Nominal qiymat nima: face value, par value

Qisqa ta'rif

Nominal qiymat (inglizcha face value yoki par value) qimmatli qog'ozda yozilgan rasmiy summa. Obligatsiyada emitent muddat oxirida aynan shu summani qaytaradi. Aksiyada bu summa ustav kapitalidagi ulushni hisobga olish uchun ishlatiladi.

Nominal qiymat bozor narxi bilan bir narsa emas. Bozor narxi har kuni o'zgaradi. Nominal qiymat esa chiqarilganda belgilanadi va odatda o'zgarmaydi.

Obligatsiya nominali: hisob misoli

Faraz qilaylik, obligatsiyaning nominali N so'm, yillik kupon stavkasi k.

Kupon (davriy foiz to'lovi) nominaldan hisoblanadi: yillik kupon = N × k.
Muddat oxirida emitent egasiga N ni qaytaradi.
Bozor narxi P nominaldan farq qilishi mumkin:
- P = N bo'lsa, obligatsiya "par"da (nominal bo'yicha) savdo qilinadi;
- P < N bo'lsa, diskont bilan savdo qilinadi;
- P > N bo'lsa, mukofot (premium) bilan savdo qilinadi.

Bozor stavkalari k dan yuqoriga ko'tarilsa, P odatda N dan pastga tushadi. Bozor stavkalari pasaysa, P odatda N dan yuqoriga chiqadi. Kupon summasi esa ikkala holatda ham N × k bo'lib qoladi. Aniq raqamlar bilan hisoblash uchun kalkulyatorlar sahifasidan foydalaning.

Termin qayerda uchraydi

Obligatsiya kotirovkalari. Narx ko'pincha nominalning foizi sifatida beriladi. Dollar yoki so'mdagi summani olish uchun shu foizni nominalga ko'paytirish kerak.
Emissiya hujjatlari va hisobotlar. Ularda nominal, kupon stavkasi va so'ndirish sanasi ko'rsatiladi.
Yangiliklar. "Emissiya hajmi nominal bo'yicha" degan ibora umumiy nominal summani bildiradi. Bu sotuvdan tushgan pul emas.
Valyuta kurslari. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) rasmiy kurslar ma'lumotida ham «Nominal» maydoni bor (Markaziy bankning rasmiy kurslari: ochiq JSON/XML/CSV, kalit talab qilinmaydi; masalan, /ru/arkhiv-kursov-valyut/json/, /json/all/YYYY-MM-DD/, /json/USD/YYYY-MM-DD/ (maydonlar: Ccy, Rate, Diff, Date, Nominal va boshqalar)). Bu yerda u qimmatli qog'oz nominali emas: kurs valyutaning qancha birligi uchun berilganini ko'rsatadi. Har bir maydon nimani anglatishini manbaning o'zida tekshiring.

Tajribali o'quvchi uchun: aniq ta'rif va chekka holatlar

Nolkuponli obligatsiya kupon to'lamaydi. U nominaldan past narxda sotiladi va nominal bo'yicha so'ndiriladi. Daromad shu farqdan iborat.
Amortizatsiyalanuvchi obligatsiyada nominalning bir qismi muddatdan oldin qaytariladi. Shuning uchun qolgan nominal kamayib boradi va kupon shu qoldiqdan hisoblanadi. Batafsil: amortizatsiya.
Inflyatsiyaga bog'langan obligatsiyalarda nominal indeks bo'yicha qayta hisoblanadi.
"Toza" va "iflos" narx. Kotirovka odatda jamg'arilgan foizsiz beriladi. Xaridor esa narxdan tashqari shu foizni ham to'laydi.
Aksiyalarda nominal qiymat bozor narxi va balans qiymati bilan deyarli bog'liq emas. Ayrim yurisdiksiyalarda nominalsiz (no-par) aksiyalar ham chiqariladi.
Notional qiymat nominal qiymatdan farq qiladi. Derivativ yoki CFD pozitsiyasining notional qiymati kontrakt hajmi va narxdan hisoblanadi. Leverajli CFD savdosida zarar shu notional qiymat asosida tez yig'iladi va pul tez yo'qotilishi mumkin.

Bog'liq terminlar

Ko'p beriladigan savollar

Nominal qiymat va bozor narxi bir xilmi?

Yo'q. Nominal qog'ozda yozilgan va odatda o'zgarmaydi. Bozor narxi talab, taklif va foiz stavkalariga qarab har kuni o'zgaradi.

Face value va par value o'rtasida farq bormi?

Amalda ular bir xil ma'noda ishlatiladi. Ikkalasi ham qimmatli qog'ozning nominal qiymatini bildiradi.

Kupon nimadan hisoblanadi?

Kupon bozor narxidan emas, nominaldan hisoblanadi.

Obligatsiya diskont bilan sotilsa, emitent kamroq qaytaradimi?

Yo'q. Default bo'lmasa, muddat oxirida to'liq nominal qaytariladi. Diskont faqat xarid narxiga ta'sir qiladi.

Aksiya nominali uning narxini belgilaydimi?

Yo'q. Aksiya narxi bozorda shakllanadi. Nominal asosan hisobga olish va ustav kapitali uchun ishlatiladi.

Nominal qiymat (face value, par value) nima