Simmetrik uchburchak nima
Simmetrik uchburchak (inglizcha symmetrical triangle) narx tebranishi asta-sekin torayib boradigan grafik patterndir. Unda har bir yangi tepa avvalgisidan pastroq, har bir yangi chuqurlik esa avvalgisidan balandroq bo'ladi. Tepalarni tutashtiruvchi chiziq pastga, chuqurliklarni tutashtiruvchi chiziq yuqoriga qarab egilgan. Bu chiziqlar bir nuqtaga yaqinlashadi va bu nuqta cho'qqi (apex) deb ataladi.
Pattern grafik patternlar ichida noaniqlik davri sifatida ko'riladi: xaridorlar ham, sotuvchilar ham ustunlikka erisholmaydi. Shu sababli simmetrik uchburchak o'zi yo'nalish ko'rsatmaydi. Narx qaysi tomonga chiqishi oldindan ma'lum emas.
Boshqa uchburchak patternlaridan farqi:
| Pattern | Yuqori chiziq | Pastki chiziq |
|---|---|---|
| Simmetrik uchburchak | Pastga egilgan | Yuqoriga egilgan |
| Ascending triangle | Gorizontal | Yuqoriga egilgan |
| Descending triangle | Pastga egilgan | Gorizontal |
Agar chiziqlar bir-biridan uzoqlashsa, bu uchburchak emas, broadening formation hisoblanadi. Agar chiziqlar bir tomonga egilgan bo'lsa, bu wedge, masalan, rising wedge bo'ladi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Strukturani chizish
Quyidagi grafik tushuntirish uchun qo'lda chizilgan. Unda real narxlar yo'q.
Chizish tartibi:
- Pattern boshidagi eng aniq tepani (A) toping. Undan keyingi pastroq tepani (C) belgilang va ularni to'g'ri chiziq bilan tutashtiring.
- Xuddi shunday chuqurliklarni (B, D) toping va ularni tutashtiring.
- Chiziqlarni o'ng tomonga cho'zing. Ular kesishadigan joy cho'qqi hisoblanadi.
- Chiziqni sham soyalari bo'yicha yoki yopilish narxlari bo'yicha chizish mumkin. Qaysi usulni tanlasangiz, butun pattern davomida shunga amal qiling.
Aniqlash qoidalari
Grafikdagi har qanday torayish ham uchburchak hisoblanmaydi. Tajribali treyderlar odatda quyidagilarni tekshiradi:
- Tegishlar soni. Har bir chiziq bir necha marta tasdiqlangan bo'lishi kerak. Faqat tasodifiy nuqtalardan chizilgan chiziq ishonchsiz bo'ladi.
- Navbatma-navbat tebranish. Narx yuqori chiziqdan pastki chiziqqa va qaytib harakatlanadi. Tegishlar bir chiziqda to'planib qolmasligi kerak.
- Oldingi trend. Pattern ko'pincha trend o'rtasida, davom etish patterni sifatida uchraydi. Ammo u burilish nuqtasida ham paydo bo'lishi mumkin.
- Hajm. Pattern ichida savdo hajmi odatda kamayadi. Forex bozorida markazlashgan hajm yo'q, shuning uchun bu belgi u yerda kamroq ishonchli.
- Vaqt. Klassik qoidaga ko'ra, chiqish cho'qqiga juda yaqin joyda emas, pattern kengligining katta qismi o'tgan joyda yuz bersa, aniqroq deb hisoblanadi.
Qisqa muddatli shunga o'xshash shakl ko'pincha pennant deb ataladi. Pennant keskin harakatdan keyin paydo bo'ladi va tez tugaydi.
O'lchangan harakat usuli
O'lchangan harakat (measured move) texnik tahlilda keng tarqalgan an'anaviy hisoblash usuli. U narxning qayerga borishini bashorat qilmaydi.
Usulning mazmuni:
- Patternning eng keng qismi, ya'ni boshlanishidagi yuqori va pastki chiziq orasidagi masofa o'lchanadi.
- Narx chiziqdan tashqariga chiqqan nuqtadan shu masofa chiqish yo'nalishi bo'yicha qo'yiladi.
