Opening auction nima: ochilish va yopilish

Qisqa ta'rif

Ochilish va yopilish auksioni birjadagi tartib. Unda savdo sessiyasi boshida yoki oxirida buyurtmalar ma'lum vaqt yig'iladi, keyin barchasi yagona narxda bajariladi. Bu narx ochilish yoki yopilish narxi bo'ladi.

"Opening auction nima" degan savolga javob shu: ochilish auksioni, ya'ni opening auction, kunning birinchi narxini belgilaydi. "Closing auction nima" degan savolga javob esa: closing auction rasmiy yopilish narxini belgilaydi.

Qanday ishlaydi

Buyurtma yig'ish bosqichi. Treyderlar limit va bozor buyurtmalarini yuboradi. Bu vaqtda bitimlar bajarilmaydi.
Indikativ narx. Birja odatda taxminiy auksion narxini va muvozanatsizlikni (imbalance) e'lon qiladi. Muvozanatsizlik xarid va sotuv hajmi orasidagi farqni ko'rsatadi.
Kesishish (uncrossing). Belgilangan vaqtda birja eng katta hajm bajariladigan narxni tanlaydi. Shu narxga mos buyurtmalar bajariladi, qolganlari to'liq yoki qisman bajarilmay qoladi.

Gipotetik misol

Faraz qilaylik, qandaydir aksiya bo'yicha yopilish auksioni ketmoqda:

Narx darajasi	Shu narxda sotib olishga tayyor hajm	Shu narxda sotishga tayyor hajm
A (pastroq)	ko'p	kam
B (o'rta)	o'rtacha	o'rtacha
C (yuqoriroq)	kam	ko'p

A narxda xaridorlar ko'p, lekin sotuvchilar kam. C narxda esa aksincha. Eng katta hajm B narxda bajariladi, shuning uchun yopilish narxi B bo'ladi. A narxdan pastroq limitli xarid buyurtmasi bajarilmaydi. Bozor buyurtmalari esa B narxda bajariladi.

Bu misoldagi narxlar va hajmlar shartli. Real hisob uchun kalkulyatorlar sahifasidan foydalanish mumkin.

Qayerda uchraydi

Yangiliklar va hisobotlar. "Yopilish narxi" deganda ko'pincha auksionda belgilangan narx nazarda tutiladi. Fond indekslari va fond portfellari kunlik baholashda shu narxdan foydalanadi.
Buyurtma turlari. Birjalarda "market-on-close" va "limit-on-close" kabi auksion buyurtmalari bor. Ular day order va fill or kill bilan birga uchraydi.
CFD platformalari. MetaTrader 5 kabi platformalarda indeks yoki aksiya CFD narxi ochilishda sakrashi (gap) mumkin. Sababi asosiy birjada ochilish narxi auksionda shakllanadi.

Gap paytida stop buyurtma kutilgan narxdan uzoqroqda bajarilishi mumkin. Leverajli CFD savdosida bu tez zararga olib kelishi mumkin. Batafsil ma'lumot risklarni boshqarish sahifasida.

Aniq ta'rif va chekka holatlar

Rasmiy ma'noda bu chaqiruv auksioni (call auction): ma'lum vaqt oralig'ida yig'ilgan buyurtmalar diskret tarzda, yagona narxda kesishtiriladi. Uzluksiz savdoda esa har bir buyurtma kelishi bilan bajariladi.

Chekka holatlar:

Tasodifiy tugash. Ayrim birjalarda auksion oxiri tasodifiy qilib qo'yilgan. Bu so'nggi daqiqadagi manipulyatsiyani qiyinlashtiradi.
Volatillik uzaytirishi. Narx ruxsat etilgan chegaradan chiqsa, auksion uzaytiriladi. Bu mexanizm circuit breaker bilan o'xshash.
Kesishish yo'qligi. Xarid va sotuv narxlari ustma-ust tushmasa, auksionda bitim bo'lmaydi. Bunday holda birja qoidasi bo'yicha boshqa narx olinadi.
Forex. Valyuta bozori birjadan tashqari (OTC) ishlaydi. Unda markaziy ochilish yoki yopilish auksioni yo'q.

Bog'liq atamalar

Ko'p beriladigan savollar

Ochilish auksioni va oldingi kun yopilishi bir xilmi?

Yo'q. Ochilish narxi yangi yig'ilgan buyurtmalardan hosil bo'ladi va oldingi yopilishdan farq qilishi mumkin.

Auksionda buyurtmam qisman bajarilishi mumkinmi?

Ha. Auksion narxida qarama-qarshi hajm yetmasa, buyurtmaning bir qismi bajarilmay qoladi.

Birja auksioni barcha bozorlarda bormi?

Yo'q. U birja qoidalariga bog'liq. Forex kabi OTC bozorlarda bunday auksion yo'q.

Auksion narxini oldindan bilish mumkinmi?

Birja indikativ narxni e'lon qilishi mumkin. Lekin u auksion yakunigacha o'zgarib turadi.