Denominatsiya nima: pul birligi o'zgarishi

Qisqa ta'rif

Denominatsiya (inglizcha redenomination) — davlat pul birligini o'zgartirishi: eski pul belgilangan nisbatda yangi pulga almashtiriladi va narxlardan ortiqcha nollar olib tashlanadi. Bunda pulning xarid qobiliyati o'zgarmaydi.

Rasmiy ta'rif

Rasmiy ma'noda denominatsiya — milliy valyuta nominalini qonun bilan belgilangan koeffitsient bo'yicha qayta hisoblash. Bu koeffitsientni K deb belgilaymiz. Narxlar, ish haqi, bank qoldiqlari, qarzlar, shartnomalar va valyuta kurslari bir vaqtda K ga bo'linadi. Nisbatlar saqlanadi, shuning uchun denominatsiya o'z-o'zidan na boylik, na yo'qotish keltiradi.

Inglizcha denomination so'zining boshqa ma'nosi ham bor: banknota yoki obligatsiyaning nominali. Bu ma'no nominal qiymat sahifasida tushuntirilgan.

Shartli misol

Bu misol shartli. U real yoki rejalashtirilgan so'm denominatsiyasini tasvirlamaydi.

Faraz qilaylik, mamlakatda koeffitsienti K bo'lgan denominatsiya e'lon qilindi:

Ko'rsatkich	Denominatsiyagacha	Denominatsiyadan keyin
Non narxi	P eski birlik	P / K yangi birlik
Oylik maosh	S eski birlik	S / K yangi birlik
Dollar kursi	R eski birlik	R / K yangi birlik
Maosh necha non bo'ladi	S / P	(S / K) / (P / K) = S / P

Oxirgi qatorda ko'rinib turibdiki, maoshga olinadigan non miqdori o'zgarmaydi. Faqat raqamlar qisqaradi.

So'm denominatsiya haqida

"So'm denominatsiya" so'rovi ko'p uchraydi. Bunday qarorni faqat vakolatli davlat organlari qabul qiladi va e'lon qiladi. Rasmiy ma'lumotni O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) saytidan tekshiring. Biz bu yerda hech qanday sana yoki koeffitsient haqida taxmin qilmaymiz.

Atama qayerda uchraydi

Rasmiy kurslar. Markaziy bankning rasmiy kurslari: ochiq JSON/XML/CSV, kalit talab qilinmaydi; masalan, /ru/arkhiv-kursov-valyut/json/, /json/all/YYYY-MM-DD/, /json/USD/YYYY-MM-DD/ (maydonlar: Ccy, Rate, Diff, Date, Nominal va boshqalar). Nominal maydoni kurs xorijiy valyutaning qancha birligi uchun berilganini ko'rsatadi. Kurslar bilan ishlaganda bu maydonni hisobga oling.
Valyuta kodi. Ba'zi mamlakatlarda denominatsiyadan keyin valyutaning ISO kodi o'zgargan. Boshqalarida kod o'zgarmagan.
Platformalar va grafiklar. Denominatsiyagacha va undan keyingi tarixiy kotirovkalar koeffitsient bo'yicha qayta hisoblanmasa, grafikda soxta "sakrash" paydo bo'ladi. Ma'lumot manbasi qatorni qayta hisoblaganini tekshiring.
Bank vypiskalari va hisobotlar. Qoldiqlar yangi birlikda ko'rsatiladi. O'tish davrida ikkala birlik yonma-yon yozilishi mumkin. Batafsil: hisob vypiskasi, hisob valyutasi.
Yangiliklar. Odatda giperinflyatsiyadan keyingi barqarorlashtirish choralari doirasida tilga olinadi.

Chegaraviy holatlar

Denominatsiya devalvatsiya emas. Devalvatsiyada valyutaning boshqa valyutalarga nisbatan qiymati pasayadi. Denominatsiyada faqat masshtab o'zgaradi. Qarang: devalvatsiya va revalvatsiya.
Parallel muomala. Ba'zan eski va yangi pul belgilangan muddat davomida birga ishlatiladi.
Yaxlitlash. Narxlar K ga bo'linganda kasr qismlari yaxlitlanadi. Mayda narxlar sezilarli o'zgarishi mumkin.
Kutilmalar. Denominatsiya inflyatsiya sababini yo'qotmaydi. Siyosat o'zgarmasa, nollar qaytadan to'planishi mumkin.

Treyderlar uchun eslatma: valyuta islohotlari atrofida kurslar keskin harakatlanishi mumkin. Leveraj bilan forex va CFD savdosida mablag' tez yo'qotilishi mumkin. Qarang: risklarni boshqarish.

Bog'liq atamalar

Ko'p beriladigan savollar

Denominatsiyadan keyin pulim kamayadimi?

Yo'q. Qoldiq va narxlar bir xil koeffitsientga bo'linadi, xarid qobiliyati saqlanadi.

Redenomination va denomination bir xil narsami?

Yo'q. Redenomination — pul birligini almashtirish. Denomination esa ko'pincha banknota yoki qimmatli qog'ozning nominalini bildiradi.

Denominatsiya kursga ta'sir qiladimi?

Kurs raqami koeffitsientga bo'linadi. Valyutaning real qiymati faqat shu sababdan o'zgarmaydi.

So'm denominatsiyasi haqida rasmiy ma'lumotni qayerdan topaman?

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) rasmiy saytidan va boshqa vakolatli davlat manbalaridan.

Denominatsiya nima