CFD nima: qisqa javob
CFD inglizcha contract for difference so'zlaridan olingan, ya'ni "farq bo'yicha shartnoma". Bu treyder va broker o'rtasidagi kelishuv. Unda aktivning o'zi sotib olinmaydi. Faqat pozitsiya ochilgan va yopilgan paytdagi narxlar farqi pul bilan hisob-kitob qilinadi.
Aktiv valyuta jufti, oltin, fond indeksi, neft yoki kriptovalyuta bo'lishi mumkin. Masalan, XAUUSD bo'yicha CFD ochgan treyder oltin quymasiga ega bo'lmaydi. U faqat oltin narxining o'zgarishidan foyda ko'radi yoki zarar qiladi.
CFD trading birjadan tashqari, ya'ni OTC bozorida o'tadi. Bu haqda batafsil: OTC va birja.
CFD shartnoma qanday ishlaydi
Savdo quyidagi tartibda o'tadi:
- Treyder instrument, yo'nalish va hajmni tanlaydi. Hajm lotlarda o'lchanadi: Lot nima.
- Pozitsiya joriy narxda ochiladi. Sotib olish ask narxida, sotish bid narxida bajariladi: Bid va ask narx.
- Pozitsiya ochiq turgan vaqtda hisobdagi natija narx bilan birga o'zgarib boradi.
- Pozitsiya yopilganda ochilish va yopilish narxlari farqi hajmga ko'paytiriladi. Natija hisobga foyda yoki zarar sifatida yoziladi.
Natijaga xarajatlar ham ta'sir qiladi. Ular quyida alohida bo'limda ko'rib chiqilgan.
Long va short
CFD bilan narxning o'sishidan ham, tushishidan ham natija olish mumkin:
- Long (buy) - sotib olish. Narx ko'tarilsa foyda, tushsa zarar bo'ladi.
- Short (sell) - sotish. Narx tushsa foyda, ko'tarilsa zarar bo'ladi.
Short uchun aktivni qarzga olish shart emas, chunki shartnoma faqat narx farqi bo'yicha tuziladi. Batafsil: Long va short.
Yopilgan savdo natijasini pul va pipda hisoblash uchun quyidagi kalkulyatordan foydalaning. Unga instrument, yo'nalish (buy yoki sell), ochilish narxi, yopilish narxi va lot hajmini kiriting. Kalkulyator ko'rsatgan raqamlar faqat siz kiritgan ma'lumotlarga asoslanadi.
Natijani ko‘rish uchun bo‘sh maydonlarni to‘ldiring.
Hisoblash qoidasi: Foyda va zarar hisobi.
Leverage va margin
Leverage (yelka) pozitsiyaning to'liq qiymatidan ancha kichik mablag' bilan savdo ochish imkonini beradi. Margin - pozitsiyani ochiq ushlab turish uchun hisobda band qilinadigan garov summasi.
Leverage foydani ham, zararni ham bir xil darajada kattalashtiradi. Natija hisobdagi pulga emas, pozitsiyaning to'liq hajmiga qarab hisoblanadi.
Zarar ko'paygan sari quyidagilar sodir bo'ladi:
- Equity kamayadi.
- Free margin qisqaradi.
- Margin level pasayadi.
- Margin level belgilangan chegaraga yetganda margin call keladi.
- Keyingi chegarada stop out ishlaydi va pozitsiyalar majburan yopiladi.
Asosiy tushunchalar: Leverage nima, Margin nima.
CFD xarajatlari
| Xarajat | Nima | Qachon olinadi |
|---|---|---|
| Spred | Ask va bid narxlari orasidagi farq | Pozitsiya ochilganda |
| Komissiya | Hajm uchun alohida to'lov | Hisob turiga bog'liq |
| Swap | Pozitsiyani tundan keyingi kunga o'tkazish uchun to'lov yoki hisoblash | Har bir rollover paytida |
| Slippage | So'ralgan va haqiqiy bajarilgan narx orasidagi farq | Tez bozorda va narx gaplarida |
Batafsil: Spred nima, Lot uchun komissiya, Swap nima, Slippage, Savdo umumiy xarajati.
Kontragent: shartnomaning boshqa tomoni kim
CFD shartnomasida treyderning kontragenti brokerdir. Broker bitimni o'z hisobida ushlab qolishi yoki likvidlik provayderlariga uzatishi mumkin. Bu ijro modeliga bog'liq: Market maker, STP, ECN.
Kontragent riski shundan iborat: mablag'ning xavfsizligi va to'lovlarning bajarilishi brokerning moliyaviy holati va qaysi regulyator nazoratida ekaniga bog'liq. Brokerni tekshirish tartibi: Tartibga solish va xavfsizlik, Broker nima.
