Iqtisodiy kalendar nima
Iqtisodiy kalendar (inglizcha economic calendar, ba'zan "yangiliklar kalendari" yoki "forex kalendar") davlat idoralari va markaziy banklar ma'lumot e'lon qiladigan kunlar va soatlar jadvalidir. Unda inflyatsiya, ish o'rinlari, foiz stavkasi qarorlari, yalpi ichki mahsulot va boshqa ko'rsatkichlar bor.
Treyder uchun kalendar ikki narsani beradi:
- Narx qachon keskin harakatlanishi mumkinligi. Muhim ma'lumot chiqqan daqiqalarda valyuta juftliklari, oltin va indekslar tez o'zgarishi mumkin.
- Bozor nimani kutayotgani. Prognoz va haqiqiy natija orasidagi farq ko'pincha raqamning o'zidan muhimroq bo'ladi.
Kalendar narx qayoqqa borishini aytmaydi. U faqat bozorning qaysi paytda harakatchan bo'lishi mumkinligini ko'rsatadi. Hodisalarni iqtisodiyot nuqtai nazaridan tahlil qilish haqida Fundamental tahlil sahifasida o'qing.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Vaqtni Toshkent vaqtiga o'tkazish
Ko'p kalendarlar vaqtni Nyu-York, London yoki UTC bo'yicha ko'rsatadi. O'zbekiston vaqti (UZT) yil davomida o'zgarmaydi, ammo AQSh va Yevropa yozgi va qishki vaqtga o'tadi. Shu sababli bir xil hodisa Toshkent vaqtida yilning turli davrlarida boshqa soatga to'g'ri kelishi mumkin. AQSh va Yevropa soatlarni bir kunda emas, turli haftalarda o'zgartiradi. Bu davrda farq yana o'zgaradi.
Quyidagi vosita Sidney, Tokio, London va Nyu-York sessiyalarini yozgi vaqtni hisobga olgan holda sizning vaqt mintaqangizda ko'rsatadi:
Natijani ko‘rish uchun bo‘sh maydonlarni to‘ldiring.
| Sessiya | Ochilishi | Yopilishi | Hozir |
|---|---|---|---|
| Sidney | 01:00 | 10:00 | — |
| Tokio | 05:00 | 14:00 | — |
| London | 13:00 | 22:00 | — |
| Nyu-York | 18:00 | 03:00 (+1) | — |
Har bir shaharning mahalliy vaqti bo‘yicha odatiy sessiya soatlari: Sidney 07–16, Tokio 09–18, London 08–17, Nyu-York 08–17, dushanbadan jumagacha. Tanlangan sana uchun yozgi vaqtga o‘tish hisobga olingan; (+1) keyingi kunni bildiradi. Brokerning savdo soatlari va dam olish kunlari farq qilishi mumkin.
Amaliy qoida: kalendar sozlamalarida vaqt mintaqasini o'zingiznikiga o'rnating. Bu imkoniyat bo'lmasa, hodisa vaqtini manba mamlakat vaqtidan vosita orqali o'tkazing. Sessiyalar haqida batafsil ma'lumot Savdo vaqti sahifasida.
Kalendar ustunlarini o'qish
| Ustun | Ma'nosi |
|---|---|
| Vaqt | E'lon vaqti (qaysi vaqt mintaqasida ekanini tekshiring) |
| Valyuta / mamlakat | Ma'lumot qaysi iqtisodiyotga tegishli: USD, EUR, GBP, JPY va boshqalar |
| Hodisa | Ko'rsatkich yoki qaror nomi |
| Ta'sir | Past, o'rta yoki yuqori, ya'ni bozor qanchalik sezgir bo'lishi mumkinligi |
| Avvalgi | Oldingi davr natijasi (keyinchalik qayta ko'rib chiqilishi mumkin) |
| Prognoz | Tahlilchilarning kutgan qiymati |
| Haqiqiy | E'lon qilingan natija |
Ta'sir darajasini kalendar muallifi belgilaydi. Bozor reaksiyasi belgidan kuchliroq yoki kuchsizroq bo'lishi mumkin.
Asosiy hodisalar
- NFP (Non-Farm Payrolls): AQShdagi qishloq xo'jaligidan tashqari sohalarda ish o'rinlari o'zgarishi. Odatda ishsizlik darajasi va ish haqi ma'lumoti bilan birga chiqadi.
- CPI: iste'mol narxlari indeksi, ya'ni inflyatsiya ko'rsatkichi. Markaziy banklarning stavka qarorlariga bevosita ta'sir qiladi.
- FOMC qarori: AQSh Federal rezerv tizimining foiz stavkasi bo'yicha qarori va undan keyingi matbuot anjumani.
- ECB, BoE, BoJ qarorlari: Yevropa, Angliya va Yaponiya markaziy banklarining stavka qarorlari.
- YaIM (GDP): iqtisodiy o'sishning dastlabki va qayta ko'rib chiqilgan baholari.
- PMI: ishlab chiqarish va xizmatlar sohasidagi xaridlar menejerlari indeksi.
- Chakana savdo, ishsizlik nafaqasi arizalari: iste'mol va mehnat bozori holatini ko'rsatadi.
Qaysi aktivlarga ko'proq ta'sir qilishi haqida Valyuta juftliklari, Oltin va Fond indekslari sahifalarini ko'ring.
NFP qachon chiqadi
NFP AQSh Mehnat statistikasi byurosi tomonidan har oy e'lon qilinadi. Odatda oy boshidagi juma kuni, Nyu-York vaqti bilan ertalab, AQSh fond bozori ochilishidan oldin chiqadi. Bayram yoki boshqa sabablarga ko'ra sana surilishi mumkin. Shuning uchun aniq kunni har safar kalendardan tekshiring.
