Bozor korreksiyasi (market correction)

Bozor korreksiyasi nima

Bozor korreksiyasi (inglizcha market correction) — aktiv yoki indeks narxining yaqindagi cho'qqisidan sezilarli, ammo chuqur bo'lmagan pasayishi. Moliyaviy matbuotda bunday pasayish uchun an'anaviy foiz chegarasi ishlatiladi.

"Correction nima?" degan savolga qisqa javob: o'sish davridan keyin narxning cho'qqidan pastga tushishi. Bu pasayish bozorni hali uzoq muddatli tushish holatiga, ya'ni bear marketga olib kirmagan bo'ladi.

Qanday hisoblanadi: shartli misol

Bu misol shartli, raqamlar o'rniga harflar ishlatilgan:

• Indeksning eng yuqori yopilish narxi — A.
• Undan keyingi eng past yopilish narxi — B.
• Pasayish ulushi = (A − B) / A.

Natija foizga aylantiriladi va an'anaviy chegara bilan solishtiriladi. Chegaraga yetsa, yangiliklarda "indeks korreksiya hududiga kirdi" deb yoziladi. Aniq raqamlarni kalkulyatorlar sahifasida hisoblab ko'rishingiz mumkin.

Atama qayerda uchraydi

• Yangiliklar va tahliliy sharhlar. Fond indekslari (masalan, NAS100 yoki US100 nomi bilan savdo qilinadigan indeks CFD'lari), oltin (XAUUSD) va neft haqidagi xabarlarda ko'p ishlatiladi.
• Texnik tahlil. Bu yerda narx korreksiyasi torroq ma'noga ega: trend ichidagi vaqtinchalik qaytish. MetaTrader 5 kabi platformalarda "korreksiya" degan maxsus tugma yo'q. Treyderlar cho'qqi va tubni grafikda o'zlari belgilaydi, ko'pincha Fibonachchi retracement chizig'ini ishlatadi. Batafsil ma'lumot texnik tahlil sahifasida.
• Fond hisobotlari. Portfelning cho'qqidan pasayishi odatda drawdown deb ataladi. Bu korreksiyaga yaqin, lekin alohida tushuncha.

Aniq ta'rif va chegaraviy holatlar

• O'lchov asosi. Ba'zi manbalar kunlik yopilish narxidan, boshqalari kun ichidagi eng yuqori narxdan hisoblaydi. Shu sababli bir xil pasayishni turli manbalar turlicha baholashi mumkin.
• Qachon tugaydi. Narx yangi cho'qqiga chiqsa, korreksiya tugagan hisoblanadi. Pasayish chuqurlashib, bear market chegarasidan o'tsa, atama ham o'zgaradi.
• Davomiylik. Rasmiy muddat chegarasi yo'q. Bir necha soatlik keskin qulash odatda flash crash deb ataladi.
• Aktiv turi. Kriptovalyuta kabi volatil aktivlarda chuqur pasayishlar tez-tez uchraydi. Shuning uchun an'anaviy chegara ular uchun kam ma'no beradi. Bu haqda yillik volatillik sahifasiga qarang.
• Kelajakni ko'rsatmaydi. Korreksiya — o'tgan harakatga berilgan nom. U pasayish to'xtaydimi yoki davom etadimi, degan savolga javob bermaydi.

Leverajli CFD va forex savdosida korreksiya paytida pul tez yo'qotilishi mumkin. Shuning uchun risklarni boshqarish qoidalarini oldindan bilib qo'yish muhim.

Bog'liq atamalar

• Bull market va bear market
• All-time high — pasayish o'lchanadigan cho'qqi
• Dead cat bounce va falling knife
• Capitulation va konsolidatsiya
• Circuit breaker, black swan, aktiv pufagi
• Fond indekslari va treyding lug'ati

Ko'p beriladigan savollar

Korreksiya va bear market farqi nima?

Farq pasayishning chuqurligida. Korreksiya — o'rtacha pasayish. Bear market esa undan chuqurroq va odatda uzoqroq davom etadigan tushish.

Narx korreksiyasi va bozor korreksiyasi bir narsami?

Ular yaqin tushunchalar. Bozor korreksiyasi odatda butun indeks yoki bozorga nisbatan aytiladi. Narx korreksiyasi esa ko'pincha texnik tahlilda trend ichidagi qaytishni anglatadi.

Korreksiyani avvaldan bilish mumkinmi?

Yo'q. Korreksiya pasayish sodir bo'lgandan keyin aniqlanadi. Bu atama keyingi narx harakati haqida signal bermaydi.

Korreksiya tugaganini qanday bilaman?

Odatda narx avvalgi cho'qqini yangilaganda korreksiya tugagan hisoblanadi.