Forex broker nima va nima qiladi

Forex broker nima

Forex broker sizni valyuta bozori va boshqa moliyaviy vositalar bilan bog'laydigan kompaniya. Banklararo valyuta bozoriga jismoniy shaxs o'zi to'g'ridan-to'g'ri kira olmaydi. Broker esa hisob, savdo platformasi va narxlarni beradi, buyurtmalaringizni bajaradi.

Forex o'zi nima ekanini Forex nima sahifasida, bozor tuzilishini Forex bozori ishlashi sahifasida o'qishingiz mumkin.

Broker nima qiladi

Brokerning asosiy vazifalari to'rtta yo'nalishga bo'linadi.

Bozorga kirish imkoni

Broker sizga narx kotirovkalarini beradi. Kotirovka ikki narxdan iborat: bid (sotish narxi) va ask (sotib olish narxi). Batafsil: Bid va ask narx. Broker likvidlik provayderlari (banklar va boshqa yirik ishtirokchilar) bilan ishlaydi yoki narxni o'zi shakllantiradi. Ishtirokchilar haqida: Bozor ishtirokchilari.

Buyurtmalarni bajarish (ijro)

Siz buyurtma berasiz: market order, limit order yoki stop order. Broker uni ma'lum narxda bajaradi. Ijro sifati amalda muhim: buyurtma so'ralgan narxdan boshqa narxda bajarilishi mumkin (slippage) yoki broker yangi narx taklif qilishi mumkin (requote).

Mablag'larni saqlash

Hisobga kiritgan pulingiz broker hisobida turadi. Tartibga solinadigan brokerlarda mijozlar puli odatda kompaniyaning o'z pulidan alohida hisoblarda saqlanadi. Buni har bir broker va uning litsenziyasi bo'yicha alohida tekshirish kerak. Pul kiritish va yechish usullari ham brokerning vazifasiga kiradi: Depozit va yechib olish.

Savdo platformalari

Broker savdo dasturini beradi: MetaTrader 4, MetaTrader 5, veb-terminal yoki mobil ilova. Platformada grafiklar, buyurtma oynasi, hisob holati (balance, equity, margin) ko'rinadi. Umumiy ko'rinish: Platformalar va ilovalar.

CFD broker nima

CFD (contract for difference, ya'ni farq bo'yicha shartnoma) asosiy aktivni sotib olmasdan uning narx o'zgarishidan foyda yoki zarar ko'rish imkonini beradigan shartnoma. CFD broker valyuta juftliklari, metallar, indekslar, energiya resurslari va kripto bo'yicha CFD taklif qiladi.

Ko'pchilik "forex broker" deb ataydigan kompaniyalar aslida CFD broker: ular forexdan tashqari boshqa vositalarni ham CFD shaklida beradi. Batafsil: CFD nima.

Forex va CFD savdosi odatda leverage (kredit yelkasi) bilan olib boriladi. Leverage kichik margin bilan katta pozitsiya ochish imkonini beradi, lekin zarar ham shunga mos ravishda tez o'sadi. Leverage bilan CFD/forex savdosida pulni tez yo'qotish mumkin. Qarang: Leverage nima, Margin nima, Stop out.

Broker qanday daromad oladi

Brokerning daromadi sizning savdo xarajatingiz. Asosiy manbalar quyidagilar.

Manba	Nima bu	Qachon olinadi
Spred	Ask va bid narx orasidagi farq	Har bir pozitsiya ochilganda
Komissiya	Savdo hajmi (lot) uchun alohida to'lov	Ochish va/yoki yopishda, hisob turiga qarab
Swap	Pozitsiyani tundan o'tkazish uchun hisoblanadigan foiz farqi	Pozitsiya keyingi kunga o'tganda
B-book natijasi	Mijoz zarari brokerning daromadiga aylanadi	Broker pozitsiyani tashqi bozorga chiqarmasa

Har bir band bo'yicha: Spred nima, Lot uchun komissiya, Swap nima. Barcha xarajatlarni birga qanday hisoblash haqida: Savdo umumiy xarajati. Aniq summani hisoblash uchun Kalkulyatorlar bo'limidagi vositalardan foydalaning: kiritgan lot, spred va komissiya qiymatlaringiz natijada ko'rinadi.

A-book va B-book: aniq ta'rif

Tajribali treyder uchun brokerning risk modelini bilish muhim.

A-book: broker mijoz pozitsiyasini likvidlik provayderiga uzatadi va bozor riskini o'zida qoldirmaydi. Daromadi spred ustamasi va komissiyadan.
B-book: broker mijozning qarshi tomoni bo'ladi va pozitsiyani o'zida ushlab turadi. Mijoz yutqazsa, broker yutadi va aksincha. Bu manfaatlar to'qnashuvini keltirib chiqaradi, shuning uchun tartibga solinadigan brokerlar uni boshqarish qoidalariga ega bo'lishi kerak.
Gibrid model: broker oqimning bir qismini tashqariga uzatadi, bir qismini o'zida qoldiradi.

Ijro modellari (market maker, STP, ECN) Market maker, STP, ECN sahifasida tushuntirilgan. Model nomi reklamada qanday yozilganidan qat'i nazar, broker hujjatlarida (ijro siyosati, manfaatlar to'qnashuvi siyosati) amalda qanday ishlashi yozilgan bo'ladi.

Forex broker tanlash: hisob ochishdan oldin nimani tekshirish kerak

Quyidagi ro'yxat broker tanlash uchun tekshiruv tartibi. U biror brokerni tavsiya qilmaydi.

