maysir: qimor xususiyatiga ega bitimlar.
- Harom faoliyatni (masalan, spirtli ichimlik yoki qimor biznesini) moliyalash.
Ruxsat etilgan modellar foyda va zararni sheriklar o'rtasida bo'lishga, real aktiv yoki xizmatga tayanadi. Bularga murabaha, ijara, musharaka va sukuk kiradi. Islomiy bank aynan shu modellar asosida ishlaydi. Uning an'anaviy bankdan farqi Islomiy va an'anaviy bank sahifasida tushuntirilgan.
Asoslarni Islomiy moliya tamoyillari, Riba nima? va Gharar va maysir sahifalarida batafsil o'qishingiz mumkin.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Islomiy treyding va halol investitsiya: olimlar nima deydi
Biz o'zimiz fatvo bermaymiz. Bo'limda olimlar, fiqh akademiyalari va AAOIFI kabi xalqaro standart tashkilotlarining qarashlari jamlangan. Ularning ko'p masalada fikri bir xil emas.
| Mavzu | Asosiy savollar | Sahifa |
|---|---|---|
| Forex | Valyuta ayirboshlashda qabz (darhol topshirish), yelka (leverage, ya'ni qarz mablag' bilan savdo), overnight svop | Forex halolmi? |
| Oltin | Oltin oltin yoki pulga almashtirilganda qo'lma-qo'l topshirish sharti; CFD va jismoniy oltin farqi | Oltin savdosi halolmi? |
| Aksiyalar | Kompaniya faoliyati va qarz yuki bo'yicha shariat skriningi | Halol aksiyalar |
| Kripto | Pul sifatidagi maqomi, noaniqlik va spekulyatsiya masalasi | Kripto halolmi? |
CFD (narx farqiga tuzilgan shartnoma) bo'yicha ko'plab olimlar ehtiyotkor. Sabab: bunday bitimda aktivning o'zi egallanmaydi, ko'pincha yelka va svop ishlatiladi. Svopsiz hisoblar mavzusi alohida sahifada ko'rib chiqilgan: Svopsiz islomiy hisob. Bu sahifa svopsiz shart bitimni o'z-o'zidan shariatga mos qiladimi, degan savolga olimlarning javoblarini beradi.
Bo'limdan qanday foydalanish
Yangi boshlovchilar uchun. Avval Islomiy moliya tamoyillari sahifasini, keyin riba va gharar haqidagi maqolalarni o'qing. So'ng o'zingizni qiziqtirgan aktiv bo'yicha sahifaga o'ting. Treyding atamalari notanish bo'lsa, Treyding asoslari va Treyding lug'ati yordam beradi.
Tajribali treyderlar uchun. Bo'limda bitim tuzilmasining tafsilotlari bor: spot va shart bitim farqi, svop qanday hisoblanadi, marja kreditmi yoki yo'qmi, olimlarning bu masalalardagi dalillari. Zakot mavzusi ham shu yerda: Investitsiya zakoti, Oltin va kumush zakoti va Zakot kalkulyatori.
Aniq vaziyatingiz bo'yicha qaror uchun o'zingiz ishonadigan olim yoki muftiyga murojaat qiling. Bizning sahifalar faqat manbalarni tushunishga yordam beradi.
O'zbekistondagi huquqiy kontekst
Shariat masalasi bilan birga dunyoviy qonunni ham bilish kerak. Valyutani tartibga solish to'g'risidagi qonun 4-moddasida valyuta derivativlari (valyutaga bog'liq hosila moliyaviy vositalar) ta'riflangan. Qimmatli qog'ozlar bozoridagi professional faoliyat bo'yicha qimmatli qog'ozlar bozorida professional faoliyat yuritish vakolatli tartibga soluvchi organ bergan litsenziya asosida amalga oshiriladi. Bozorni tartibga soluvchi organ: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi.
Soliq tomonida Soliq kodeksining 375-moddasi: qimmatli qog‘ozlar va (yoki) muddatli bitimlarning hosila moliyaviy instrumentlari bilan operatsiyalardan olingan daromad jismoniy shaxslarning mol-mulkdan olgan daromadi hisoblanadi. Batafsil ma'lumot Qonun va xavfsizlik va Tartibga solish va xavfsizlik sahifalarida.
Risk haqida ochiq gap
Yelkali CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Bitim shariatga mos deb hisoblangan taqdirda ham bu risk saqlanib qoladi. Risk qanday cheklanishini Risklarni boshqarish sahifasida o'qing.
Ko'p beriladigan savollar
Islomiy moliya faqat banklarga tegishlimi?
Yo'q. U investitsiya, savdo, sug'urta (takaful) va zakotni ham qamrab oladi.
Forex halolmi yoki haromi?
Olimlarning fikri turlicha. Ko'pchilik qabz, riba va yelka shartlariga e'tibor qaratadi. Dalillarni Forex halolmi? sahifasida ko'ring.
Svopsiz hisob bitimni halol qiladimi?
Bu munozarali masala. Svop olib tashlansa ham boshqa shartlar qoladi. Batafsil ma'lumot Svopsiz islomiy hisob sahifasida.
Bu sahifalar fatvo hisoblanadimi?
Yo'q. Biz olimlar va standart tashkilotlarining fikrlarini keltiramiz, o'zimiz hukm chiqarmaymiz.
Halol investitsiyani nimadan boshlash kerak?
Avval tamoyillarni o'rganing, keyin aktiv bo'yicha sahifalarni o'qing va ishonchli olim bilan maslahatlashing. Biz qaysidir aktivni tavsiya qilmaymiz.