Qisqa ta'rif
Flight to quality (o'zbekchada "sifatga qochish" yoki xavfsiz aktivlarga o'tish) — bozorda qo'rquv kuchayganda investorlar pulini xavfli aktivlardan chiqarib, xavfsizroq deb hisoblangan aktivlarga o'tkazishi.
Xavfsiz aktivlar deganda odatda quyidagilar tushuniladi:
- kredit reytingi yuqori davlatlarning obligatsiyalari, masalan AQSh g'aznachilik obligatsiyalari, nemis Bund va britaniya Gilt;
- oltin;
- AQSh dollari, yapon iyenasi, shveytsariya franki;
- naqd pul va qisqa muddatli davlat qog'ozlari.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Aniqroq ta'rif
Moliyaviy adabiyotda flight to quality kapitalning qayta taqsimlanishi deb ta'riflanadi. Kapital yuqori kredit va bozor riskiga ega aktivlardan chiqadi: aksiyalar, yuqori daromadli korporativ obligatsiyalar, rivojlanayotgan bozorlar valyutalari. U past riskli va likvid aktivlarga o'tadi.
Bu jarayonning o'lchanadigan belgilari:
- xavfsiz davlat obligatsiyalarining narxi oshadi, daromadliligi esa tushadi;
- credit spread, ya'ni korporativ va davlat obligatsiyalari daromadliligi orasidagi farq kengayadi. Bu farq odatda bazis punktlarda o'lchanadi;
- aksiya indekslari tushadi, volatillik ko'rsatkichlari oshadi;
- odatda bir-biriga bog'liq bo'lmagan aktivlar orasidagi korrelyatsiya o'zgaradi.
Faraziy misol
Faraz qilaylik, kutilmagan yirik bank inqirozi haqida xabar chiqdi. Shundan keyin bir necha kun ichida quyidagi manzara kuzatilishi mumkin:
| Aktiv | Odatdagi yo'nalish |
|---|---|
| US100 kabi aksiya indekslari | tushadi |
| Rivojlanayotgan bozor valyutalari | zaiflashadi |
| AQSh davlat obligatsiyalari | narxi oshadi, daromadliligi tushadi |
| XAUUSD (oltin) | ko'pincha oshadi |
| USD/JPY | iyena mustahkamlanganda tushadi |
Bu yerda ko'rsatilgan narsa qoida emas, faqat yo'nalishlar. Har bir holatda reaksiya boshqacha bo'ladi. Pozitsiya hajmi va narx harakati foyda yoki zararga qanday ta'sir qilishini kalkulyatorlar sahifasida o'z raqamlaringiz bilan hisoblab ko'rishingiz mumkin. Leverajli CFD va forex savdosida bunday keskin harakatlar paytida pul tez yo'qotilishi mumkin.
Atama qayerda uchraydi
- Yangiliklarda. "Risk-off", "safe-haven demand", "investorlar xavfsiz aktivlarga qochmoqda" kabi iboralar shaklida uchraydi.
- Hisobotlarda. Markaziy banklarning moliyaviy barqarorlik sharhlarida va investitsiya banklarining bozor tahlillarida ishlatiladi.
- Platformalarda. MetaTrader 5 yoki boshqa terminalda oltin, indekslar va iyena juftliklari grafiklari bir vaqtda keskin harakatlanganda ko'rinadi. Batafsil ma'lumot fundamental tahlil bo'limida.
Chekka holatlar
- Flight to liquidity. Ba'zan investorlar sifatga emas, likvidlikka qochadi va hamma narsani sotib, naqd pulga o'tadi. Bunda oltin ham dastlab tushishi mumkin, chunki marja talablarini qoplash uchun sotiladi.
- Inqiroz manbai. Inqiroz xavfsiz deb hisoblangan davlatning o'zida boshlansa, uning valyutasi va obligatsiyalari kutilgandek harakat qilmasligi mumkin (dollar smile nazariyasiga qarang).
- Davlat riski. Ayrim davlatlarning obligatsiyalari inqiroz paytida xavfsiz aktiv bo'lmay qoladi. Ularning kredit riski oshadi.
- Teskari jarayon. Vaziyat tinchlangach, kapital yana xavfli aktivlarga qaytadi. Bu "risk-on" deb ataladi.
Bog'liq atamalar
Black swan, moliyaviy yuqumlanish, bank run, credit crunch, hot money, qattiq valyuta, valyuta riski. Boshqa atamalar treyding lug'ati sahifasida.
Ko'p beriladigan savollar
Flight to quality nima degani?
Noaniqlik paytida pulni xavfli aktivlardan xavfsizroq va likvid aktivlarga o'tkazish.
Xavfsiz aktivlar har doim oshadimi?
Yo'q. Likvidlik inqirozida ular ham vaqtincha tushishi mumkin.
Bu savdo signalimi?
Yo'q. Bu bozor holatini tasvirlovchi atama, xolos. Riskni boshqarish bo'yicha ma'lumot risklarni boshqarish sahifasida.
Risk-off va flight to quality bir xilmi?
Ma'nosi yaqin. Risk-off umumiy kayfiyatni bildiradi, flight to quality esa kapitalning aniq xavfsiz aktivlarga ko'chishini bildiradi.
