Double bottom nima
Double bottom ("ikki tub patterni") pasayish trendidan keyin hosil bo'ladigan grafik shakli. Narx pastga tushadi, tub hosil qiladi, ko'tariladi, so'ng yana o'sha darajaga yaqin tushadi va yana ko'tariladi. Natijada grafikda "W" harfiga o'xshash shakl paydo bo'ladi.
Texnik tahlilda bu shakl burilish patterni deb ataladi. Ya'ni pasayish sustlashgani mumkinligini ko'rsatadi. Lekin bu ehtimol haqidagi kuzatuv, kafolat emas. Grafik patternlarining umumiy tushunchasi uchun Grafik patternlari va Texnik tahlil sahifalariga qarang.
Asosiy atamalar:
- Tub — narx tushib, keyin qaytgan eng past nuqta.
- Bo'yin chizig'i (neckline) — tublar orasidagi cho'qqi orqali o'tkazilgan gorizontal chiziq.
- Yorib o'tish (breakout) — narxning bo'yin chizig'idan yuqorida yopilishi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Tuzilishini chizish
Quyidagi chizma sxematik, unda real narxlar yo'q:
- A — chap tub. Pasayish trendi shu yerda to'xtaydi.
- B — tublar orasidagi cho'qqi. Bo'yin chizig'i shu nuqta orqali o'tkaziladi.
- C — o'ng tub. Narx A darajasiga yaqin qaytadi, lekin undan sezilarli pastga tushmaydi.
- D — narx bo'yin chizig'idan yuqorida yopiladigan nuqta.
- T — o'lchov usuli bo'yicha belgilanadigan shartli daraja.
Chizish tartibi:
- Avval aniq pasayish trendini toping. Trendsiz joyda bu shakl ma'noga ega bo'lmaydi.
- A va C tublarini belgilang.
- B cho'qqisi orqali gorizontal bo'yin chizig'ini o'tkazing.
- Yorib o'tish bo'lgunga qadar shaklni "tayyor" deb hisoblamang.
Aniqlash qoidalari
Tajribali treyderlar odatda quyidagi shartlarni tekshiradi:
- Oldingi trend. Patterndan oldin pasayish bo'lishi kerak.
- Tublar o'xshashligi. A va C taxminan bitta darajada bo'ladi. Ular aniq teng bo'lishi shart emas. Lekin farq katta bo'lsa, bu oddiy narx tebranishi bo'lishi mumkin.
- Tublar orasidagi masofa. Tublar juda yaqin bo'lsa, bu shovqin bo'lishi mumkin. Tahlil qilinayotgan taymfreymda ular o'rtasida aniq ko'rinadigan oraliq bo'lishi kerak.
- B cho'qqisining balandligi. Tublardan aniq ajralib turadigan cho'qqi bo'yin chizig'ini ishonchliroq qiladi.
- Tasdiq. Klassik talqinda pattern faqat bo'yin chizig'idan yuqorida yopilish bilan tasdiqlanadi. Bundan oldin bu faqat "ehtimoliy" shakl.
- Hajm. Hajm ma'lumoti mavjud bozorlarda ba'zi tahlilchilar yorib o'tishdagi hajmni ham kuzatadi. Forex va CFD'da markazlashgan hajm yo'q, shuning uchun bu belgi u yerda cheklangan.
Tub joylarida sham shakllarini ham ko'rish foydali bo'lishi mumkin. Ular haqida Sham patternlari sahifasida yozilgan.
Klassik o'lchov usuli (measured move)
Texnik tahlil adabiyotida keng tarqalgan qoida bor:
- Tublar darajasidan bo'yin chizig'igacha bo'lgan vertikal masofani o'lchang.
- Shu masofani yorib o'tish nuqtasidan (D) yuqoriga qo'ying.
- Hosil bo'lgan daraja (T) shartli o'lchov darajasi deb ataladi.
