CFD va forex murakkab instrumentlar bo‘lib, leverage tufayli pulni tez yo‘qotishning yuqori riski mavjud. Risklar haqida ma’lumot

Bosh va yelkalar patterni (head and shoulders)

Bu sahifada head and shoulders patternining tuzilishi, uni aniqlash qoidalari, bo'yin chizig'i, o'lchangan harakat usuli va pattern bekor bo'ladigan holatlar chizilgan misol bilan tushuntiriladi.

Extrade Uzbekistan tahririyati ·

Ushbu sahifada
  1. Head and shoulders nima
  2. Patternning tuzilishi
  3. Chizilgan misol grafik
  4. Aniqlash qoidalari
  5. Bo'yin chizig'ini yorib o'tish va retest
  6. O'lchangan harakat usuli (measured move)
  7. Pattern qachon bekor bo'ladi
  8. Soxta yorib o'tishlar va keng tarqalgan xatolar
  9. Risk haqida
  10. Bog'liq mavzular
  11. Ko'p beriladigan savollar

Head and shoulders nima

Bosh va yelkalar patterni (inglizcha head and shoulders pattern) texnik tahlildagi klassik grafik shakllardan biri. U odatda ko'tariluvchi trenddan keyin paydo bo'ladi. Ko'p treyderlar uni o'sish kuchsizlanayotganining belgisi sifatida ko'radi.

Pattern quyidagi cho'qqilardan iborat:

Cho'qqilar orasidagi pastliklar to'g'ri chiziq bilan tutashtiriladi. Bu chiziq bo'yin chizig'i (neckline) deyiladi. Pattern narx bo'yin chizig'idan pastga yopilganda tugallangan hisoblanadi.

Pattern kelajakni bashorat qilmaydi. U bozorda xaridorlar va sotuvchilar o'rtasidagi muvozanat o'zgarganini ko'rsatadigan tasvir, xolos. Teskari shakli pasayuvchi trend oxirida uchraydi, u Teskari bosh va yelkalar sahifasida tushuntirilgan.

bo'yin chizig'ibalandliko'lchangan maqsadyorib o'tishchap yelkabosho'ng yelka
Bosh va yelkalar: klassik oʻlchov maqsadi pattern balandligini yorib oʻtish nuqtasidan proyeksiya qilish orqali topiladi. Bu prognoz emas, moʻljal darajasi; koʻp patternlar ishlamay qoladi. Tushuntirish uchun misol: o'rganish uchun o'ylab topilgan raqamlar, real narxlar yoki broker shartlari emas.

Patternning tuzilishi

Qism Nima bo'ladi
Oldingi trend Narx ko'tarilib, yangi cho'qqilar hosil qiladi
Chap yelka Narx cho'qqiga chiqib, keyin pastlikka tushadi
Bosh Narx chap yelkadan balandroq cho'qqiga chiqadi, so'ng yana tushadi
O'ng yelka Narx ko'tariladi, lekin bosh darajasiga yetmaydi
Bo'yin chizig'i Yelkalar va bosh orasidagi pastliklarni tutashtiruvchi chiziq
Yorib o'tish Sham bo'yin chizig'idan pastda yopiladi

O'ng yelkaning boshdan pastroq bo'lishi muhim. Bu xaridorlar narxni avvalgi cho'qqiga qayta olib chiqa olmaganini ko'rsatadi.

Chizilgan misol grafik

Quyidagi sxema real narxlarsiz, faqat shaklni ko'rsatish uchun chizilgan:

Sxemada a va b nuqtalari cho'qqilar orasidagi pastliklar. Bo'yin chizig'i shu nuqtalar orqali o'tadi. Real grafikda u ko'pincha gorizontal emas, biroz qiya bo'ladi.

Aniqlash qoidalari

Grafikda pattern borligini aytishdan oldin quyidagilarni tekshiring:

  1. Oldingi trend bor. Undan oldin aniq ko'tarilish bo'lmasa, shakl teskari burilish patterni hisoblanmaydi.
  2. Bosh ikkala yelkadan baland. Yelkalar balandligi bir-biriga yaqin bo'lishi kerak, lekin aynan teng bo'lishi shart emas.
  3. Simmetriya taxminiy. Yelkalar vaqt bo'yicha ham, balandlik bo'yicha ham taxminan muvozanatli bo'ladi. Juda qiyshaygan shakl ishonchsizroq hisoblanadi.
  4. Bo'yin chizig'i aniq. Pastliklar orqali ravshan chiziq o'tkazish mumkin bo'lishi kerak.
  5. Tugallanish yopilish bilan. Pattern sham bo'yin chizig'idan pastda yopilganda tugallangan hisoblanadi. Shamning soyasi bilan chiziqqa tegib o'tishi yetarli emas.

Shakl qancha katta vaqt oralig'ida (timeframe) paydo bo'lsa, uni shuncha ko'p ishtirokchi ko'radi. Kichik vaqt oraliqlarida bunday shakllar tez-tez paydo bo'ladi va tez buziladi.

Hajm haqida

Klassik tavsifga ko'ra, savdo hajmi chap yelkada nisbatan yuqori bo'ladi, boshda va o'ng yelkada pasayadi, bo'yin chizig'i yorilganda esa oshadi. Forex bozorida markazlashgan hajm yo'q. Platformalardagi tick hajmi faqat taxminiy ko'rsatkich, shuning uchun bu belgiga ehtiyotkorlik bilan qarang.

