Qachon shikoyat qilish kerak
Forex shikoyat odatda quyidagi holatlarda yoziladi:
- pul yechib olish so'rovi bajarilmayapti yoki uzoq kechikmoqda;
- savdo noto'g'ri narxda ochilgan yoki yopilgan, deb hisoblaysiz;
- hisobingiz ogohlantirishsiz bloklangan;
- komissiya yoki svop (pozitsiyani tunga qoldirish to'lovi) siz tanishgan shartlarga mos emas;
- qo'llab-quvvatlash xizmati javob bermayapti.
Shikoyatdan oldin hisob shartlari va savdo qoidalarini qayta o'qing. Ko'p muammolar shartlarni noto'g'ri tushunishdan chiqadi. Masalan, marja (pozitsiyani ochiq ushlab turish uchun bloklanadigan mablag') yetmay qolganda pozitsiyalar avtomatik yopiladi. Bu stop-out deyiladi va u xato hisoblanmaydi. Leverijli CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Bozor harakatidan kelgan zarar shikoyat uchun asos emas.
Dalillarni yig'ing
Shikoyat dalilga tayanishi kerak. Quyidagilarni saqlang:
| Dalil | Qayerdan olinadi |
|---|---|
| Savdo tarixi va buyurtma raqamlari | Platformadagi hisobot, masalan MetaTrader 5 yoki MetaTrader 4 |
| Ekran rasmlari | Xato ko'ringan paytda olingan rasmlar, sana va vaqti bilan |
| To'lov hujjatlari | Bank yoki to'lov tizimi kvitansiyasi, tranzaksiya identifikatori |
| Yozishmalar | Elektron xatlar, chat yozuvlari, murojaat raqami |
| Hisob shartlari | Shikoyat paytida amalda bo'lgan shartlar nusxasi |
Pul o'tkazmalari bilan bog'liq savollar uchun Depozit va yechib olish sahifasiga qarang.
Ichki shikoyat: brokerga shikoyat yozish
Avval shikoyatni brokerning o'ziga yuboring. Litsenziyaga ega brokerlarda odatda rasmiy shikoyat tartibi bo'ladi. Bu tartib mijoz shartnomasida yoki saytdagi alohida hujjatda yoziladi. Oddiy chat xabari ko'pincha rasmiy shikoyat hisoblanmaydi. Shuning uchun hujjatda ko'rsatilgan kanaldan foydalaning.
Shikoyat matni qisqa va aniq bo'lsin:
- ismingiz va hisob raqamingiz;
- nima bo'lgani, qaysi vosita va qaysi buyurtma;
- nima uchun buni xato deb hisoblayotganingiz;
- qanday yechim so'rayotganingiz (pulni qaytarish, savdoni tuzatish, tushuntirish);
- ilova qilingan dalillar ro'yxati.
Hissiy so'zlar va tahdidlardan qoching. Murojaat raqamini albatta oling va saqlang.
Agar hisobingiz Exness'da bo'lsa, shikoyat tartibini Exness shaxsiy kabinetida yoki rasmiy saytida tekshiring.
Javob muddatlari
Javob muddati brokerning shikoyat siyosatida va regulyator qoidalarida belgilanadi. Bu muddat yurisdiksiyaga qarab farq qiladi. Uni o'zingiz taxmin qilmang. Brokerning shikoyat hujjatidan va regulyator saytidan tekshiring. Muddat o'tsa yoki javob sizni qoniqtirmasa, keyingi bosqichga o'tasiz. Brokerning yakuniy javobini yozma shaklda saqlang. Ombudsman va regulyatorlar ko'pincha shu javobni so'raydi.
Ombudsman yoki moliyaviy komissiya
Ba'zi mamlakatlarda broker va mijoz o'rtasidagi nizoni mustaqil tashkilot ko'rib chiqadi. Bunday tashkilot moliyaviy ombudsman yoki nizolarni hal qilish organi deb ataladi. Bundan tashqari, brokerlar o'zlari a'zo bo'ladigan xususiy tashkilotlar ham bor. Ularning qarori majburiy yoki majburiy emasligi tashkilotga bog'liq.
Muhim jihatlar:
- ombudsman faqat broker litsenziyasi berilgan yurisdiksiyada ishlaydi;
- ko'pincha avval ichki shikoyat tartibidan o'tgan bo'lishingiz talab qilinadi;
- hisobingiz qaysi yuridik shaxsda ochilganini bilishingiz kerak, chunki bitta brend turli mamlakatlarda turli kompaniyalar orqali ishlashi mumkin.
