Qisqa ta'rif
Investment grade — reyting agentligi qarzni to'lash ehtimolini yuqori deb baholagan obligatsiyalar toifasi. Junk (yuqori daromadli, high yield) obligatsiyalar — reytingi shu chegaradan past bo'lgan, to'lovga layoqatsizlik riski kattaroq obligatsiyalar.
Kredit reytingi — emitent yoki aniq bir obligatsiyaning qarzni o'z vaqtida to'lash qobiliyatiga reyting agentligi bergan baho.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Rasmiyroq ta'rif
S&P va Fitch shkalasida investment grade AAA dan BBB- gacha bo'lgan toifalarni qamraydi. BB+ va undan past toifalar spekulyativ (junk) hisoblanadi. Eng past darajalar CCC, CC, C toifalari va D (default) bo'ladi. Moody's o'z belgilash tizimidan foydalanadi, lekin chegarani shu tartibda qo'yadi.
Bu chegara ko'p investorlar uchun muhim. Ba'zi fondlar, sug'urta kompaniyalari va pensiya jamg'armalarining ichki qoidalari faqat investment grade qog'ozlarni saqlashga ruxsat beradi.
Shartli misol
Faraz qilaylik, "A kompaniya" obligatsiyasining reytingi BBB-. Kompaniya qarzi o'sadi, foydasi kamayadi va agentlik reytingni BB+ ga tushiradi.
Natijasi:
- obligatsiya investment grade toifasidan junk toifasiga o'tadi;
- faqat investment grade saqlay oladigan fondlar uni sotishga majbur bo'lishi mumkin;
- narx tushadi, daromadlilik oshadi, credit spread kengayadi.
Bunday obligatsiya fallen angel ("qulagan farishta") deb ataladi. Teskari holat, ya'ni junk toifasidan investment grade ga ko'tarilish, rising star deyiladi.
Chekka holatlar
- Split rating — agentliklar turlicha baho beradi: biri chegaradan yuqori, boshqasi past qo'yadi. Indekslar bunday holatda o'z qoidasini qo'llaydi.
- Outlook va watch — reytingning o'zgarishi mumkinligi haqidagi oldindan berilgan signal. Bu reytingning o'zgargani degani emas.
- Emitent va emissiya reytingi — bitta kompaniyaning turli obligatsiyalari garov va qarz tartibiga qarab turli reyting olishi mumkin.
- Suveren chegara — kompaniya reytingi odatda o'z davlati reytingidan yuqori bo'lmaydi. Bu qoida qat'iy emas.
- Reytingsiz obligatsiyalar — reytingi yo'q obligatsiya avtomatik ravishda junk hisoblanmaydi, lekin uning riskini baholash qiyinroq.
Atama qayerda uchraydi
- Yangiliklarda: "agentlik reytingni pasaytirdi", "fallen angel", "high yield bozoridan pul chiqishi".
- Fond hisobotlari va prospektlarida: portfelning reyting toifalari bo'yicha taqsimoti.
- Makro tahlilda: investment grade va junk daromadliligi orasidagi farq bozordagi risk kayfiyatining ko'rsatkichi sifatida ishlatiladi. Bu haqda Fundamental tahlil sahifasida o'qishingiz mumkin.
Bozor keskinlashganda pul ko'pincha junk qog'ozlardan ishonchliroq aktivlarga o'tadi. Bu hodisa flight to quality deb ataladi. Spread o'zgarishlari odatda bazis punktlarda o'lchanadi.
Yuqori daromadlilik qo'shimcha risk uchun beriladigan to'lovdir, kafolat emas. Leverajli CFD savdosi orqali bu bozorlar bilan bog'liq aktivlarda pul tez yo'qotilishi mumkin. Batafsil: Risklarni boshqarish.
Bog'liq atamalar
- Default (to'lovga layoqatsizlik)
- Kupon
- Duration
- Yevroobligatsiya
- Rivojlanayotgan bozorlar
- Garov (collateral)
- Haircut
- Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Investment grade nima?
Reyting agentligi to'lov qobiliyatini yuqori deb baholagan obligatsiyalar toifasi. S&P va Fitch shkalasida bu BBB- va undan yuqori toifalar.
Junk bonds nima?
Reytingi BB+ va undan past bo'lgan obligatsiyalar. Ular default riski yuqoriroq bo'lgani uchun odatda yuqoriroq daromadlilik taklif qiladi.
Yuqori daromadli obligatsiyalar va junk bir xil narsami?
Ha. "High yield" atamasi bozorda junk toifasining neytralroq nomi sifatida ishlatiladi.
Reyting o'zgarsa, obligatsiya narxi albatta o'zgaradimi?
Shart emas. Bozor kutilgan o'zgarishni narxga oldindan kiritib qo'ygan bo'lishi mumkin. Shunga qaramay, chegaradan o'tish ko'pincha majburiy sotuvlarga sabab bo'ladi.
Kredit reytingi kafolatmi?
Yo'q. Reyting agentlik fikri, xolos. U kechikishi yoki xato bo'lishi mumkin.
