FSA Seychelles nima
FSA Seychelles (Financial Services Authority) Seyshel orollarining nobank moliyaviy xizmatlarni nazorat qiluvchi davlat organi. U investitsiya va qimmatli qog'ozlar bilan ishlaydigan kompaniyalarga litsenziya beradi. Litsenziyali kompaniyalar ro'yxatini (reestrini) o'z rasmiy saytida e'lon qiladi.
Ko'plab forex va CFD brokerlar (narx farqiga shartnoma bo'yicha savdo xizmati ko'rsatuvchi kompaniyalar) Seyshelda ro'yxatdan o'tgan. Shuning uchun "seychelles broker" so'rovi ko'p uchraydi. Brokerning "FSA litsenziyamiz bor" degan gapi yetarli emas. Uni regulyatorning o'z reestrida tekshirish kerak.
Tekshirishdan oldin nimani tayyorlash kerak
Broker saytining pastki qismidan yoki "Huquqiy ma'lumot" bo'limidan quyidagilarni yozib oling:
- kompaniyaning to'liq yuridik nomi (savdo brendi emas);
- litsenziya raqami;
- ro'yxatdan o'tgan manzili;
- kompaniyaning rasmiy veb-sayt domeni.
Brend nomi va yuridik nom ko'pincha farq qiladi. Reestrda yuridik nom bo'yicha qidiring.
FSA Seyshel litsenziyasini tekshirish bosqichlari
- Rasmiy saytni toping. Regulyator saytiga reklama havolasi yoki broker yuborgan havola orqali kirmang. Manzilni o'zingiz yozing va domenni diqqat bilan tekshiring. Soxta regulyator sahifalari ham uchraydi, batafsil: Soxta saytlar va ilovalar.
- Litsenziyalar reestrini oching. Saytda litsenziyali kompaniyalar ro'yxati bo'limini toping.
- Yuridik nom bo'yicha qidiring. Nom to'liq mos kelishi kerak. Bir harf farqi ham boshqa kompaniyani anglatishi mumkin.
- Litsenziya raqamini solishtiring. Reestrdagi raqam broker saytidagi raqam bilan bir xil bo'lishi shart.
- Holatni ko'ring. Litsenziya amaldami, to'xtatilganmi yoki bekor qilinganmi, shunga qarang.
- Domen va manzilni solishtiring. Reestrda ko'rsatilgan sayt siz ishlatayotgan sayt bilan bir xil bo'lishi kerak.
- Ogohlantirishlar ro'yxatini ko'ring. Regulyatorlar odatda litsenziyasiz faoliyat yuritayotganlar haqida ogohlantirish e'lon qiladi. Agar shunday bo'lim bo'lsa, u yerda ham qidiring.
Natijani qanday o'qish
| Reestrda ko'rgan narsangiz | Nimani anglatadi |
|---|---|
| Nom, raqam va domen mos | Kompaniya litsenziyaga ega. Bu xizmat sifati yoki daromad kafolati emas |
| Nom mos, domen boshqa | Sayt kompaniyaga tegishli bo'lmasligi mumkin, ehtiyot bo'ling |
| Litsenziya to'xtatilgan yoki bekor qilingan | Kompaniya hozir bu litsenziya asosida xizmat ko'rsata olmaydi |
| Kompaniya topilmadi | Da'vo tasdiqlanmadi. Brokerdan aniq yuridik nom va raqamni so'rang |
| Ogohlantirishlar ro'yxatida bor | Regulyator bu nom haqida rasman ogohlantirgan |
Biror kompaniya haqida xulosa chiqarishda faqat regulyatorning rasmiy ma'lumotiga tayaning. Forum va sharhlar dalil hisoblanmaydi.
Offshor litsenziya nimani beradi
Seyshel litsenziyasi offshor regulyatsiyaga kiradi. Leverij cheklovlari, mijoz mablag'larini alohida saqlash talablari va kompensatsiya tizimi har bir regulyatorda turlicha. Qaysi himoyalar amal qilishini regulyatorning o'z qoidalarida va broker shartnomasida tekshiring. Farqlar haqida: Offshor va onshor, Kompensatsiya tizimlari, Alohida saqlanadigan mablag'lar.
Litsenziya bozor riskini olib tashlamaydi. Leverijli CFD va forex savdosida pulni tez yo'qotish mumkin. Batafsil: Risklarni boshqarish.
Bitta broker guruhi turli mamlakatlarda turli litsenziyalarga ega bo'lishi mumkin. Hisobingiz qaysi yuridik shaxsga ochilganini shartnomadan aniqlang. Boshqa regulyatorlar reestrlari: FSC Mavrikiy ro'yxati, FSCA ro'yxati, CySEC ro'yxati, FCA ro'yxati, Boshqa regulyatorlar.
O'zbekistondagi holat
Xorijiy litsenziya O'zbekiston qonunchiligidagi mahalliy litsenziyani almashtirmaydi. Mahalliy nazoratchi: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi.
Qonunga ko'ra, qimmatli qog'ozlar bozorida professional faoliyat yuritish vakolatli tartibga soluvchi organ bergan litsenziya asosida amalga oshiriladi. Bundan tashqari, «Qimmatli qog'ozlar bozori to'g'risida»gi Qonun 55-modda: qimmatli qog'ozlar bozorining vakolatli regulyatori Prezident tomonidan belgilanadi; u professional faoliyatni litsenziyalaydi. Mahalliy litsenziyalarni tekshirish uchun manba: NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri.
Xorijdagi hisoblar haqida: «Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi qonun (ZRU-573) 12-moddasi: rezident jismoniy shaxslar O‘zbekiston banklarida va chet eldagi banklarda xorijiy valyutada hisobvaraq va omonatlar ochishga haqli. Bu modda xorijiy forex yoki CFD broker bilan savdo qilishni alohida tartibga solmaydi. Umumiy ma'lumot: Qonun va xavfsizlik.
Ko'p beriladigan savollar
FSA tekshirish qancha vaqt oladi?
Yuridik nom va litsenziya raqami qo'lingizda bo'lsa, reestrda qidirish qisqa vaqt oladi. Ko'proq vaqtni rasmiy saytni to'g'ri topish va domenni solishtirish oladi.
Broker o'z saytida FSA logotipini ko'rsatgan. Shu yetarlimi?
Yo'q. Logotipni har kim qo'yishi mumkin. Faqat regulyator reestridagi yozuv litsenziyani tasdiqlaydi.
Reestrda kompaniya topilmasa, u firibgar degani-mi?
Bu avtomatik xulosa emas. Nom boshqacha yozilgan bo'lishi mumkin. Lekin litsenziya da'vosi tasdiqlanmagan bo'ladi. Aniq ma'lumot olmaguningizcha pul o'tkazmang. Qo'shimcha belgilar: Firibgarlik belgilari.
Seyshel litsenziyasi mablag'imni to'liq himoya qiladimi?
Himoya darajasi regulyator qoidalariga va broker shartnomasiga bog'liq. Kompensatsiya va mablag'larni alohida saqlash shartlarini rasmiy manbalardan tekshiring.
Muammo chiqsa, qayerga murojaat qilaman?
Avval brokerning o'ziga yozma shikoyat yuboring, keyin regulyatorga murojaat qiling. Tartib: Brokerga shikoyat va Firibgarlik haqida xabar.