- Hosil bo'lgan daraja ko'plab treyderlar kuzatadigan mo'ljal sifatida ishlatiladi.
Bu daraja kafolat emas. Narx unga yetmasdan qaytishi yoki undan ancha uzoqqa ketishi mumkin. Ba'zi treyderlar bu darajani faqat riskni o'lchashda yo'l-yo'riq sifatida ishlatadi. Pozitsiya hajmi va zarar chegarasini hisoblash uchun risklarni boshqarish bo'limi va kalkulyatorlar sahifasiga qarang.
Pattern qachon bekor bo'ladi
Patternning bekor bo'lishi (invalidation) tahlil asosi endi amal qilmasligini bildiradi. Odatda quyidagi holatlar shunday baholanadi:
- Narx chiziqdan chiqib, keyin uchburchak ichiga qaytib yopiladi.
- Narx bir tomonga chiqqandan keyin qarama-qarshi chiziqni ham kesib o'tadi.
- Narx aniq chiqishsiz cho'qqigacha yetadi va tor diapazonda yon tomonga harakatlanishda davom etadi. Bunday holda pattern o'z ma'nosini yo'qotadi.
- Chiqishdan keyin narx chiqish nuqtasi ortidagi oxirgi tebranish nuqtasidan o'tib ketadi.
Soxta chiqishlar va xato turlari
Simmetrik uchburchakda soxta chiqish (false breakout) tez-tez uchraydi. Buning asosiy sababi, ko'p treyderlar bir xil chiziqlarni ko'rib, buyurtmalarini bir joyga qo'yishidir.
Ko'p uchraydigan xatolar:
- Sham soyasi bilan chiqish. Narx chiziqdan faqat soya bilan chiqib, ichkarida yopiladi. Shu sababli ko'pchilik sham yopilishini kutadi.
- Yangiliklar paytidagi harakat. Muhim ma'lumotlar e'lon qilinganda narx ikkala tomonga ham keskin harakatlanishi mumkin. Bu haqda fundamental tahlil bo'limida batafsil yozilgan.
- Subyektiv chiziqlar. Har xil treyder bir grafikka har xil chiziq chizadi. Shuning uchun "chiqish" joyi ham har xil chiqadi.
- Kichik taymfreym shovqini. Kichik vaqt oralig'ida patternlar ko'p paydo bo'ladi, lekin ular tez-tez buziladi.
- Retest bilan adashtirish. Chiqishdan keyin narx chiziqqa qaytib tegishi mumkin. Bu holat patternning bekor bo'lishi bilan aralashtirib yuboriladi.
Hech qaysi pattern natijani kafolatlamaydi. Leverajli CFD va forex savdosida zarar tez paydo bo'lishi mumkin. Pattern buzilganda yo'qotish rejalashtirilgandan katta bo'lishi ham mumkin. Psixologik tomoni haqida treyding psixologiyasi bo'limida o'qing.
Tez-tez beriladigan savollar
Simmetrik uchburchak qaysi tomonga chiqishni ko'rsatadimi?
Yo'q. Pattern faqat torayish va noaniqlikni ko'rsatadi. Yo'nalish narx chiziqdan tashqariga chiqqandan keyingina ma'lum bo'ladi va bu chiqish ham soxta bo'lishi mumkin.
Uchburchak patterni bilan wedge orasidagi farq nima?
Simmetrik uchburchakda yuqori chiziq pastga, pastki chiziq yuqoriga egilgan bo'ladi. Wedgeda esa ikkala chiziq bir tomonga egilgan.
O'lchangan harakat mo'ljali aniq bashoratmi?
Yo'q. Bu texnik tahlildagi an'anaviy hisoblash usuli. Narx bu darajaga yetmasligi yoki undan o'tib ketishi mumkin.
Pattern qaysi taymfreymda ishlaydi?
Uni har qanday taymfreymda chizish mumkin. Kichik taymfreymlarda shovqin va soxta chiqishlar ko'proq bo'ladi.
Qo'shimcha nimani o'qish kerak?
Texnik tahlil asoslari, narx kanallari va treyding lug'ati bo'limlari bu mavzuni tushunishga yordam beradi.