Litsenziya. Kompaniya qaysi regulyator litsenziyasiga ega? Litsenziya raqamini regulyatorning o'z reestrida tekshiring, faqat broker saytidagi yozuvga ishonmang.
Qaysi kompaniya bilan shartnoma tuzasiz. Bitta brend ostida turli mamlakatlarda turli yuridik shaxslar ishlashi mumkin. Mijoz shartnomasida qaysi kompaniya ko'rsatilgan, o'sha muhim.
Mijozlar mablag'ini saqlash. Pul alohida hisoblarda saqlanadimi, manfiy balansdan himoya bormi, hujjatlarda yozilganmi.
Savdo shartlari. Spred turi (Fixed va floating spred), komissiya, swap, margin call va stop out darajalari, minimal lot.
Ijro siyosati. Buyurtmalar qanday bajariladi, slippage va requote qanday hollarda bo'ladi.
Pul kiritish va yechish. Qaysi usullar bor, to'lovlar va muddatlar qanday. Bularni brokerning rasmiy saytidagi joriy shartlardan tekshiring.
Platforma va demo hisob. Real pul kiritishdan oldin demo hisobda platformani sinab ko'ring: Demo va real hisob.
Qo'llab-quvvatlash va hujjatlar tili. Shartnoma va risk ogohlantirishini o'zingiz tushunadigan tilda o'qiy olasizmi.

Ushbu sayt Exness'ning hamkori; shunga qaramay, yuqoridagi tekshiruvni istalgan broker uchun o'zingiz bajaring.

O'zbekistonda tartibga solish

O'zbekiston qonunchiligida quyidagi qoidalar bor:

Qonunchilikka ko'ra, qimmatli qog'ozlar bozorida professional faoliyat yuritish vakolatli tartibga soluvchi organ bergan litsenziya asosida amalga oshiriladi.
«Qimmatli qog'ozlar bozori to'g'risida»gi Qonun 55-modda: qimmatli qog'ozlar bozorining vakolatli regulyatori Prezident tomonidan belgilanadi; u professional faoliyatni litsenziyalaydi.
Hozirgi regulyator: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi. Litsenziyalangan ishtirokchilar ro'yxati: NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri.
Valyuta qonunchiligida: Valyutani tartibga solish to'g'risidagi qonun 4-moddasida valyuta derivativlari (valyutaga bog'liq hosila moliyaviy vositalar) ta'riflangan.
«Valyutani tartibga solish to‘g‘risida»gi qonun (ZRU-573) 12-moddasi: rezident jismoniy shaxslar O‘zbekiston banklarida va chet eldagi banklarda xorijiy valyutada hisobvaraq va omonatlar ochishga haqli. Bu qoida xorijiy forex/CFD brokerlar bilan savdo qilish haqida to'g'ridan-to'g'ri hech narsa demaydi.

Soliq bo'yicha: Soliq kodeksining 375-moddasi: qimmatli qog‘ozlar va (yoki) muddatli bitimlarning hosila moliyaviy instrumentlari bilan operatsiyalardan olingan daromad jismoniy shaxslarning mol-mulkdan olgan daromadi hisoblanadi. Bu qoida xorijiy CFD brokerdagi foydaga qanday qo'llanilishini soliq organidan aniqlang. Batafsil: Qonun va xavfsizlik, Tartibga solish va xavfsizlik.

Risk haqida

Broker qanchalik ishonchli bo'lmasin, u bozor riskini yo'qotmaydi. Ko'p treyderlar leverage, xarajatlar va hissiy qarorlar tufayli pul yo'qotadi: Nega treyderlar yutqazadi. Savdoni boshlashdan oldin Risklarni boshqarish va Stop loss sahifalarini o'qing.

Ko'p beriladigan savollar

Forex broker nima?

Jismoniy shaxsga valyuta va CFD bozoriga kirish, buyurtmalarni bajarish, platforma va hisob beradigan kompaniya.

Broker nima qiladi?

Narx kotirovkalarini beradi, buyurtmalaringizni bajaradi, mablag'laringizni saqlaydi, pul kiritish va yechishni amalga oshiradi va savdo platformasini taqdim etadi.

CFD broker va forex broker farqi bormi?

Ko'p hollarda bu bitta kompaniya: forex juftliklarini ham, metallar, indekslar va boshqa vositalarni ham CFD shaklida taklif qiladi.

Spredsiz broker pul ishlamaydimi?

Ishlaydi. Spred past bo'lsa, odatda alohida komissiya olinadi. Yana swap va B-book modeli ham daromad manbai bo'lishi mumkin.

B-book broker yomonmi?

B-book o'zi qonunga zid emas, lekin manfaatlar to'qnashuvi bor. Broker hujjatlarida bu qanday boshqarilishini o'qing.

Brokerning litsenziyasini qanday tekshiraman?

Litsenziya raqami va kompaniya nomini regulyatorning rasmiy reestrida qidiring. O'zbekistondagi qimmatli qog'ozlar bozori ishtirokchilari uchun: NAPPning qimmatli qog‘ozlar bozori kasbiy ishtirokchilari reestri.

Broker tanlashdan oldin demo hisob kerakmi?

Demo hisob platformani va buyurtma turlarini real pulsiz o'rganish imkonini beradi. Lekin demoda real ijro sharoiti va hissiy bosim to'liq aks etmaydi.

Forex broker nima va u nima qiladi