Qisqa ta'rif
Credit spread (kredit spred) — xavfliroq obligatsiya va xavfsiz hisoblangan davlat obligatsiyasi daromadliligi o'rtasidagi farq. Ikkala obligatsiyaning muddati va valyutasi bir xil bo'lishi kerak.
Investor qarz oluvchi to'lay olmasligi, ya'ni default xavfi uchun qo'shimcha daromad talab qiladi. Spred shu qo'shimcha haqni ko'rsatadi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Aniq ta'rif
Rasmiy ta'rif: kredit spred bir xil muddat va valyutadagi korporativ yoki boshqa xavfli obligatsiyaning to'lov muddatigacha daromadliligi (yield to maturity) bilan benchmark obligatsiya daromadliligi o'rtasidagi farq. Benchmark sifatida odatda AQSh Treasuries, Germaniya Bund yoki Britaniya gilt obligatsiyalari olinadi. Farq bazis punktlarda ifodalanadi.
Mutaxassislar spredning bir necha turini ajratadi:
| Tur | Nima bilan solishtiriladi |
|---|---|
| G-spread | Davlat obligatsiyasi daromadliligi |
| I-spread | Svop egri chizig'i |
| Z-spread | Butun nolinchi kupon egri chizig'i bo'ylab doimiy qo'shimcha |
| OAS | Z-spread, ichki opsion (masalan, muddatidan oldin qaytarish huquqi) ta'siri chiqarib tashlangan |
| CDS spread | Kredit default svopi narxi, obligatsiya emas |
Misol (shartli holat)
Faraz qilaylik, bir xil muddatli va bir xil valyutadagi ikki obligatsiya bor:
- davlat obligatsiyasi daromadliligi — Y(davlat);
- kompaniya obligatsiyasi daromadliligi — Y(kompaniya).
Kredit spred = Y(kompaniya) − Y(davlat).
Natijani foizdan bazis punktga o'tkazing. Kompaniya ahvoli yomonlashsa, investorlar uning obligatsiyasini arzonroq sotib oladi. Narx tushadi, daromadlilik oshadi, spred kengayadi. Ishonch qaytsa, spred torayadi. Davlat obligatsiyasi daromadliligi o'zgarmagan holatda ham shunday bo'ladi.
Atama qayerda uchraydi
- Yangiliklarda: "spredlar kengaydi" degani bozorda xavfdan qochish kuchaygan, "spredlar torayishi" esa xavfga ishtahaning oshgani deb talqin qilinadi. Inqiroz davrida bu credit crunch va flight to quality bilan birga tilga olinadi.
- Hisobotlarda: reyting agentliklari, banklar va fondlar investitsion darajadagi va yuqori daromadli (high yield) obligatsiyalar spred indekslarini e'lon qiladi.
- Platformalarda: MetaTrader'dagi "spread" — bu bid va ask narxlari farqi, kredit spred emas. Bu ikki tushunchani aralashtirmang.
Kredit spred makrotahlilda ko'p ishlatiladi, batafsil — fundamental tahlil sahifasida.
Chekka holatlar
- Muddat yoki valyuta mos kelmasa, farq kredit xavfini emas, egri chiziq shakli yoki valyuta farqini ham aks ettiradi.
- Likvidlik: spredga faqat default xavfi emas, kam savdo qilinadigan obligatsiya uchun likvidlik mukofoti ham kiradi.
- Manfiy spred: ba'zan xalqaro tashkilot obligatsiyasi davlat obligatsiyasidan pastroq daromadli bo'ladi. Bu kam uchraydi.
- Opsionlarda: "credit spread" yana bir opsion strukturasini ham bildiradi. Unda bir opsion sotiladi, boshqasi sotib olinadi va sof premiya olinadi. Bu obligatsiya spredi bilan bog'liq emas, qarang: call opsion.
Obligatsiya yoki indekslarga bog'liq CFD'lar leverej bilan savdo qilinadi va tez zararga olib kelishi mumkin. Bu haqda risklarni boshqarish sahifasida yozilgan.
Bog'liq atamalar
Kupon, duration, yevroobligatsiya, kontragent, rivojlanayotgan bozorlar. Boshqa atamalar treyding lug'ati sahifasida.
Ko'p beriladigan savollar
Credit spread nima, bir gapda?
Xavfli obligatsiya bilan xavfsiz davlat obligatsiyasi daromadliligi farqi. Ikkalasining muddati va valyutasi bir xil bo'ladi.
Kredit spred kengaysa nimani bildiradi?
Investorlar qarz oluvchi uchun ko'proq xavf ko'rmoqda va qo'shimcha daromad talab qilmoqda.
Obligatsiya spredi va broker spredi bir narsami?
Yo'q. Broker spredi — bid va ask narxlari farqi. Obligatsiya spredi — daromadliliklar farqi.
Spred qanday birlikda o'lchanadi?
Odatda bazis punktlarda.