Toshkent vaqti bo'yicha NFP kechki soatlarga to'g'ri keladi. Aniq soat AQShda yozgi yoki qishki vaqt amal qilishiga bog'liq. Uni yuqoridagi sessiyalar vositasi orqali Nyu-York vaqtidan o'tkazib aniqlang.
O'zbekiston hodisalari
Mahalliy kalendar uchun asosiy rasmiy manba O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) hisoblanadi.
- Asosiy stavka. Bu haqdagi rasmiy ma'lumot: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng. Qaror kunlari jadvalini Markaziy bank saytida tekshiring. Stavka nima ekanini Asosiy stavka nima sahifasi tushuntiradi.
- Rasmiy valyuta kurslari. Ma'lumot ochiq formatlarda beriladi: Markaziy bankning rasmiy kurslari: ochiq JSON/XML/CSV, kalit talab qilinmaydi; masalan, /ru/arkhiv-kursov-valyut/json/, /json/all/YYYY-MM-DD/, /json/USD/YYYY-MM-DD/ (maydonlar: Ccy, Rate, Diff, Date, Nominal va boshqalar). Kurslarni avtomatik olmoqchi bo'lgan dasturchilar shuni bilishi kerak: aniq litsenziya yoki manba ko‘rsatish matni topilmadi; veb-masterlar sahifasida ushbu axborot Markaziy bank kurslarini e’lon qiluvchi boshqa saytlar uchun yaratilgani aytilgan; sayt pastki qismida: © Markaziy bank. Kurslarning o'zi Markaziy bank kursi va Valyuta kurslari sahifalarida.
- Inflyatsiya va makrostatistika. Iste'mol narxlari va boshqa ko'rsatkichlarni Markaziy bank hamda Statistika agentligining rasmiy saytlarida, e'lon sanasi bilan birga tekshiring. Batafsil: Inflyatsiya, So'm kursiga ta'sir.
- Bayram kunlari. Mahalliy banklarning ish jadvaliga ta'sir qiladi: Bayram kunlari.
Har qanday rasmiy ko'rsatkichdan foydalanganda manbani va uni tekshirgan sanangizni yozib qo'ying. Ma'lumotlar qayta ko'rib chiqilishi mumkin.
Yangilik paytidagi risklar
Muhim e'lon paytida bozorda odatda quyidagilar kuzatiladi:
- Spred kengayishi. Spred, ya'ni sotib olish va sotish narxi orasidagi farq, likvidlik kamaygan daqiqalarda oshadi.
- Slipaj. Buyurtma siz kutgan narxda emas, boshqa narxda bajariladi. Stop-loss ham belgilangan darajadan yomonroq narxda yopilishi mumkin.
- Gep. Narx oraliq darajalarsiz bir joydan boshqasiga sakraydi.
- Ikki tomonlama harakat. Narx avval bir tomonga, keyin keskin qarama-qarshi tomonga yurishi mumkin.
Leverajli CFD va forex savdosida bunday harakatlar mablag'ni juda tez yo'qotishga olib kelishi mumkin. Margin, ya'ni pozitsiya uchun garov, yetmay qolsa, pozitsiyalar avtomatik yopilishi mumkin. E'lon oldidan pozitsiya hajmini qanday hisoblash haqida Risklarni boshqarish va Kalkulyatorlar sahifalarini o'qing. Spred, slipaj va savdo shartlari brokerga bog'liq. Exness hisobidagi joriy shartlarni shaxsiy kabinetda yoki rasmiy saytda tekshiring.
Kalendardan amaliy foydalanish
- Hafta boshida o'z aktivlaringizga tegishli yuqori ta'sirli hodisalarni belgilab oling.
- Vaqtlarni Toshkent vaqtiga o'tkazing va yozgi vaqt o'zgarishini tekshiring.
- Ochiq pozitsiyalaringiz bo'lsa, e'lon paytida ular bilan nima qilishni oldindan rejalashtiring.
- Natijani prognoz bilan solishtiring, ammo bitta raqam asosida xulosa chiqarishga shoshilmang.
Atamalar uchun Treyding lug'ati, boshlang'ich tushunchalar uchun Treyding asoslari sahifalariga qarang.
Ko'p beriladigan savollar
Iqtisodiy kalendar bilan forex kalendar farq qiladimi?
Yo'q, bu bir xil vosita. Forex kalendar deganda odatda valyuta bozoriga ta'sir qiluvchi hodisalar ajratib ko'rsatilgan kalendar tushuniladi.
NFP qachon chiqadi?
Odatda oy boshidagi juma kuni, Nyu-York vaqti bilan ertalab chiqadi. Toshkentda bu kechki vaqtga to'g'ri keladi. Aniq sana va soatni kalendardan va sessiyalar vositasidan tekshiring.
Nima uchun kalendardagi vaqt o'zgarib qoldi?
AQSh yoki Yevropa yozgi yoki qishki vaqtga o'tgan bo'lishi mumkin. O'zbekiston vaqti esa o'zgarmaydi.
Markaziy bank asosiy stavka qarorini qachon e'lon qiladi?
Rasmiy ma'lumot: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng. Aniq sanalarni Markaziy bank saytidagi jadvaldan tekshiring.
Kalendar narx yo'nalishini ko'rsatadimi?
Yo'q. U faqat hodisa vaqti va kutilgan qiymatni ko'rsatadi. Bozor reaksiyasini oldindan bilib bo'lmaydi.
Yangilik paytida savdo qilish xavflimi?
Ha, risk oshadi: spred kengayadi, slipaj va geplar bo'lishi mumkin. Leveraj bilan zarar tez yuzaga keladi.
