Implied volatility (ko'zda tutilgan volatillik) nima?

Qisqa ta'rif

Implied volatility (IV, ko'zda tutilgan volatillik) optsion narxidan teskari hisoblab chiqariladigan volatillik. U bozor ishtirokchilari aktiv narxi kelajakda qanchalik kuchli tebranishini kutayotganini ko'rsatadi.

Volatillik aktiv narxining o'zgarish darajasini bildiradi. Optsion esa aktivni belgilangan narxda sotib olish yoki sotish huquqini beruvchi derivativ shartnoma (call opsion va put opsion).

Formal ta'rif

IV narxlash modeli (ko'pincha Black-Scholes yoki uning variantlari) ichidagi sigma parametridir. Uni modelga qo'yganda model hisoblagan optsion narxi bozordagi haqiqiy narxga teng chiqadi. Boshqa kirish ma'lumotlari ma'lum bo'ladi: aktiv narxi, strike (ijro narxi), amal qilish muddati, foiz stavkasi va dividendlar. Noma'lum qoladigan yagona kattalik volatillikdir.

IV odatda yillik foizda ifodalanadi. U yillik volatillik bilan bir xil o'lchovda bo'ladi, lekin farqi bor:

Faraziy misol

X aktivi bo'yicha call optsion bor deylik. Treyder o'tgan davrdagi tarixiy volatillikni modelga qo'yib, optsionning "nazariy" narxini hisoblaydi. Bozorda esa shu optsion undan qimmatroq sotilmoqda.

Bozor narxiga mos keladigan sigma tarixiy volatillikdan yuqori chiqadi. Demak, bozor oldinda kattaroq tebranish kutmoqda. Masalan, sababi yaqinlashib kelayotgan moliyaviy hisobot yoki markaziy bank qarori bo'lishi mumkin.

Voqea o'tgach noaniqlik kamayadi va IV ko'pincha keskin tushadi. Bu holat "IV crush" deb ataladi. Aktiv narxi kutilgan tomonga harakatlansa ham, optsion narxi shu sababli pasayishi mumkin.

Atama qayerda uchraydi

• Optsion zanjirlari (option chain). Birja va optsion platformalarida har bir strike va muddat uchun IV alohida ustunda ko'rsatiladi.
• Volatillik indekslari. Masalan, VIX indeks optsionlari IV asosida hisoblanadi. Yangiliklarda u "qo'rquv indeksi" deb ataladi.
• Bank va tahliliy hisobotlar. Valyuta juftliklari, oltin va fond indekslari bo'yicha "implied vol" darajalari tilga olinadi.
• Forex/CFD platformalari. Bunday platformalarda IV odatda alohida ko'rsatilmaydi, chunki u optsion narxidan olinadi.

Chekka holatlar

• Smile va skew. Bitta aktivda turli strike'lar uchun IV turlicha chiqadi. Bu Black-Scholes faraziga zid bo'lib, fat tails riskining narxga kiritilganini ko'rsatadi.
• Muddat tuzilmasi. Qisqa va uzoq muddatli optsionlarning IV qiymatlari farq qiladi.
• Chuqur OTM/ITM optsionlar. Bunday optsionlarda narxning volatillikka sezgirligi (vega) past bo'ladi. Shuning uchun IV beqaror chiqadi. Sezgirlik ko'rsatkichlari haqida: delta.
• Likvidsiz optsionlar. Bid va ask orasidagi farq keng bo'lsa, IV qaysi narxdan hisoblanganiga qarab sezilarli o'zgaradi.
• Amerika tipidagi optsionlar. Muddatidan oldin ijro etish imkoniyati boshqa modelni talab qiladi.
• Modelga bog'liqlik. IV model natijasidir. U kelajakdagi harakatning kafolati yoki prognozi emas.

Risk haqida

Yuqori IV bozorda katta narx harakatlari kutilayotganini bildiradi. Leveraj bilan CFD va forex savdosida bunday davrlarda zarar tez yuzaga kelishi mumkin. Batafsil: risklarni boshqarish.

Bog'liq atamalar

• Yillik volatillik
• O'rtacha kunlik diapazon
• Black swan
• Fyuchers kontrakt
• Treyding lug'ati

Ko'p beriladigan savollar

Implied volatility nima, oddiy qilib aytganda?

Bu optsion narxiga kiritilgan, bozor kutayotgan narx tebranishi darajasi.

Ko'zda tutilgan volatillik tarixiy volatillikdan nimasi bilan farq qiladi?

Tarixiy volatillik o'tgan narxlardan hisoblanadi. IV esa hozirgi optsion narxidan olinadi va kutilayotgan tebranishni aks ettiradi.

Yuqori IV narx o'sishini bildiradimi?

Yo'q. IV yo'nalishni emas, kutilayotgan harakat hajmini ko'rsatadi.

Optsion volatilligi nega strike'ga qarab farq qiladi?

Bozor ekstremal harakatlar ehtimolini model farazidan yuqoriroq baholaydi. Natijada volatility smile yoki skew paydo bo'ladi.

IV CFD savdosiga taalluqlimi?

To'g'ridan-to'g'ri emas. Lekin u bozordagi kutilayotgan noaniqlik darajasini ko'rsatuvchi ma'lumot sifatida tahlillarda ishlatiladi.