CFD va forex murakkab instrumentlar bo‘lib, leverage tufayli pulni tez yo‘qotishning yuqori riski mavjud. Risklar haqida ma’lumot

Portfel (portfolio) nima

Bu sahifada portfelning oddiy va rasmiy ta'rifi, bitta shartli misol va unga bog'liq atamalar bor.

Extrade Uzbekistan tahririyati ·

Ushbu sahifada
  1. Ta'rif
  2. Rasmiy ta'rif va chegaraviy holatlar
  3. Portfel diversifikatsiyasi
  4. Shartli misol
  5. Atama qayerda uchraydi
  6. Huquqiy va soliq jihati
  7. Bog'liq atamalar
  8. Ko'p beriladigan savollar

Ta'rif

Portfel (portfolio) bitta shaxs yoki tashkilotga tegishli aktivlar to'plami. Bunga aksiyalar, obligatsiyalar, fond ulushlari, depozitlar, oltin, valyuta va ochiq derivativ pozitsiyalar kiradi.

Investitsiya portfeli atamasi ko'pincha uzoq muddatga ushlab turiladigan aktivlar uchun ishlatiladi. Treyderning portfeli deganda esa odatda hisobdagi ochiq pozitsiyalar tushuniladi.

Rasmiy ta'rif va chegaraviy holatlar

Moliyada portfel aktivlar va ularning ulushlari (vaznlari) majmuasi sifatida ko'riladi. Portfelning daromadliligi har bir aktiv daromadliligining vaznlar bo'yicha o'rtachasiga teng. Riski esa faqat alohida aktivlar riskiga bog'liq emas. U aktivlar orasidagi korrelyatsiyaga ham bog'liq.

Chegaraviy holatlar:

Portfel diversifikatsiyasi

Diversifikatsiya mablag'ni bir-biriga kuchsiz bog'langan aktivlar orasida taqsimlash degani. Maqsad portfelning umumiy tebranishini kamaytirish. Diversifikatsiya zararni yo'q qilmaydi. Bozor keskin tushgan paytlarda aktivlar orasidagi korrelyatsiya ko'pincha oshadi va ular birga tushishi mumkin.

Diversifikatsiya turli aktiv klasslari, mamlakatlar, sohalar va valyutalar bo'yicha qilinadi.

Shartli misol

Faraz qilaylik, investor mablag'ining katta qismini aksiyalar fondiga, kichikroq qismini obligatsiyalarga, qolganini oltinga joylashtirgan. Aksiyalar tushgan davrda obligatsiyalar va oltin o'zgacha harakatlansa, portfelning umumiy o'zgarishi faqat aksiyalardan iborat portfelga qaraganda yumshoqroq bo'ladi. Ular ham bir yo'nalishda harakatlansa, bu samara deyarli yo'qoladi.

Aniq raqamlar bilan hisoblash uchun kalkulyatorlar sahifasidan foydalaning.

Atama qayerda uchraydi

Huquqiy va soliq jihati

Soliq kodeksining 375-moddasi: qimmatli qog‘ozlar va (yoki) muddatli bitimlarning hosila moliyaviy instrumentlari bilan operatsiyalardan olingan daromad jismoniy shaxslarning mol-mulkdan olgan daromadi hisoblanadi. Xorijiy valyutadagi qimmatli qog'ozlarga kelsak: kapital harakati bilan bog'liq operatsiyalarga xorijdagi hisobvaraqlar va depozitlarga mablag' joylashtirish kiradi; rezidentlar tomonidan xorijiy valyutadagi qimmatli qog'ozlarni sotib olish qimmatli qog'ozlar regulyatori tomonidan CBU bilan birgalikda tartibga solinadi. Qimmatli qog'ozlar bozoridagi professional ishtirokchini NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri orqali tekshirish mumkin.

Leverajli CFD va forex savdosida mablag'ni tez yo'qotish mumkin. Bunday pozitsiyalar portfel riskini sezilarli oshiradi. Batafsil ma'lumot risklarni boshqarish sahifasida.

Bog'liq atamalar

Ko'p beriladigan savollar

Portfel nima, qisqacha?

Bir egaga tegishli barcha aktivlar va pozitsiyalar to'plami.

Investitsiya portfeli va savdo hisobi bir xilmi?

Yo'q. Savdo hisobidagi pozitsiyalar portfelning faqat bir qismi bo'lishi mumkin. Depozitlar, aksiyalar va boshqa aktivlar ham portfelga kiradi.

Diversifikatsiya zarardan himoya qiladimi?

To'liq himoya qilmaydi. U riskni taqsimlaydi, lekin umumiy bozor tushishida zarar baribir bo'lishi mumkin.

Portfel riskini qanday o'lchashadi?

Odatda volatillik, beta va aktivlar orasidagi korrelyatsiya orqali.

Manbalar

  1. lex.uz — Налоговый кодекс Республики Узбекистан, ст. 375 · lex.uz — tekshirilgan: 2026-11-11
  2. lex.uz — Закон «О валютном регулировании» (ЗРУ-573), ст. 16 · lex.uz — tekshirilgan: 2026-11-11
  3. NAPP · napp.uz › Qimmatli qog ozlar bozori professional ishtirokchilarining reestri — tekshirilgan: 2026-11-11

Tegishli sahifalar