Teskari bosh va yelkalar nima
Teskari bosh va yelkalar (inverse head and shoulders pattern) pasayish trendi oxirida hosil bo'ladigan grafik figurasi. U klassik bosh va yelkalar patternining ko'zgudagi aksi. Klassik figura cho'qqida shakllanadi, teskari figura esa narxning past nuqtasida paydo bo'ladi.
Texnik tahlilda bu figura trend o'zgarishi mumkinligini ko'rsatuvchi patternlar qatoriga kiritiladi. "Mumkin" so'zi muhim: figura kelajakdagi harakatni kafolatlamaydi. U faqat narx xatti-harakatini tasvirlash usuli. Boshqa figuralar bilan grafik patternlari sahifasida tanishishingiz mumkin.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Figuraning tuzilishi
Teskari bosh va yelkalar figurasi quyidagi qismlardan iborat:
- Chap yelka – pasayish trendidagi past nuqta, undan keyin narx qisman ko'tariladi.
- Bosh – chap yelkadan pastroq bo'lgan eng chuqur past nuqta, undan keyin narx yana ko'tariladi.
- O'ng yelka – boshdan yuqoriroq past nuqta, odatda chap yelka darajasiga yaqin.
- Bo'yin chizig'i (neckline) – yelkalar va bosh orasidagi ko'tarilish cho'qqilarini tutashtiruvchi chiziq. U gorizontal yoki biroz qiya bo'lishi mumkin.
Chizma misol
Quyidagi chizma o'quv maqsadida qo'lda chizilgan. Unda narxlar yo'q, faqat shakl ko'rsatilgan.
Chizmada narx pasayadi, chap yelkani hosil qiladi, keyin chuqurroq bosh paydo bo'ladi, so'ng yuqoriroq o'ng yelka shakllanadi. Figura narx bo'yin chizig'idan yuqorida yopilgandan keyingina tugallangan deb hisoblanadi.
Aniqlash qoidalari
Figurani "ko'rib qolish" oson, lekin uni qoidalar bilan tekshirish kerak:
- Oldingi trend. Figuradan oldin aniq pasayish trendi bo'lishi kerak. Yon harakat ichidagi o'xshash shakl odatda boshqa ma'noga ega.
- Bosh eng past nuqta. Bosh ikkala yelkadan aniq pastroq bo'lishi kerak.
- Yelkalar nisbatan muvozanatli. Yelkalar balandligi va vaqt bo'yicha bir-biriga yaqin bo'lsa, figura tozaroq hisoblanadi. Mukammal simmetriya shart emas.
- Bo'yin chizig'i aniq. Chiziq yelkalar orasidagi cho'qqilar orqali o'tkaziladi. Uni har xil o'tkazish mumkin bo'lsa, figura noaniq.
- Tasdiq – yopilish. Ko'pchilik tahlilchilar shamning bo'yin chizig'idan yuqorida yopilishini tasdiq deb biladi. Sham ichidagi qisqa ko'tarilish tasdiq emas.
- Hajm. Hajm ma'lumoti bor bozorlarda yorib o'tishdagi hajm o'sishi qo'shimcha belgi sifatida qaraladi. Forex kabi markazlashmagan bozorlarda platformadagi hajm faqat tik hajmni ko'rsatadi, shuning uchun bu belgi kuchsizroq.
Sham shakllarini o'qish uchun sham patternlari sahifasi foydali.
O'lchash usuli (measured move)
Klassik texnik tahlilda shunday konvensiya bor: boshning eng past nuqtasidan bo'yin chizig'igacha bo'lgan vertikal masofa o'lchanadi. Keyin shu masofa yorib o'tish nuqtasidan yuqoriga qo'yiladi. Hosil bo'lgan daraja "maqsad" deb ataladi.
