Qisqa ta'rif
Risk appetite (xavfga moyillik) — investor yoki tashkilot daromad olish maqsadida qancha va qanday turdagi xavfni o'z zimmasiga olishga tayyor ekanini bildiradi.
Bozor yangiliklarida bu atama alohida shaxs haqida emas, umumiy bozor kayfiyati haqida ham ishlatiladi. Investorlar xavfli aktivlarni qanchalik faol sotib olayotganini anglatadi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Rasmiy ta'rif va farqlar
Risk menejmentida (masalan, banklarning "risk appetite statement" hujjatlarida) quyidagi uchta tushuncha ajratiladi:
| Atama | Ma'nosi |
|---|---|
| Risk appetite | Maqsadga erishish uchun qabul qilinadigan xavf turi va umumiy darajasi |
| Risk tolerance | Belgilangan darajadan qanchalik og'ish qabul qilinishi mumkin |
| Risk capacity | Moliyaviy jihatdan ko'tarish mumkin bo'lgan eng katta zarar |
Muhim chegaraviy holat: moyillik yuqori, lekin imkoniyat (capacity) past bo'lishi mumkin. Bunday holatda xavf darajasini moyillik emas, imkoniyat belgilashi kerak.
Misol (faraziy)
A va B treyderning depoziti bir xil. A har bir bitimda hisobining kichik ulushini xavf ostiga qo'yadi. B esa ancha katta ulushini xavf ostiga qo'yadi va kattaroq leverajdan foydalanadi.
Natija:
- A ning xavf darajasi past: ketma-ket zararlar hisobga sekin ta'sir qiladi.
- B ning xavf darajasi yuqori: bozor bir necha marta teskari yo'nalishda harakat qilsa, marja tez kamayadi va pozitsiyalar majburan yopilishi mumkin.
Aniq raqamlarni o'zingizning ma'lumotlaringiz bilan kalkulyatorlar sahifasida hisoblab ko'ring. Leverajli CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Xavfga yuqori moyillik bu xavfni kamaytirmaydi.
Risk-on va risk-off
- Risk-on — investorlar xavfga moyil bo'lgan davr. Odatda fond indekslari, xomashyoga bog'liq valyutalar va rivojlanayotgan bozorlarga talab oshadi.
- Risk-off — xavfdan qochish davri. Mablag'lar ishonchli hisoblangan aktivlarga o'tadi: davlat obligatsiyalari, oltin, ba'zi valyutalar (flight to quality).
Bu qoida emas, umumiy moyillik. Aktivlar orasidagi bog'liqlik vaqt o'tishi bilan o'zgaradi. Masalan, AQSh dollarining xatti-harakati haqida dollar smile nazariyasi bor.
Atama qayerda uchraydi
- Yangiliklar va sharhlarda: "risk appetite yaxshilandi", "risk-off kayfiyati kuchaydi" kabi iboralar ko'p uchraydi.
- Bank va fond hisobotlarida: xavfga moyillik bo'yicha rasmiy bayonotlar va limitlar keltiriladi.
- Savdo platformalarida: bunday tugma yoki ko'rsatkich yo'q. Siz haqiqatda olgan xavfni MetaTrader'dagi hajm, marja, bo'sh marja va marja darajasi ko'rsatadi. Batafsil: MetaTrader 5.
- Bozor ko'rsatkichlarida: volatillik indekslari, credit spread va korrelyatsiya.
Bog'liq atamalar
- Risklarni boshqarish
- Exposure (ekspozitsiya)
- Treyding psixologiyasi
- Fat tails va tail risk
- Hot money
- Beta koeffitsient
- Treyding lug'ati
Ko'p beriladigan savollar
Risk appetite nima, qisqacha?
Daromad maqsadida qancha va qanday xavfni qabul qilishga tayyor ekanligingiz.
Xavfga moyillik va xavf darajasi bir xil narsami?
Yo'q. Moyillik — tayyorlik. Xavf darajasi esa pozitsiya hajmi va leveraj orqali haqiqatda olingan xavf.
Risk-off davrida bozor albatta tushadimi?
Shart emas. Bu umumiy kayfiyat. Har bir aktiv o'z sabablari bilan boshqacha harakat qilishi mumkin.
Zarardan keyin xavfga moyillik o'zgaradimi?
Ko'pincha o'zgaradi. Shuning uchun xavf limitlarini oldindan, his-hayajonsiz belgilash qo'llaniladi.