Qisqa ta'rif
Likvidlik provayderi (liquidity provider, LP) brokerlar va boshqa bozor ishtirokchilariga doimiy ravishda sotib olish va sotish narxlarini taklif qiladigan, shu narxlar bo'yicha bitimga kirishga tayyor moliya instituti.
Likvidlik nima? Bu aktivni narxni sezilarli o'zgartirmasdan tez sotib olish yoki sotish imkoniyati. Forex likvidlik deganda valyuta juftliklarida doim kotirovka beradigan va bitim qabul qiladigan kontragentlar ko'pligi tushuniladi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Rasmiy ta'rif va tafsilotlar
Tajribali treyderlar uchun aniqroq ta'rif: likvidlik provayderi o'z kapitali hisobidan bid (sotib olish) va ask (sotish) narxlarini birga e'lon qiladigan va ular bo'yicha belgilangan hajmgacha bitim tuzishga majburiyat oladigan kontragent. Odatda bular yirik banklar, market-meyker firmalar va HFT kompaniyalari bo'ladi.
Broker bir nechta LP narxlarini agregator orqali birlashtiradi. Agregator eng yaxshi bid va eng yaxshi askni tanlab, mijozga ko'rsatadi. Spred mana shu narxlar orasidagi farqdan va broker ustamasidan tashkil topadi.
Muhim chegaraviy holatlar:
- Last look. Ayrim LPlar buyurtmani bajarishdan oldin uni qisqa vaqt tekshirib, rad etish huquqini saqlab qoladi. Shuning uchun ba'zan rekvota yoki qisman bajarilish yuz beradi.
- Likvidlikning yo'qolishi. Muhim makroma'lumotlar chiqqanda, sessiyalar almashganda yoki flash crash paytida LPlar kotirovkani to'xtatishi yoki spredni keskin kengaytirishi mumkin.
- LP va dealer. Har qanday LP dealer vazifasini bajaradi, lekin har qanday dealer brokerlarga tashqi likvidlik bermaydi.
- A-book va B-book. Broker mijoz bitimini LPga uzatishi yoki ichida qoldirishi mumkin. Batafsil: A-book va B-book.
Shartli misol
Faraz qilaylik, broker EURUSD bo'yicha uchta bankdan narx oladi:
| Manba | Bid | Ask |
|---|---|---|
| Bank A | eng yuqori bid | o'rtacha ask |
| Bank B | o'rtacha bid | eng past ask |
| Bank C | past bid | yuqori ask |
Agregator mijozga Bank A bidini va Bank B askini ko'rsatadi, shuning uchun spred har bir bankdagidan torroq bo'ladi. Mijoz sotib olish buyurtmasini berganda, u Bank B narxi bo'yicha bajariladi. Agar shu payt Bank B narxini olib qo'ysa, buyurtma keyingi eng yaxshi ask bo'yicha bajariladi. Shu farq slippage deb ataladi.
Spred va pip qiymatini aniq raqamlarda hisoblash uchun kalkulyatorlar sahifasidan foydalaning.
Atama qayerda uchraydi
- Platformalarda: MetaTrader 5 dagi "Market depth" (stakan) oynasida ko'rsatiladigan hajmlar ko'pincha LPlar taklifidan yig'iladi.
- Broker hujjatlarida: buyurtmalarni bajarish siyosati (execution policy) bo'limida LPlar, agregatsiya va last look haqida yoziladi.
- Yangiliklarda: "likvidlik qurib qoldi", "spredlar kengaydi" kabi iboralar LPlar narx berishni kamaytirganini bildiradi.
Risk haqida
Likvidlik kamaygan paytda spred kengayadi, narx sakraydi va stop-buyurtmalar kutilganidan yomonroq narxda bajarilishi mumkin. Leverajli CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Bu haqda batafsil: Risklarni boshqarish.
Bog'liq atamalar
- Exposure (ekspozitsiya)
- Markaziy kontragent
- Kliring va hisob-kitob
- Fill or kill, IOC
- Valyuta juftliklari
- Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Liquidity provider nima, oddiy qilib aytganda?
Brokerga doimiy ravishda sotib olish va sotish narxlarini beradigan va shu narxlarda bitim tuzadigan yirik moliya instituti.
Likvidlik provayderi va broker bir xilmi?
Yo'q. Broker mijozga xizmat ko'rsatadi, LP esa brokerning o'ziga narx va hajm beradi.
Nega yangiliklar paytida spred kengayadi?
LPlar noaniqlik kuchayganda riskni kamaytirish uchun narxlarini kengaytiradi yoki vaqtincha narx bermay qo'yadi.
Brokerning LPlari kimligini qayerdan bilish mumkin?
Odatda bu ma'lumot brokerning buyurtmalarni bajarish siyosatida yoziladi. Aniq ma'lumotni brokerning rasmiy hujjatlaridan tekshiring.