Bu prognoz emas. Bu tahlilchilar foydalanadigan an'anaviy o'lchov qoidasi. Narx bu darajaga yetmasligi, uni oshib ketishi yoki umuman teskari tomonga harakatlanishi mumkin. Qiya bo'yin chizig'ida masofa boshning ostidagi nuqtada chiziqqa nisbatan o'lchanadi.
Pozitsiya hajmi va xavfni hisoblash uchun kalkulyatorlar sahifasidan foydalaning.
Bekor bo'lish (invalidation)
Figura quyidagi holatlarda bekor deb hisoblanadi:
- narx o'ng yelka hosil bo'lgandan keyin boshdan pastga tushsa;
- yorib o'tishdan keyin narx bo'yin chizig'i ostiga qaytib, u yerda mustahkamlansa;
- o'ng yelka bosh darajasiga juda yaqin tushib, shakl buzilsa.
Ko'pchilik tahlilchilar bekor bo'lish darajasini o'ng yelka ostida yoki bosh ostida belgilaydi. Qaysi darajani tanlash xavf darajasiga bog'liq. Batafsil: risklarni boshqarish.
Soxta yorib o'tishlar va xatolar
Teskari bosh va yelkalar figurasi ko'pincha muvaffaqiyatsiz chiqadi. Asosiy sabablar:
- Erta kirish. Figura tugamasdan, o'ng yelka shakllanayotganda xulosa chiqarish.
- Soxta yorib o'tish. Narx bo'yin chizig'idan yuqoriga chiqadi, lekin tez orada qaytib tushadi. Bu yangiliklar paytida tez-tez uchraydi.
- Qayta sinov (retest). Yorib o'tishdan keyin narx bo'yin chizig'iga qaytishi mumkin. Bu holat figura bekor bo'lganini ham, bo'lmaganini ham anglatishi mumkin.
- Kuchli umumiy trend. Katta taymfreymdagi pasayish trendi kichik taymfreymdagi figurani bosib ketishi mumkin.
- Subyektiv chizish. Istalgan shaklni grafikda "topish" istagi. Bu haqda treyding psixologiyasi sahifasida yozilgan.
Leverajli CFD va forex savdosida narx bo'yin chizig'idan qaytganda yo'qotish tez yuzaga kelishi mumkin. Har qanday figura bilan ishlashdan oldin xavf hajmini oldindan belgilang.
O'xshash figuralar
- Double bottom – boshsiz, deyarli teng ikkita past nuqta.
- Triple top va bottom – past nuqtalar bir xil darajada.
- Rounding bottom – keskin past nuqtalarsiz silliq tub.
Umumiy asoslar uchun texnik tahlil bo'limini ko'ring.
Ko'p beriladigan savollar
Teskari bosh va yelkalar va inverse head and shoulders bir xil narsami?
Ha. Bu bitta figuraning o'zbekcha va inglizcha nomi. "Teskari bosh yelka figurasi" ham shu ma'noda ishlatiladi.
Figura qachon tugallangan hisoblanadi?
Ko'pchilik tahlilchilar uchun – sham bo'yin chizig'idan yuqorida yopilganda. Undan oldin bu faqat shakllanayotgan shakl.
O'lchangan maqsadga narx albatta yetadimi?
Yo'q. O'lchash usuli konvensiya, kafolat emas. Narx har qanday tomonga harakatlanishi mumkin.
Bo'yin chizig'i qiya bo'lsa nima bo'ladi?
Figura saqlanadi, lekin tasdiq va o'lchov qiya chiziqqa nisbatan aniqlanadi. Juda qiya chiziq figurani noaniq qiladi.
Qaysi taymfreymda ishlaydi?
Figura har qanday taymfreymda chizilishi mumkin. Kichik taymfreymlarda shovqin va soxta yorib o'tishlar ko'proq uchraydi.
Atamalarni qayerdan o'rgansam bo'ladi?
Treyding lug'ati va treyding asoslari sahifalarida asosiy atamalar tushuntirilgan.
