Fundamental tahlil va makroiqtisodiyot

Fundamental tahlil nima

Fundamental tahlil narxni iqtisodiy sabablar orqali o'rganadi. Uning savoli "grafik qayerga boradi" emas, "narx nima uchun o'zgarmoqda". Valyuta, oltin, neft va fond indekslari narxiga foiz stavkalari, inflyatsiya, bandlik, iqtisodiy o'sish va siyosiy voqealar ta'sir qiladi.

Makroiqtisodiyot butun mamlakat iqtisodiyotini o'rganadigan soha. Treyder uchun uning amaliy tomoni shu: qaysi ma'lumot qachon chiqadi, bozor undan nimani kutadi va natija kutilganidan farq qilsa, narx qanday harakat qilishi mumkin.

Asoslarni Fundamental tahlil asoslari sahifasidan boshlash mumkin.

Bozorni nima harakatga keltiradi

Markaziy banklar

Markaziy bank foiz stavkasini belgilaydi. Stavka valyutaning jozibadorligiga bevosita ta'sir qiladi. Bozor faqat qarorning o'ziga emas, bankning keyingi rejalari haqidagi signallarga ham qaraydi. Bu signallar "hawkish" (qattiqroq siyosatga moyil) yoki "dovish" (yumshoqroq siyosatga moyil) deb ataladi. Mavzuni Markaziy banklar va valyuta sahifasidan boshlang. Keyin FOMC yig'ilishlari sahifasida AQSh Federal zahira tizimi qanday qaror qabul qilishini ko'ring.

Iqtisodiy ma'lumotlar

Statistika idoralari va markaziy banklar ma'lumotlarni rasmiy kalendar bo'yicha e'lon qiladi. Forex yangiliklari asosan shu e'lonlar atrofida aylanadi. AQSh bandlik hisoboti (NFP hisoboti) va iste'mol narxlari indeksi (CPI indeksi) e'lon qilinganda bozorda kuchli harakat bo'lishi mumkin.

Ma'lumotlarni qanday o'qishni Iqtisodiy kalendar sahifasi tushuntiradi. Natija kutilganidan farq qilganda bozor qanday javob berishini Iqtisodiy syurprizlar sahifasida ko'rish mumkin.

Stavka, inflyatsiya, valyuta, oltin va neft

Bu omillar alohida emas, bir-biriga bog'langan holda ishlaydi:

• Inflyatsiya yuqori bo'lsa, markaziy bank stavkani ko'tarishi mumkin. Bu valyutani qo'llab-quvvatlashi mumkin.
• Real foiz stavkasi (stavkadan inflyatsiya ayirilgandan keyingi qism) oltinga ta'sir qiladi, chunki oltin foiz to'lamaydi.
• Neft narxi inflyatsiyaga va neft eksport qiluvchi mamlakatlar valyutalariga ta'sir qiladi.
• Bozorda xavotir kuchayganda kapital xavfsiz deb hisoblanadigan aktivlarga o'tishi mumkin.

Batafsil: Foiz stavkalari, Real foiz stavkalari, Oltin narxi omillari, Neft, inflyatsiya, valyuta, Risk-on va risk-off.

Bo'limdan qanday foydalanish

Yangi boshlovchi uchun

Quyidagi tartibda o'qish qulay:

1. Inflyatsiya va Foiz stavkalari
2. Markaziy banklar va valyuta
3. Iqtisodiy kalendar
4. Asosiy hisobotlar: NFP, CPI, GDP

Terminlar notanish bo'lsa, Treyding lug'ati sahifasiga qarang.

Tajribali treyder uchun

Bo'limda chuqurroq mavzular ham bor:

• daromadlilik egri chizig'i (yield curve);
• QE va QT, ya'ni markaziy bank balansini kengaytirish va qisqartirish;
• forward guidance, ya'ni markaziy bankning kelajakdagi siyosati haqidagi ochiq signallari;
• COT hisoboti;
• kapital nazorati;
• retsessiya indikatorlari.

Har bir markaziy bank (Fed, ECB, BoJ, BoE va boshqalar) haqida alohida sahifa bor. Iqtisodiy tahlilni grafik bilan birga ishlatish uchun Texnik tahlil bo'limini ham ko'ring.

O'zbekiston konteksti

So'mning rasmiy kursini O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) belgilaydi va e'lon qiladi. Bankning asosiy stavka qarorlari ham shu manbada chiqadi: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng. Rasmiy kurslarni Valyuta kurslari bo'limida kuzatish mumkin.

Risk haqida ochiq gap

Fundamental tahlil narx qayerga borishini kafolatlamaydi. Ma'lumot kutilgandek chiqsa ham, bozor teskari harakat qilishi mumkin. Muhim e'lonlar vaqtida spred kengayishi va narx keskin sakrashi mumkin. Yelkali (leverage) CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Shuning uchun e'lon oldidan Risklarni boshqarish sahifasini o'qing.

Ko'p so'raladigan savollar

Fundamental tahlil texnik tahlildan nimasi bilan farq qiladi?

Fundamental tahlil narxning iqtisodiy sabablarini o'rganadi. Texnik tahlil esa narx grafigi va undagi qoliplarni o'rganadi. Ko'p treyderlar ikkalasini birga ishlatadi.

Forex yangiliklarini qayerdan kuzatish kerak?

Asosiy manba iqtisodiy kalendar va rasmiy idoralarning e'lonlari. Kalendarni qanday o'qish Iqtisodiy kalendar sahifasida tushuntirilgan.

Qaysi hisobotlar bozorga eng kuchli ta'sir qiladi?

Odatda foiz stavkasi qarorlari, inflyatsiya va bandlik ma'lumotlari. Biroq ta'sir kuchi bozorning shu paytdagi kutishlariga bog'liq.

Fundamental tahlil foyda kafolatlaydimi?

Yo'q. U narx o'zgarishining sabablarini tushunishga yordam beradi, xolos. Yelkali savdoda yo'qotish xavfi har doim saqlanib qoladi.

Bu bo'lim savdo signallari beradimi?

Yo'q. Sahifalar faqat tushuntirish uchun yozilgan. Ularda nima sotib olish yoki sotish bo'yicha tavsiya yo'q.