CFD, fyuchers va aktivga egalik farqi
| Jihat | CFD | Fyuchers | Aktivga egalik |
|---|---|---|---|
| Qayerda | OTC, broker bilan | Birjada | Birja yoki diler orqali |
| Kontragent | Broker | Birja kliring markazi | Sotuvchi, keyin egalik sizda |
| Muddat | Odatda muddatsiz, swap bilan | Belgilangan ijro sanasi | Muddatsiz |
| Kontrakt hajmi | Lotlarda, kichik hajm mumkin | Birja standartlashtirgan | Erkin |
| Leverage | Bor | Margin orqali bor | Odatda yo'q |
| Egalik huquqi | Yo'q | Ijrogacha yo'q | Bor (masalan, aksiyadorlik huquqlari) |
Aksiya sotib olgan odamga aktivning o'zi tegishli bo'ladi. CFD egasiga esa faqat narx farqi bo'yicha talab tegishli. Taqqoslash: Forex va aksiyalar, Treyding va investitsiya.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Tajribali treyder uchun aniq ta'riflar
- Nominal qiymat - hajm va kontrakt o'lchamining joriy narxga ko'paytmasi. Foyda yoki zarar shu qiymatdan hisoblanadi, marjadan emas.
- Margin talabi - nominal qiymatning leverage bilan belgilanadigan qismi. U instrument va hisob shartlariga qarab farq qiladi.
- Mark-to-market - ochiq pozitsiyaning joriy narx bo'yicha uzluksiz qayta baholanishi. Equity shu orqali o'zgaradi.
- Aksiya va indeks CFD tuzatishlari - dividend yoki boshqa korporativ hodisalar hisobga tuzatma sifatida yozilishi mumkin. Aniq tartibni brokerning instrument shartlarida tekshiring.
- Gap riski - bozor yopiq turgan vaqtda narx sakrab o'tishi mumkin. Bunday holatda stop loss so'ralgan narxda emas, mavjud birinchi narxda bajariladi: Narx gaplari, Stop loss.
O'zbekistondagi huquqiy jihatlar
O'zbekiston qonunchiligida valyuta derivativlari ta'riflangan: Valyutani tartibga solish to'g'risidagi qonun 4-moddasida valyuta derivativlari (valyutaga bog'liq hosila moliyaviy vositalar) ta'riflangan. Kapital bozoridagi nazorat organi: NAPP — Istiqbolli loyihalar milliy agentligi: kripto-aktivlar, kapital bozori, sug‘urta, elektron tijorat, lotereyalar va bukmekerlik faoliyatini tartibga soladi, ularga litsenziya va ruxsatnomalar beradi.
Soliq bo'yicha: Soliq kodeksining 375-moddasi: qimmatli qog‘ozlar va (yoki) muddatli bitimlarning hosila moliyaviy instrumentlari bilan operatsiyalardan olingan daromad jismoniy shaxslarning mol-mulkdan olgan daromadi hisoblanadi. Xorijiy brokerdagi natijani deklaratsiya qilish tartibini soliq organidan aniqlang.
Batafsil: Qonun va xavfsizlik.
Risk haqida ochiq gap
Leverage bilan CFD va forex savdosi pulni tez yo'qotishga olib kelishi mumkin. Yo'qotish ba'zan hisobdagi depozit bilan tugaydi, chunki stop out pozitsiyalarni majburan yopadi. Ko'plab treyderlar zarar ko'radi. Sabablari bu yerda tushuntirilgan: Nega treyderlar yutqazadi.
Real pul bilan savdo qilishdan oldin mexanizmni demo hisobda sinab ko'rish mumkin: Demo'da birinchi savdo. Shuningdek, Risklarni boshqarish sahifasini o'qib chiqing.
Ko'p beriladigan savollar
CFD nima, oddiy qilib aytganda?
Bu treyder va broker o'rtasidagi shartnoma. Unda aktivning o'zi sotib olinmaydi, faqat narx farqi pul bilan hisob-kitob qilinadi.
CFD sotib olsam, aktivga egalik qilamanmi?
Yo'q. Sizga faqat pozitsiyaning narx farqi bo'yicha natijasi tegishli bo'ladi.
CFD bilan narx tushganda ham savdo qilish mumkinmi?
Ha, short pozitsiya ochish orqali. Agar narx ko'tarilsa, short pozitsiya zarar qiladi.
CFD'da xarajatlar qanday?
Asosiy xarajatlar: spred, hisob turiga qarab komissiya, tundan o'tkazilgan pozitsiyalar uchun swap va slippage. Aniq shartlarni brokerning rasmiy saytida tekshiring.
CFD fyuchersdan nimasi bilan farq qiladi?
Fyuchers birjada standart hajm va ijro sanasi bilan savdo qilinadi. CFD esa OTC bozorida broker bilan tuziladi va odatda muddatsiz bo'ladi.
Yopilgan savdo natijasini qanday hisoblayman?
Ushbu sahifadagi kalkulyatorga instrument, yo'nalish, narxlar va hajmni kiriting. U natijani pul va pipda ko'rsatadi.