Ta'rif
Trade execution (savdo ijrosi, order ijrosi) — siz yuborgan buyurtma (order) bozorda haqiqiy bitimga aylanishi, ya'ni ma'lum narx va hajmda bajarilishi.
Rasmiyroq ta'rif: ijro — orderni qabul qilish, kontragent yoki likvidlik manbasini topish va bitimni muayyan narx, hajm va vaqtda qayd etish jarayoni. Ijro sifati odatda quyidagilar bilan baholanadi:
- narx — so'ralgan narxga qanchalik yaqin bajarildi;
- tezlik — order yuborilgandan bajarilguncha o'tgan vaqt (latency);
- to'liqlik — butun hajm bajarildimi yoki qismanmi;
- ishonchlilik — order rad etilmadimi, requote bo'lmadimi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Gipotetik misol
Treyder EUR/USD bo'yicha bozor narxida sotib olish (market buy) orderini yuboradi. Ekranda ask narxi A ko'rinib turibdi.
- Order serverga yetib borguncha bozor harakatlanadi va ask B ga ko'tariladi (B, A dan yuqori).
- Market execution rejimida order B narxida bajariladi.
- B − A farqi salbiy sirpanish (slippage) deyiladi.
Agar narx teskari tomonga harakatlansa, order A dan pastroq narxda bajarilishi mumkin — bu ijobiy sirpanish. Farqning pul qiymatini hajmga qarab kalkulyatorlar sahifasida hisoblashingiz mumkin.
Muhim: yangiliklar paytida yoki bozor bo'shliq (gap) bilan ochilganda stop-loss ham belgilangan narxdan ancha yomonroq narxda bajarilishi mumkin. Leverajli CFD va forex savdosida bu tez zararga olib kelishi mumkin. Batafsil ma'lumot: Risklarni boshqarish.
Ijro turlari
| Tur | Qanday ishlaydi | Odatiy natija |
|---|---|---|
| Market execution | Order mavjud eng yaxshi narxda bajariladi | Sirpanish bo'lishi mumkin, requote bo'lmaydi |
| Instant execution | Order so'ralgan narxda bajariladi yoki rad etiladi | Narx o'zgarsa, requote chiqadi |
| Request execution | Avval narx so'raladi, so'ng tasdiqlanadi | Sekinroq, lekin narx oldindan ma'lum |
| Exchange execution | Order birja order kitobiga yuboriladi | Qisman bajarilish (partial fill) mumkin |
Atama qayerda uchraydi
- Platformada. MetaTrader 4 va MetaTrader 5 da instrument xususiyatlarida ijro rejimi ko'rsatiladi. MetaTrader 5 da "order" (buyurtma) va "deal" (bitim) alohida qayd etiladi: deal — ijroning natijasi.
- Hisobotlarda. Hisob vypiskasi da har bir bitimning vaqti va bajarilgan narxi bo'ladi. Shu ma'lumot orqali sirpanishni tekshirish mumkin.
- Yangiliklarda. "Execution quality", "best execution" (mijoz uchun eng yaxshi ijro majburiyati) iboralari brokerlar va birjalar faoliyati haqidagi xabarlarda uchraydi.
Ijro shartlari brokerga va hisob turiga qarab farq qiladi. Aniq shartlarni broker shaxsiy kabinetida yoki uning rasmiy saytida tekshiring.
Chekka holatlar
- Partial fill — hajmning faqat bir qismi bajariladi: Fill va partial fill.
- FOK va IOC — to'liq bajarilmasa, order bekor qilinadi yoki qolgan qismi o'chiriladi: Fill or kill, IOC.
- Bozor to'xtatilishi — birjada savdo to'xtatilganda ijro amalga oshmaydi: Circuit breaker.
- Keskin harakatlar — Flash crash paytida narxlar keskin sakraydi.
- Xato order — ijro texnik jihatdan to'g'ri, lekin order noto'g'ri kiritilgan: Fat finger xatosi.
Bog'liq atamalar
- Dealer va Kontragent
- A-book va B-book — broker orderni qanday yo'naltiradi
- HFT savdo va Front running
- Day order
- Kliring va hisob-kitob — ijrodan keyingi bosqich
- Boshqa atamalar: Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Trade execution va order fill bir xil narsami?
Deyarli bir xil. Fill — orderning bajarilgan qismi, execution esa butun jarayon, jumladan narx va tezlik.
Sirpanish har doim yomonmi?
Yo'q. Sirpanish ijobiy ham bo'lishi mumkin. Lekin tez harakatlanayotgan bozorda salbiy sirpanish odatda kattaroq bo'ladi.
Requote nima?
Instant execution rejimida narx o'zgarganda platforma yangi narxni taklif qiladi. Siz uni qabul qilishingiz yoki rad etishingiz mumkin.
Ijro sifatini qanday tekshiraman?
Hisob vypiskasidagi bajarilgan narxni order yuborilgan paytdagi kotirovka bilan solishtiring.