Bo'yin chizig'ini yorib o'tish va retest

Yorib o'tishdan keyin narx ba'zan bo'yin chizig'iga qaytib keladi va uni pastdan sinab ko'radi. Bu retest deyiladi. Avval qo'llab-quvvatlash bo'lgan chiziq endi qarshilik vazifasini bajarishi mumkin.

Retest har doim bo'lavermaydi. Ba'zan narx qaytmasdan harakatini davom ettiradi, ba'zan esa qaytib, chiziqdan yuqoriga chiqib ketadi va pattern buziladi.

O'lchangan harakat usuli (measured move)

Texnik tahlilda shartli o'lchash usuli bor:

  1. Bosh cho'qqisidan bo'yin chizig'igacha bo'lgan vertikal masofani o'lchang.
  2. Shu masofani yorib o'tish nuqtasidan pastga qo'ying.
  3. Hosil bo'lgan daraja klassik adabiyotda "maqsad" deb ataladi.

Bu konvensiya, ya'ni treyderlar orasida qabul qilingan o'lchov qoidasi. U narx shu darajaga yetishini kafolatlamaydi. Narx undan ancha oldin to'xtashi, qaytishi yoki undan o'tib ketishi mumkin. Bu darajani bashorat emas, orientir sifatida qabul qiling.

Pattern qachon bekor bo'ladi

Patternni bekor qiluvchi (invalidation) holatlar:

Ko'p treyderlar risk chegarasini aynan shu darajalarga bog'laydi. Bu yerda gap aniq savdo qoidasi haqida emas, balki shakl qachon o'z ma'nosini yo'qotishi haqida ketmoqda.

Soxta yorib o'tishlar va keng tarqalgan xatolar

Erta xulosa. O'ng yelka hali shakllanmagan bo'lsa ham, pattern tugadi deb hisoblash. Bosh va chap yelka ko'p hollarda oddiy korreksiya bo'lib chiqadi.

Soya bilan yorib o'tish. Sham soyasi chiziqdan pastga tushadi, lekin yopilish chiziqdan yuqorida qoladi. Bu tugallanish emas.

Soxta yorib o'tish (false breakout). Narx chiziqdan pastda yopiladi, lekin keyingi shamlarda yuqoriga qaytadi. Bu ko'pincha muhim yangiliklar paytida, likvidlik past bo'lganda yoki keng spred sharoitida yuz beradi. Spred — sotib olish va sotish narxi orasidagi farq.

Bo'yin chizig'ini moslab chizish. Shaklga "moslash" uchun chiziqni qayta-qayta surish. Chiziq tabiiy pastliklar orqali o'tmasa, pattern shubhali.

Kontekstni e'tiborsiz qoldirish. Kuchli umumiy trend, makroiqtisodiy ma'lumotlar yoki markaziy bank qarorlari grafik shaklidan kuchliroq ta'sir qilishi mumkin. Bu haqda Fundamental tahlil sahifasiga qarang.

Pattern hamma joyda ko'rinadi. Grafikda shakl izlagan odam uni topadi. Shu sababli aniqlash qoidalarini oldindan yozib qo'yish va ularga amal qilish foydali.

Risk haqida

Grafik patternlari ehtimollarni baholashga yordam beradi, lekin natijani kafolatlamaydi. Leveraj bilan CFD va forex savdosi pulni tez yo'qotishga olib kelishi mumkin. Har qanday tahlilni pozitsiya hajmi va zararni cheklash rejasi bilan birga ko'rib chiqing. Batafsil ma'lumot Risklarni boshqarish va Treyding psixologiyasi sahifalarida.

Bog'liq mavzular

Ko'p beriladigan savollar

Head and shoulders nima degani?

Bu ko'tariluvchi trenddan keyin paydo bo'ladigan grafik shakli: chap yelka, undan balandroq bosh va boshdan pastroq o'ng yelka. Pattern narx bo'yin chizig'idan pastda yopilganda tugallangan hisoblanadi.

Bo'yin chizig'i gorizontal bo'lishi shartmi?

Yo'q. U ko'pincha biroz qiya bo'ladi. Muhimi, chiziq cho'qqilar orasidagi pastliklar orqali tabiiy o'tishi kerak.

O'lchangan harakat narx qayerga borishini ko'rsatadimi?

Yo'q. Bu shartli o'lchov qoidasi. Narx bu darajaga yetmasligi ham, undan o'tib ketishi ham mumkin.

Pattern qachon bekor bo'ladi?

Narx o'ng yelka yoki bosh cho'qqisidan yuqoriga chiqsa, yoki yorib o'tishdan keyin bo'yin chizig'idan yuqoriga qaytib mustahkamlansa.

Bu pattern qaysi vaqt oralig'ida ishlaydi?

Shakl istalgan vaqt oralig'ida paydo bo'lishi mumkin. Kichik vaqt oraliqlarida u tez-tez uchraydi, lekin soxta signallar ham ko'proq bo'ladi.

Pattern forex, oltin va indekslarda bir xil chiziladimi?

Shakl va qoidalar bir xil. Lekin instrumentlarning volatilligi va savdo soatlari har xil, shuning uchun kontekstni alohida baholang.

Tegishli sahifalar