Qisqa ta'rif
Forward points (forvard punktlari, swap punktlari) – valyuta juftligining spot kursiga qo'shiladigan yoki undan ayiriladigan, juftlikdagi valyutalarning foiz stavkalari farqini aks ettiruvchi tuzatma. Shu tuzatma qo'shilgach, forvard kurs hosil bo'ladi.
Spot kurs – hozirgi yetkazib berish uchun belgilangan kurs. Forvard kurs – kelajakdagi sanada hisob-kitob qilish uchun bugun kelishilgan kurs. Batafsil: Forvard kontrakt.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Aniq ta'rif
Forvard punktlari = forvard kurs − spot kurs. Ular pipsda (narxning eng kichik standart qadamida) yoziladi.
Nazariy asos covered interest parity hisoblanadi. Taxminiy ko'rinishi:
F − S ≈ S × (i_kotirovka − i_baza) × t
- S – spot kurs;
- F – forvard kurs;
- i_baza, i_kotirovka – bazaviy va kotirovka valyutasining foiz stavkalari;
- t – muddat, yil ulushida.
Kotirovka valyutasining stavkasi yuqori bo'lsa, punktlar musbat bo'ladi (forvard premium). Kotirovka valyutasining stavkasi past bo'lsa, punktlar manfiy bo'ladi (forvard diskont).
Shartli misol
Faraz qilaylik, USD/UZS juftligida so'm bo'yicha stavka dollar bo'yicha stavkadan yuqori. So'm stavkalari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) belgilaydigan asosiy stavka bilan bog'liq (O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng). Bu holda:
- Kotirovka valyutasi (UZS) stavkasi bazaviy valyuta (USD) stavkasidan yuqori.
- Forvard punktlari musbat bo'ladi.
- Forvard kurs spot kursdan yuqori turadi.
- Muddat qancha uzun bo'lsa, farq shuncha katta bo'ladi.
Diler punktlarni bid/ask juftligi ko'rinishida beradi. Chapdagi son o'ngdagidan kichik bo'lsa, punktlar spotga qo'shiladi. Chapdagi son kattaroq bo'lsa, punktlar spotdan ayiriladi.
Atama qayerda uchraydi
- Banklararo va bank hisobotlari. Forvard va FX swap kotirovkalari spot kurs va punktlar ko'rinishida beriladi.
- FX swap. Bu bitimda bir valyuta yaqin sanada sotib olinib, uzoq sanada qayta sotiladi. Yaqin va uzoq sanalar kurslari orasidagi farq aynan swap punktlari bo'ladi.
- Huquqiy matnlar. Valyuta forvardlari valyuta derivativlariga kiradi: Valyutani tartibga solish to'g'risidagi qonun 4-moddasida valyuta derivativlari (valyutaga bog'liq hosila moliyaviy vositalar) ta'riflangan.
- MetaTrader. Simvol spetsifikatsiyasida overnight swap ko'pincha punktlarda ko'rsatiladi. Bu chakana CFD hisobidagi kunlik yechim yoki to'lov bo'lib, banklararo forvard punktlari bilan bir xil narsa emas. Uni broker o'zi belgilaydi. Exness hisobidagi swap shartlarini shaxsiy kabinetda yoki rasmiy saytda tekshiring.
Leverajli forex va CFD savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Swap xarajatlari ham pozitsiya natijasiga ta'sir qiladi.
Chekka holatlar
- Qisqa muddatlar. Overnight va tom-next punktlari alohida kotirovka qilinadi.
- Nostandart sanalar (broken dates). Punktlar yaqin standart muddatlar orasida interpolyatsiya qilinadi.
- Bozor stavkalari nazariyadan farq qilganda. Likvidlik tanqisligi yoki kapital harakatiga cheklovlar bo'lsa, real punktlar formula natijasidan chetlashadi (cross-currency basis).
- Pip o'lchami. Juftlikka qarab pip o'lchami farq qiladi, masalan, JPY juftliklarida. Shu sababli punktlarni kursga aylantirishda o'lchamni tekshirish kerak.
Bog'liq atamalar
- Covered interest parity
- Forvard kontrakt
- Fyuchers kontrakt
- Derivativlar
- Bazis punkt
- Contango va Backwardation
- Valyuta riski
- Valyuta juftliklari
- Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Forward points va swap punktlari bir narsami?
Banklararo bozorda ha: ikkalasi ham spot va forvard kurs orasidagi farqni bildiradi. Chakana platformadagi "swap" esa pozitsiyani tunda ushlab turganlik uchun hisoblanadigan alohida yechim yoki to'lovdir.
Punktlar nima uchun manfiy bo'lishi mumkin?
Bazaviy valyuta stavkasi kotirovka valyutasi stavkasidan yuqori bo'lsa, forvard kurs spotdan past bo'ladi. Shunda punktlar manfiy chiqadi.
Forward points kursning kelajakdagi yo'nalishini ko'rsatadimi?
Yo'q. Ular foiz stavkalari farqini aks ettiradi, kurs prognozi emas.
Punktlarni qanday kursga aylantiraman?
Punktlarni juftlikning pip o'lchamiga ko'paytiring va natijani spot kursga qo'shing yoki undan ayiring.