Hisobingiz qaysi kompaniyada ochilganini mijoz shartnomasidan bilib olasiz. Bu haqda batafsil: Offshor va onshor.
Regulyatorga murojaat
Agar broker litsenziyaga ega bo'lsa, uning regulyatoriga yozish mumkin. Regulyator odatda alohida mijozning pulini undirib bermaydi. U brokerning qoidalarga rioya qilishini tekshiradi. Shunga qaramay, regulyatorga yuborilgan murojaat brokerga bosim o'tkazadi va ma'lumot bazasiga qo'shiladi.
Murojaat qilishdan oldin litsenziyani regulyatorning rasmiy reestrida tekshiring. Har bir regulyatorning rasmiy saytiga yo'lni quyidagi sahifalarda tushuntirganmiz:
- FCA ro'yxati
- CySEC ro'yxati
- FSCA ro'yxati
- FSA Seyshel ro'yxati
- FSC Mavrikiy ro'yxati
- CMA Keniya ro'yxati
- Boshqa regulyatorlar
Regulyatsiya qaysi holatlarda yordam beradi va qaysilarida yordam bermaydi, bu haqda: Regulyatsiya nimani himoya qiladi va Kompensatsiya tizimlari.
O'zbekistonda kimga murojaat qilinadi
O'zbekistonda qimmatli qog'ozlar bozorida professional faoliyat yuritish vakolatli tartibga soluvchi organ bergan litsenziya asosida amalga oshiriladi. «Qimmatli qog'ozlar bozori to'g'risida»gi Qonun 55-modda: qimmatli qog'ozlar bozorining vakolatli regulyatori Prezident tomonidan belgilanadi; u professional faoliyatni litsenziyalaydi.
Hozirgi nazorat organi: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi. Mahalliy litsenziyani NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri orqali tekshirish mumkin. Bu reestrni agentlikning rasmiy saytida qidiring va manzilni qo'lda tering.
Xorijiy broker O'zbekiston reestrida bo'lmasa, mahalliy organ u bilan nizoni ko'rib chiqa olmasligi mumkin. Bunday holda asosiy yo'l brokerning o'z regulyatoridir. Qonunchilik haqida umumiy ma'lumot: Qonun va xavfsizlik.
Firibgarlikka shubha bo'lsa
Agar "broker" hech qayerda litsenziyaga ega bo'lmasa yoki pul yechishni yangi to'lov evaziga va'da qilsa, bu oddiy nizo emas. Belgilarni Firibgarlik belgilari sahifasida tekshiring. Xabar berish tartibi Firibgarlik haqida xabar sahifasida. "Pulingizni qaytarib beramiz" deb yozadigan xizmatlardan ehtiyot bo'ling: Pulni qaytarish aldovi.
Ochiq joyda kompaniyani nomini aytib ayblamang. Rasmiy manba (regulyator ogohlantirishi yoki sud qarori) bo'lmasa, faqat faktlarni yozing.
Ko'p beriladigan savollar
Brokerga shikoyatni qaysi tilda yozish kerak?
Broker shartnomasida ko'rsatilgan tilda yozing. Ko'pincha bu ingliz tili bo'ladi. Dalillarga tarjima kerak bo'lsa, qisqa izoh qo'shing.
Zarar ko'rganim uchun shikoyat qila olamanmi?
Faqat zarar sababi brokerning xatosi yoki shartlarning buzilishi bo'lsa. Bozor harakati natijasidagi zarar shikoyat asosi bo'lmaydi.
Regulyator pulimni qaytaradimi?
Odatda yo'q. Regulyator brokerni tekshiradi. Pulni qaytarish masalasini ombudsman, kompensatsiya tizimi yoki sud hal qilishi mumkin, agar ular mavjud bo'lsa.
Javob qancha vaqtda keladi?
Muddat brokerning shikoyat siyosati va regulyator qoidalariga bog'liq. Uni ana shu hujjatlardan tekshiring.
Shikoyatdan oldin nimani tekshirish kerak?
Litsenziyani, hisobingiz qaysi kompaniyada ochilganini va amaldagi shartlarni tekshiring. Yordam uchun: Broker tekshiruv ro'yxati.
