Sharp koeffitsienti (Sharpe ratio)

Sharpe ratio nima

Sharp koeffitsienti — portfel yoki strategiyaning risksiz daromaddan ortiqcha daromadi uning volatilligining bir birligiga to'g'ri keladigan miqdori.

Oddiy qilib aytganda, u risk va daromad nisbatini ko'rsatadi: olingan daromad qancha tebranish evaziga kelganini o'lchaydi. Qiymat qancha yuqori bo'lsa, har bir birlik tebranishga shuncha ko'p ortiqcha daromad to'g'ri kelgan bo'ladi. Bu o'tgan davr haqidagi ko'rsatkich, kelajakdagi natijani kafolatlamaydi.

Formula

Sharpe = (Rp − Rf) / σp

• Rp — portfelning o'rtacha daromadi (masalan, oylik yoki yillik).
• Rf — risksiz stavka, ya'ni deyarli riskiz vositadan olinadigan daromad.
• σp — portfel daromadlarining standart og'ishi, ya'ni volatillik.

Barcha qismlar bir xil davr va bir xil valyutada olinishi kerak. Oylik ko'rsatkichni yillikka o'tkazish uchun odatda oylik Sharpe yildagi oylar sonining kvadrat ildiziga ko'paytiriladi. Bu usul davrlar o'zaro bog'liq bo'lmagan holatda to'g'ri ishlaydi. Batafsil: yillik volatillik va yillik daromadlilik.

So'mdagi portfel uchun ba'zan risksiz stavka sifatida O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) asosiy stavkasi olinadi. Manba: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng. Dollardagi portfel uchun dollar stavkasi olinadi.

Sharpe ratio hisoblash: misol

Bu taxminiy holat. A va B degan ikki strategiya bir davrda risksiz stavkadan bir xil miqdorda ortiq daromad bergan. A ning oylik natijalari bir tekis bo'lgan, B esa kuchli ko'tarilish va tushishlar bilan o'sha natijaga kelgan.

Suratdagi ortiqcha daromad ikkalasida bir xil. Maxrajdagi volatillik esa B da kattaroq. Shuning uchun A ning Sharp koeffitsienti yuqoriroq chiqadi.

Agar ortiqcha daromad manfiy bo'lsa, ya'ni strategiya risksiz stavkadan kam bergan bo'lsa, koeffitsient ham manfiy bo'ladi. O'z raqamlaringiz bilan hisoblash uchun kalkulyatorlar bo'limiga qarang.

Atama qayerda uchraydi

• Fond hisobotlari. Investitsiya va hedge fondlari natijani taqqoslash uchun Sharpe ko'rsatkichini beradi.
• Strategiya testlari. MetaTrader 5 strategiya testeri hisobotida "Sharpe Ratio" qatori bor. U test natijalari asosida hisoblanadi.
• Moliyaviy yangiliklar va reytinglar. Menejerlarni taqqoslashda Sharp koeffitsienti ko'p ishlatiladi.

Cheklovlar va chekka holatlar

• Volatillik riskning hammasini ko'rsatmaydi. Formula foyda va zarardagi tebranishni bir xil jazolaydi. Kamdan-kam bo'ladigan katta yo'qotishlarni yaxshi aks ettirmaydi. Batafsil: fat tails va tail risk.
• Qisqa tarix. Kam ma'lumot asosidagi koeffitsient tasodifiy bo'lishi mumkin.
• Silliqlangan narxlar. Kam savdo qilinadigan aktivlarda volatillik past ko'rinadi, natijada koeffitsient sun'iy ravishda yuqori chiqadi.
• Leverej. Nazariy jihatdan leverej ortiqcha daromadni ham, volatillikni ham bir xil nisbatda oshiradi, shuning uchun koeffitsient o'zgarmaydi. Amalda esa xarajatlar, svop va stop-out natijani buzadi. Leverejli CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Qarang: risklarni boshqarish.
• Manfiy qiymatlarni taqqoslash. Ikkala qiymat manfiy bo'lsa, volatillik oshgani sari koeffitsient nolga yaqinlashadi. Bu holda reyting chalg'itishi mumkin.

Bog'liq atamalar

• Alpha — benchmarkga nisbatan ortiqcha daromad.
• Beta koeffitsient — bozorga nisbatan sezgirlik.
• Equity curve — hisob kapitali grafigi.
• CAGR va geometrik o'rtacha daromad.
• Korrelyatsiya koeffitsienti.
• Boshqa atamalar: treyding lug'ati.

Ko'p beriladigan savollar

Sharp koeffitsienti qancha bo'lsa yaxshi hisoblanadi?

Universal chegara yo'q. Koeffitsient bir xil davr, valyuta va risksiz stavka bilan hisoblangan strategiyalarni taqqoslash uchun ishlatiladi.

Sharpe va Sortino farqi nima?

Sortino koeffitsienti maxrajda faqat salbiy tebranishni hisobga oladi. Sharpe esa umumiy volatillikni oladi.

Risksiz stavka sifatida nimani olish kerak?

Portfel valyutasidagi qisqa muddatli deyarli riskiz stavkani. So'm uchun ko'pincha Markaziy bank asosiy stavkasi olinadi.

Yuqori Sharp koeffitsienti kelajakdagi foydani bildiradimi?

Yo'q. U faqat o'tgan ma'lumotlarni tavsiflaydi va zarar ehtimolini yo'q qilmaydi.