CySEC nima va nega tekshirish kerak
CySEC (Cyprus Securities and Exchange Commission) Kipr qimmatli qog'ozlar va birjalar komissiyasidir. U Kiprda ro'yxatdan o'tgan investitsiya firmalarini litsenziyalaydi va nazorat qiladi. Kipr Yevropa Ittifoqi a'zosi, shuning uchun CySEC litsenziyasi Ittifoq qoidalari asosida ishlaydi.
Saytda "CySEC tomonidan tartibga solinadi" degan yozuv dalil emas. Uni faqat regulyatorning o'z reestri tasdiqlaydi. Umumiy tekshiruv tartibi Brokerni tekshirish sahifasida bor. Bu sahifa faqat CySEC haqida.
CySEC register: qayerdan qidirish
Faqat CySEC rasmiy saytidan foydalaning: cysec.gov.cy. Manzilni brauzerga o'zingiz yozing. Reklama, xat yoki chatdagi havolani bosmang. Nima uchunligi Fishing va soxta sahifalar sahifasida yozilgan.
Saytda odatda quyidagi bo'limlar bor (menyu nomlari vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin):
- Regulated Entities - tartibga solinadigan tashkilotlar ro'yxati. Forex/CFD brokerlari odatda CIF (Cyprus Investment Firm, Kipr investitsiya firmasi) toifasida turadi.
- Cross-border - boshqa Ittifoq davlatlarida xizmat ko'rsatish haqidagi xabarnomalar.
- Investor Warnings yoki Warnings - CySEC ruxsatsiz deb ogohlantirgan saytlar va kompaniyalar.
- Board Decisions yoki Announcements - jarimalar, litsenziyani to'xtatish yoki bekor qilish haqidagi qarorlar.
CySEC tekshirish: qadamlar
- Brokerning saytidan yuridik shaxs nomini va litsenziya raqamini toping. Odatda ular sahifa pastida yoki huquqiy hujjatlarda bo'ladi.
- CySEC saytida CIF ro'yxatini oching va kompaniyani nomi bo'yicha qidiring.
- Topilgan yozuvni oching. Kompaniyaning to'liq nomi, litsenziya raqami, manzili va ruxsat berilgan veb-saytlari brokernikiga mos kelishi kerak.
- Litsenziya holatini ko'ring: amalda, to'xtatilgan yoki bekor qilingan.
- Ogohlantirishlar bo'limida brokerning nomi va domenini alohida qidiring.
- Kengashning so'nggi qarorlarida shu kompaniya bor-yo'qligini tekshiring.
Natijani qanday o'qish
| Ko'rganingiz | Ma'nosi |
|---|---|
| Nom, raqam va domen mos | Litsenziya shu kompaniyaga tegishli |
| Nom bor, domen ro'yxatda yo'q | Klon yoki boshqa yuridik shaxs bo'lishi mumkin, ehtiyot bo'ling |
| Holat to'xtatilgan yoki bekor qilingan | Firma hozir bu litsenziya bilan ishlay olmaydi |
| Nom ogohlantirishlar ro'yxatida | CySEC bu tashkilotni ruxsatsiz deb hisoblagan |
| Hech narsa topilmadi | CySEC litsenziyasi yo'q, da'vo tasdiqlanmagan |
Muhim nuqta: bitta brend bir nechta yuridik shaxs orqali ishlashi mumkin. Har biri o'z regulyatoriga bo'ysunadi. Siz qaysi kompaniya bilan shartnoma tuzayotganingizni hujjatlardan aniqlang. CySEC litsenziyasi faqat Kipr kompaniyasiga tegishli bo'ladi. Bu farq haqida Offshor va onshor sahifasida o'qing.
Klon firmalar
Klon firma deganda haqiqiy litsenziyali kompaniyaning nomi va raqamini ko'chirib, boshqa domen ochgan saytlar tushuniladi. Belgilari:
- domen reestrdagi rasmiy saytlardan farq qiladi;
- aloqa uchun faqat messenjer yoki shaxsiy telefon beriladi;
- pul bankka emas, shaxsiy karta yoki kripto hamyonga so'raladi.
Shubha bo'lsa, haqiqiy firmaga reestrdagi kontakt orqali yozing. Batafsil ma'lumot Soxta saytlar va ilovalar sahifasida.
CySEC litsenziyasi nimani bildiradi
Ittifoq qoidalari bo'yicha CySEC nazoratidagi firmalar chakana mijozlar uchun leverij cheklovlari, manfiy balansdan himoya va mijoz mablag'larini alohida saqlash talablariga bo'ysunadi. Ammo bu talablar odatda faqat shu kompaniyaning Ittifoqdagi mijozlariga tegishli. Kiprda investorlar uchun kompensatsiya fondi ham bor. Uning shartlarini CySEC saytida tekshiring. Umumiy tushuntirishlar Leverij cheklovlari va Kompensatsiya tizimlari sahifalarida.
Litsenziya yo'qotishdan himoya qilmaydi. Leverijli CFD va forex savdosi pulni tez yo'qotishga olib kelishi mumkin.
O'zbekistondagi o'quvchi uchun
CySEC litsenziyasi O'zbekiston litsenziyasi emas. O'zbekistonda qimmatli qog'ozlar bozoridagi professional faoliyat uchun mahalliy litsenziya kerak: qimmatli qog'ozlar bozorida professional faoliyat yuritish vakolatli tartibga soluvchi organ bergan litsenziya asosida amalga oshiriladi. Bu regulyator haqida: «Qimmatli qog'ozlar bozori to'g'risida»gi Qonun 55-modda: qimmatli qog'ozlar bozorining vakolatli regulyatori Prezident tomonidan belgilanadi; u professional faoliyatni litsenziyalaydi. Hozirgi nazorat organi: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi. Mahalliy ishtirokchilarni NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri orqali tekshirish mumkin.
Boshqa regulyatorlar uchun FCA ro'yxati va Boshqa regulyatorlar sahifalariga qarang.
Ko'p beriladigan savollar
CySEC broker ekanini qanday tasdiqlayman?
CySEC rasmiy saytidagi CIF ro'yxatida kompaniya nomi, litsenziya raqami va domenni solishtiring. Uchalasi ham mos kelishi kerak.
Saytdagi CySEC logotipi yetarlimi?
Yo'q. Logotipni istalgan kishi qo'yishi mumkin. Faqat reestrdagi yozuv dalil bo'ladi.
Ogohlantirishlar ro'yxatida bo'lmasa, firma xavfsizmi?
Yo'q. Bu ro'yxat to'liq emas. Litsenziya borligini alohida tekshirish shart.
CySEC litsenziyasi O'zbekistondagi mijozni himoya qiladimi?
Bu qaysi yuridik shaxs bilan shartnoma tuzganingizga bog'liq. Shartnomadagi kompaniya va uning regulyatorini aniqlang.
Firibgarlikka duch kelsam nima qilaman?
Dalillarni saqlang va Firibgarlik haqida xabar sahifasidagi tartibga amal qiling.
