Qisqa ta'rif
Latency (kechikish) — buyurtma yuborilgan paytdan u server tomonidan qabul qilinib, ijro etilgunicha o'tadigan vaqt.
Odatda millisekundlarda o'lchanadi. Forexda latency qancha katta bo'lsa, ekranda ko'rgan narx bilan haqiqiy ijro narxi orasidagi farq ehtimoli shuncha oshadi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Aniq ta'rif tajribali treyderlar uchun
Latency odatda bir nechta qismdan iborat:
- Tarmoq kechikishi — ma'lumot paketining kompyuter yoki telefondan savdo serverigacha borib kelish vaqti.
- Server ishlovi — server buyurtmani tekshirib, likvidlik manbasiga yuborib, javob olish vaqti.
- Mijoz tomoni — terminal, brauzer yoki ilovaning buyurtmani tayyorlash va natijani ko'rsatish vaqti.
Ikki o'lchov farqlanadi:
- Bir tomonlama (one-way) latency — faqat borish vaqti.
- Round-trip latency — borib kelish vaqti.
Jitter — latency qiymatining o'zgaruvchanligi. Kechikish o'rtacha past, lekin beqaror bo'lsa, ijro sifati oldindan aytib bo'lmaydigan bo'lib qoladi.
Ping va latency farqi
Ping — serverga kichik test paketi yuborib, javob kelguncha o'tgan vaqt. U faqat tarmoq qismini ko'rsatadi.
To'liq buyurtma latency'siga esa server ishlovi va ijro vaqti ham kiradi. Shuning uchun ping past bo'lsa ham, ijro sekin bo'lishi mumkin.
Faraziy misol
Faraz qilaylik, treyder EUR/USD bo'yicha ekranda A narxini ko'rib, market buyurtma bilan sotib olish tugmasini bosdi.
- Buyurtma serverga yetib borguncha bozor narxi o'zgaradi.
- Server buyurtmani joriy narxda, ya'ni B narxida ijro etadi.
- A va B o'rtasidagi farq slippage (sirpanish) deyiladi. U treyder foydasiga ham, zarariga ham bo'lishi mumkin.
Narx tez o'zgarayotgan paytda, masalan muhim makro ma'lumot e'lon qilinganda, bir xil latency kattaroq slippage'ga olib keladi. Pozitsiya hajmi katta bo'lsa, shu farqning puldagi qiymati ham oshadi. Uni kalkulyatorlar bo'limida hisoblash mumkin.
Chegaraviy holatlar
- Limit buyurtma belgilangan narxdan yomonroq ijro etilmaydi, lekin kechikish sababli umuman to'ldirilmay qolishi mumkin.
- Stop buyurtma ishga tushgach market buyurtmaga aylanadi, shuning uchun unga ham slippage ta'sir qiladi.
- Requote — ayrim ijro turlarida narx o'zgarganda server yangi narx taklif qiladi.
- Eskirgan kotirovka (stale quote) — kechikish tufayli ekrandagi narx bozordan ortda qoladi. Latency arbitraji aynan shu farqdan foydalanishga urinadi.
- Qisman to'ldirish — likvidlik yetmaganda buyurtmaning bir qismi boshqa narxda ijro etiladi.
Leverajli CFD va forex savdosida narx tez harakatlanganda kechikish va slippage tufayli mablag'ni tez yo'qotish mumkin.
Atama qayerda uchraydi
- MetaTrader: MT4 va MT5 terminallarining pastki holat qatorida server bilan aloqa va ping ko'rsatiladi, server tanlash ro'yxatida ham ping qiymati chiqadi. Batafsil: MetaTrader 4, MetaTrader 5, MT WebTerminal.
- Hisobotlar: brokerlarning ijro sifati hisobotlarida o'rtacha ijro vaqti va slippage statistikasi uchraydi. Exness bo'yicha joriy ijro shartlarini shaxsiy kabinetda yoki rasmiy saytda tekshiring.
- Yangiliklar: latency atamasi HFT savdo, birja serverlari yoniga uskuna joylashtirish (colocation) va flash crash holatlari haqidagi xabarlarda uchraydi.
Bog'liq atamalar
- Fill va partial fill
- Fill or kill, IOC
- Arbitraj
- API trading
- Front running
- Dealer
- Platformalar va ilovalar
- Risklarni boshqarish
- Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Ping past bo'lsa, slippage bo'lmaydimi?
Bo'lishi mumkin. Ping faqat tarmoq vaqtini o'lchaydi. Slippage bozor tezligiga, likvidlikka va server ishloviga ham bog'liq.
Latency'ni qayerda ko'rish mumkin?
MetaTrader holat qatorida va server ro'yxatida ping ko'rinadi. To'liq ijro vaqti haqida broker hisobotlari ma'lumot beradi.
Limit buyurtma kechikishdan himoya qiladimi?
Yomonroq narxda ijro etilishdan himoya qiladi. Lekin buyurtma to'ldirilmay qolish ehtimoli saqlanib qoladi.
Mobil internetda latency yuqoriroqmi?
Odatda mobil tarmoq simli ulanishga nisbatan beqarorroq bo'ladi, ya'ni jitter ko'proq uchraydi. Haqiqiy natija ulanish sifatiga bog'liq.
