Average daily range (ADR) nima

Qisqa ta'rif

Average daily range (ADR), ya'ni o'rtacha kunlik diapazon, instrument narxining bir kun ichidagi eng yuqori (High) va eng past (Low) nuqtalari orasidagi farqning tanlangan kunlar bo'yicha o'rtachasidir.

Oddiy qilib aytganda, ADR narx odatda bir kunda qancha masofani bosib o'tishini ko'rsatadi. Bu masofa pip, punkt yoki narx birligida o'lchanadi. Bu ko'rsatkichni ba'zan "o'rtacha kunlik harakat" deb ham atashadi.

Formal ta'rif va hisoblash

ADR quyidagi tartibda hisoblanadi:

1. Davr tanlanadi, ya'ni oxirgi necha kunlik shamni hisobga olish belgilanadi.
2. Har bir kunlik sham uchun High − Low farqi topiladi.
3. Bu farqlar qo'shiladi.
4. Yig'indi kunlar soniga bo'linadi.

Natija oddiy arifmetik o'rtacha bo'ladi. Ayrim indikatorlarda oddiy o'rtacha o'rniga eksponensial o'rtacha ishlatiladi. Bunda oxirgi kunlarning ta'siri kuchliroq bo'ladi.

Misol (faraziy)

Faraz qilaylik, treyder EUR/USD juftligining kunlik grafigini ko'ryapti:

• Har bir kun uchun u kunlik shamning yuqori va past narxlari orasidagi farqni pipda yozib chiqadi.
• Barcha farqlarni qo'shib, kunlar soniga bo'ladi. Shu son ADR bo'ladi.
• Joriy kunning diapazoni ADR'ga yaqinlashgan bo'lsa, bu bugungi harakat o'tgan davrdagi odatiy kundan katta emasligini bildiradi. Diapazon ADR'dan oshib ketgan bo'lsa, kun odatdagidan faolroq o'tmoqda.

Bu faqat tarixiy statistika. ADR narx qayerda to'xtashini yoki qaysi tomonga yurishini aytmaydi. Pip qiymati va pozitsiya hajmini hisoblash uchun kalkulyatorlar bo'limidan foydalaning.

Platformalar, hisobotlar va yangiliklarda

• MetaTrader. MetaTrader 4 va MetaTrader 5 standart to'plamida ADR odatda alohida indikator sifatida bo'lmaydi. Ko'pincha u maxsus (custom) "ADR indikator" sifatida qo'shiladi. Unga yaqin ATR esa standart indikatorlar qatorida bor.
• Bozor sharhlari. Sharhlarda "kunlik diapazon kengaydi" yoki "torroq diapazonda savdo" kabi iboralar uchraydi.
• Instrument tavsiflari. Valyuta juftliklari, metallar va fond indekslari o'zining odatiy kunlik harakati bilan bir-biridan farq qiladi.

Chekka holatlar

• ADR va ATR farqi. ATR (Average True Range) oldingi kunning yopilishi bilan joriy kun ochilishi orasidagi gepni ham hisobga oladi. ADR esa faqat kun ichidagi High − Low farqini o'lchaydi. Dam olish kunlaridan keyingi geplar ADR'da ko'rinmaydi.
• Server vaqti. Kunlik sham qachon boshlanishi platforma serverining vaqt zonasiga bog'liq. Shu sababli turli platformalarda ADR qiymati farq qilishi mumkin.
• Keskin harakatlar. Muhim yangilik yoki flash crash bo'lgan kun o'rtachani keskin oshiradi. Bunday kunlar haqida fat tails, tail risk sahifasida o'qing.
• Pip ta'rifi. JPY juftliklari, oltin va indekslarda pip yoki punkt boshqacha belgilanadi. Instrumentlarni ADR bo'yicha solishtirishda o'lchov birligi bir xil bo'lishi kerak.
• Bid narxi. Grafiklar odatda Bid narxida chiziladi. Spred kengayganda real bajarilish narxi boshqacha bo'lishi mumkin.

Leverajli CFD va forex savdosida narx odatiy diapazondan tashqariga chiqqanda pul tez yo'qotilishi mumkin. ADR bu xavfni kamaytirmaydi. Bu haqda risklarni boshqarish sahifasida batafsil yozilgan.

Bog'liq atamalar

• Yillik volatillik
• Konsolidatsiya
• Texnik tahlil
• Sham patternlari
• Treyding lug'ati

Ko'p beriladigan savollar

ADR va kunlik diapazon bir xil narsami?

Yo'q. Kunlik diapazon bitta kunning High − Low farqidir. ADR esa shu farqlarning bir necha kun bo'yicha o'rtachasi.

ADR indikatori signal beradimi?

Yo'q. U faqat o'tgan kunlardagi harakat hajmini ko'rsatadi, yo'nalish yoki kirish nuqtasini bermaydi.

Davrni qanday tanlash kerak?

Qisqa davr so'nggi o'zgarishlarga tezroq javob beradi. Uzun davr qiymatni silliqlaydi. Tanlov tahlil maqsadiga bog'liq.

ADR nega platformadan platformaga farq qiladi?

Sabablari turlicha bo'lishi mumkin: server vaqt zonasi, kotirovka manbai, o'rtacha turi (oddiy yoki eksponensial) va hisobga olingan kunlar soni.