Bu konvensiya, ya'ni tahlilchilar o'rtasidagi kelishilgan usul. U prognoz emas. Narx bu darajaga yetmasligi, undan oshib ketishi yoki umuman boshqa tomonga burilishi mumkin. Ko'pchilik bu usuldan narxni bashorat qilish uchun emas, potensial harakat hajmini risk bilan solishtirish uchun foydalanadi. Pozitsiya hajmi va margin hisoblari uchun Kalkulyatorlar sahifasiga qarang.
Patternni bekor qilish (invalidation)
Pattern quyidagi holatlarda odatda bekor hisoblanadi:
- C tubi A'dan aniq pastga tushsa. Bunda shakl pasayish trendining davomi bo'lib qoladi.
- Narx bo'yin chizig'ini yorib o'tib, yana C tubi ostiga qaytsa. Tuzilish buziladi.
- Yorib o'tish uzoq vaqt bo'lmasa. Narx tublar va bo'yin chizig'i orasida tebranaversa, bu Rectangle patterni kabi diapazonga aylanishi mumkin.
Bekor qilish darajasini oldindan aniqlash risk nazoratining bir qismi. Batafsil ma'lumot Risklarni boshqarish sahifasida.
Soxta yorib o'tishlar va xatolar
Pattern quyidagi sabablarga ko'ra ishlamay qolishi mumkin:
- Soxta yorib o'tish. Narx bo'yin chizig'idan soya bilan chiqadi, lekin uning ostida yopiladi yoki tez qaytib tushadi.
- Qayta test qilish (retest). Yorib o'tishdan keyin narx ko'pincha bo'yin chizig'iga qaytadi. Ba'zan u yerdan ko'tariladi, ba'zan esa chiziq ostiga tushib ketadi.
- Erta belgilash. Treyder o'ng tub tugamasdan patternni "ko'rib" qoladi. Aslida narx pastga tushishda davom etadi.
- Taymfreym nomuvofiqligi. Kichik grafikdagi shakl katta grafikdagi kuchli pasayishning bir qismi bo'lishi mumkin.
- Yangiliklar. Makroiqtisodiy e'lonlar texnik tuzilishni bir zumda buzishi mumkin. Bu haqda Fundamental tahlil sahifasiga qarang.
- Tasdiqlash xatosi. Treyder o'z fikriga mos shaklni izlaydi. Bu haqda Treyding psixologiyasi sahifasida yozilgan.
Leverajli forex va CFD savdosida narx bekor qilish darajasidan tez o'tib ketishi mumkin. Bunda yo'qotish rejalashtirilganidan katta bo'lishi mumkin. Bu sahifa savdo signali yoki tavsiya emas.
O'xshash patternlar
- Double top — teskari shakl, ko'tarilishdan keyin hosil bo'ladi.
- Triple top va bottom — tublar soni ko'proq bo'lgan variant.
- Teskari bosh va yelkalar — o'rtadagi tubi chuqurroq shakl.
- Rounding bottom patterni — keskin tublar o'rniga silliq egri chiziq.
Atamalar uchun Treyding lug'ati sahifasiga qarang.
Ko'p beriladigan savollar
Double bottom nima?
Pasayishdan keyin narx o'xshash darajada ikki marta tub hosil qiladigan "W" shaklidagi grafik patterni. U faqat bo'yin chizig'idan yuqorida yopilish bilan tasdiqlanadi.
Tublar aniq teng bo'lishi kerakmi?
Yo'q. Ular taxminan bitta darajada bo'lishi kifoya. O'ng tub chap tubdan aniq pastga tushsa, pattern odatda bekor hisoblanadi.
O'lchov darajasi narx u yerga borishini anglatadimi?
Yo'q. Bu tahlilchilar foydalanadigan shartli qoida, prognoz emas. Narx unga yetmasligi ham mumkin.
Double bottom qaysi taymfreymda ishlaydi?
Shaklni istalgan taymfreymda chizish mumkin. Kichik taymfreymlarda shovqin ko'proq, shuning uchun katta grafikdagi trendni ham tekshirish foydali.
Double bottom va double top farqi nima?
Double bottom pasayishdan keyin pastda hosil bo'ladi. Double top esa ko'tarilishdan keyin yuqorida hosil bo'ladi. Ularning mantig'i bir-biriga teskari.
