Fishing nima
Fishing (inglizcha phishing) - bu login, parol, tasdiqlash kodi yoki karta ma'lumotlarini aldov yo'li bilan olishga urinish. Firibgar haqiqiy kompaniya saytiga o'xshash sahifa yasaydi yoki o'zini yordam xizmati xodimi deb tanishtiradi. Siz ma'lumotlaringizni kiritsangiz, ular firibgarga o'tadi.
Treyderlar uchun xavf katta, chunki broker hisobida pul turadi. Hisobni o'g'irlash odatda uch xil yo'l bilan bo'ladi: soxta login sahifa, soxta "yordam" yozishmasi yoki telefonga o'rnatilgan soxta ilova.
Soxta login sahifa qanday ko'rinadi
Soxta sahifa dizayni, logotipi va ranglari bo'yicha aslidan farq qilmasligi mumkin. Shuning uchun tashqi ko'rinishga emas, manzilga qarang.
Asosiy belgilar:
- Domen nomi biroz boshqacha. Bitta harf almashtirilgan, qo'shimcha so'z qo'shilgan ("login", "secure", "support"), yoki boshqa domen zonasi ishlatilgan.
- O'xshash belgilar. Lotin "o" o'rniga nol, "l" o'rniga katta "I", yoki boshqa alifbodagi o'xshash harflar.
- Asl nom subdomen sifatida turibdi. Masalan, kompaniya nomi manzil boshida, lekin haqiqiy domen nuqtadan keyin boshqa nom.
- Havola xabar yoki reklamadan kelgan. "Hisobingiz bloklandi", "darhol tasdiqlang", "yechib olish to'xtatildi" degan matnlar - fishingning odatiy usuli.
- Sahifa ortiqcha ma'lumot so'raydi. Login sahifasi karta raqamini, CVV kodini yoki SMS kodni bir vaqtda so'rasa, to'xtang.
Brauzerdagi qulf belgisi sayt xavfsiz ekanini emas, faqat ulanish shifrlanganini bildiradi. Firibgarlar sahifasida ham qulf bo'lishi mumkin.
Soxta saytlar va ilovalar haqida batafsil: Soxta saytlar va ilovalar.
Soxta yordam akkauntlari
Firibgarlar Telegram, Instagram, WhatsApp va boshqa tarmoqlarda kompaniya nomi va logotipi bilan akkaunt ochadi. Siz ochiq guruhda savol yozsangiz, ular o'zlari shaxsiy xabarga yozadi.
Xavotirli belgilar:
- Birinchi bo'lib o'zi yozadi va yordam taklif qiladi.
- Parol, tasdiqlash kodi yoki qo'shimcha tasdiqlash ilovasidagi kodni so'raydi.
- Ekranni ko'rsatish yoki masofadan boshqarish dasturini o'rnatishni so'raydi.
- "Hisobni ochish" yoki "soliqni to'lash" uchun alohida karta yoki hamyonga pul o'tkazishni talab qiladi.
- Shoshiltiradi, ishontirish uchun "rasmiy" hujjat rasmini yuboradi.
Haqiqiy yordam xizmatiga faqat rasmiy saytda ko'rsatilgan kanallar orqali o'zingiz murojaat qiling. Bu haqda: Pulni qaytarish aldovi va Soxta signal guruhlari.
Xatcho'p bilan kirish
Eng oddiy himoya - login sahifasini qidiruvdan yoki xabardagi havoladan emas, xatcho'pdan (bookmark) ochish.
- Rasmiy sayt manzilini o'zingiz to'liq yozib, harfma-harf tekshiring.
- Login sahifasini xatcho'pga saqlang.
- Keyin har safar faqat shu xatcho'p orqali kiring.
- Qidiruv natijalaridagi reklama havolalarini bosmang - firibgarlar ham reklama berishi mumkin.
Parol menejeri ham yordam beradi: u parolni faqat saqlangan domenda taklif qiladi. Sahifada parol avtomatik to'ldirilmasa, manzilni qayta tekshiring.
Broker hisobiga kirishning rasmiy yo'llari haqida umumiy ma'lumot Exness kirish sahifasida.
Ikki bosqichli himoya
Ikki bosqichli autentifikatsiya parolga qo'shimcha tasdiqlash qadamini qo'shadi: SMS kod, autentifikator ilovasi kodi yoki boshqa usul. Parol o'g'irlansa ham, kodsiz kirish qiyinlashadi.
Muhim nuqtalar:
- Kodni hech kimga aytmang - "yordam xodimi"ga ham.
- Autentifikator ilovasi odatda SMSdan ishonchliroq, chunki SIM kartani almashtirish orqali SMS kodlarni ushlab qolish mumkin.
- Zaxira kodlarni internetga ulanmagan joyda saqlang.
- Qaysi usullar mavjudligini brokeringizning shaxsiy kabinetida yoki rasmiy saytida tekshiring.
Batafsil: Ikki bosqichli himoya.
Ilovalar va savdo platformalari
Savdo ilovalarini faqat rasmiy ilova do'konlaridan yoki kompaniyaning rasmiy saytidan o'rnating. Xabar orqali yuborilgan fayllar va "maxsus versiya" ilovalar soxta bo'lishi mumkin. MetaTrader 5 kabi platformalarda server nomini ham tekshiring: firibgarlar o'z serverini haqiqiyga o'xshash nom bilan beradi. Umumiy ma'lumot: Platformalar va ilovalar.
Hisob o'g'irlangan bo'lsa
- Darhol rasmiy sahifa orqali parolni o'zgartiring va boshqa saytlardagi bir xil parollarni ham almashtiring.
- Brokerning rasmiy yordam xizmatiga o'zingiz yozing.
- Bankingizga murojaat qilib, kartani bloklang.
- Yozishmalar, havolalar va to'lov cheklarini saqlang.
- Rasmiy organlarga xabar bering: Firibgarlik haqida xabar.
"Pulni qaytarib beramiz" deb yozganlarga ishonmang - bu ko'pincha ikkinchi aldov.
Hisob himoyalangan bo'lsa ham, leverijli CFD va forex savdosida bozor harakati tufayli pul tez yo'qotilishi mumkin. Bu haqda: Risklarni boshqarish.
Ko'p beriladigan savollar
Fishing nima va phishingdan farqi bormi?
Farqi yo'q. Phishing inglizcha atama, o'zbekchada ko'pincha "fishing" deb yoziladi.
Soxta login sahifani qanday tez aniqlayman?
Brauzerdagi to'liq manzilni rasmiy domen bilan harfma-harf solishtiring. Shubha bo'lsa, sahifani yoping va xatcho'p orqali kiring.
Qulf belgisi bo'lsa, sayt xavfsizmi?
Yo'q. Qulf faqat ulanish shifrlanganini ko'rsatadi, sayt egasi kimligini emas.
Yordam xodimi tasdiqlash kodini so'rasa-chi?
Bermang. Kodni so'ragan odamni firibgar deb hisoblang va rasmiy kanal orqali o'zingiz murojaat qiling.
Ikki bosqichli himoya hisobni to'liq himoya qiladimi?
Yo'q, lekin hisobni o'g'irlashni ancha qiyinlashtiradi. Kodlarni boshqalarga bermaslik baribir zarur.
Brokerning o'zi haqiqiy ekanini qayerda tekshiraman?
Regulyator reyestrlarini qanday tekshirish haqida: Brokerni tekshirish va Tartibga solish va xavfsizlik.
