Slippage nima
Slippage (o'zbekchada "narx sirpanishi") — order ijro etilgan narx bilan siz kutgan narx o'rtasidagi farq. Masalan, siz terminalda ko'rgan narxda sotib olish tugmasini bosasiz, lekin pozitsiya undan biroz farq qiladigan narxda ochiladi. Shu farq slippage deyiladi.
Slippage xato emas. Narx bozorda doimiy o'zgarib turadi. Order serverga yetib borib ijro etilguncha o'tgan qisqa vaqt ichida ham narx o'zgarishi mumkin.
Farq odatda pip yoki point bilan o'lchanadi. Uning pul qiymati lot hajmiga va instrumentga bog'liq. Buni foyda va zarar hisobi sahifasidagi usul yoki kalkulyatorlar orqali hisoblang.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Ijobiy va salbiy slippage
Slippage har doim ham zarar emas. U ikki xil bo'ladi:
| Turi | Sotib olishda (buy) | Sotishda (sell) | Natija |
|---|---|---|---|
| Ijobiy slippage | Kutilgandan pastroq narx | Kutilgandan yuqoriroq narx | Siz uchun qulayroq narx |
| Salbiy slippage | Kutilgandan yuqoriroq narx | Kutilgandan pastroq narx | Siz uchun noqulayroq narx |
Sotib olish ask narxda, sotish esa bid narxda bajarilishini yodda tuting. Slippage shu narxlarning ijro paytidagi qiymatiga nisbatan baholanadi.
Ijobiy va salbiy slippage qanchalik tez-tez uchrashi bozor holatiga va ijro modeliga bog'liq. Ularni bir-birini qoplaydi deb hisoblamang.
Slippage sababi
Yangiliklar va volatillik
Muhim makroiqtisodiy ma'lumotlar yoki markaziy bank qarorlari e'lon qilinganda narx juda tez o'zgaradi. Volatillik oshganda orderingiz yuborilgan paytdagi narx ijro paytigacha saqlanib qolmasligi mumkin.
Likvidlikning kamligi
Likvidlik — ma'lum narxda qancha hajmni sotib olish yoki sotish mumkinligi. Kerakli narxda yetarli hajm bo'lmasa, order keyingi mavjud narxlarda bajariladi. Bu, ayniqsa, katta hajmli orderlarda, sessiyalar oralig'idagi sokin soatlarda va kam savdo qilinadigan instrumentlarda ko'proq seziladi.
Narx gaplari
Gap — narxning oraliq qiymatlarsiz bir darajadan boshqasiga sakrashi. U ko'pincha dam olish kunlaridan keyin bozor ochilganda yoki kutilmagan yangilikdan keyin yuz beradi. Agar stop orderingiz gap ichida qolsa, u belgilangan narxda emas, gapdan keyingi birinchi mavjud narxda bajariladi.
Texnik kechikish
Internet sekinligi, serverdan uzoqlik va terminalning ishlash tezligi ham ta'sir qiladi. Bu omil odatda bozor sharoitidan kamroq rol o'ynaydi.
Qaysi orderlarda slippage bo'ladi
- Market order — joriy bozor narxida bajariladi. Shuning uchun slippage ehtimoli bor.
- Stop order va stop loss — belgilangan narxga yetganda market orderga aylanadi. Tez bozorda yoki gapda salbiy slippage bo'lishi mumkin. Demak, stop loss zararni aynan belgilangan darajada to'xtatishini kafolatlamaydi.
- Limit order va take profit — belgilangan narxda yoki undan qulayroq narxda bajariladi. Lekin narx sakrab o'tib ketsa, order umuman bajarilmasligi mumkin.
- Stop-limit order — narx chegarasini qo'yadi. Biroq bajarilmay qolish xavfi bor.
Deviation sozlamasi qanday ishlaydi
Tajribali treyderlar uchun asosiy masala — ijro turi.
Instant execution (so'rov bo'yicha ijro) rejimida terminal ko'rsatilgan narxda bajarishga harakat qiladi. Narx o'zgargan bo'lsa, requote — yangi narx taklifi keladi. MetaTrader 4 va MetaTrader 5 order oynasida shu rejim uchun maksimal og'ish (deviation) maydoni bo'ladi. U point'larda belgilanadi. Narx shu chegara ichida o'zgarsa, order requote'siz bajariladi. Chegaradan oshsa, order rad etiladi yoki requote keladi.
Market execution rejimida order mavjud bozor narxida bajariladi. Deviation maydoni odatda ta'sir qilmaydi yoki ko'rsatilmaydi. Requote bo'lmaydi, lekin slippage bo'lishi mumkin.
Muvozanat oddiy:
- Kichik og'ish chegarasi — narx nazorati ko'proq, lekin rad etilgan orderlar ham ko'proq.
- Katta og'ish chegarasi — orderlar osonroq bajariladi, lekin narx farqi kattaroq bo'lishi mumkin.
Hisobingizda qaysi ijro turi ishlatilishini terminaldagi instrument xususiyatlaridan yoki brokeringizning rasmiy shartlaridan tekshiring.
Slippage xavfini qanday kamaytirish mumkin
- Muhim yangiliklar paytida savdo qilishni oldindan o'ylab ko'ring.
- Likvidligi yuqori soatlarda va instrumentlarda savdo qiling.
- Narx muhim bo'lgan joyda limit orderdan foydalaning.
- Hajmni hisobingiz va risklarni boshqarish qoidalariga moslang.
- Slippage'ni spred va komissiya bilan birga savdoning umumiy xarajati tarkibida hisobga oling.
Leverage bilan CFD va forex savdosi pulni tez yo'qotishga olib kelishi mumkin. Salbiy slippage esa zararni rejalashtirilganidan kattalashtirishi mumkin.
Ko'p beriladigan savollar
Slippage nima, oddiy qilib aytganda?
Siz kutgan narx bilan order haqiqatda bajarilgan narx o'rtasidagi farq.
Slippage forexda har doim zararmi?
Yo'q. Ijobiy slippage sizga qulayroq narx beradi, salbiy slippage esa noqulayroq narx beradi.
Narx sirpanishiga eng ko'p nima sabab bo'ladi?
Yangiliklar vaqtidagi tez harakat, likvidlikning kamligi va narx gaplari.
Stop loss slippage'dan himoya qiladimi?
To'liq emas. Stop loss ishga tushganda market order sifatida bajariladi va belgilangan darajadan yomonroq narxda yopilishi mumkin.
Deviation sozlamasi market execution'da ishlaydimi?
Odatda yo'q. U asosan instant execution rejimida narx og'ishini cheklash uchun ishlatiladi.
Slippage va requote farqi nima?
Requote'da order bajarilmaydi va sizga yangi narx taklif qilinadi. Slippage'da esa order boshqa narxda bajarilib bo'ladi.