Anchoring bias: kirish narxi va o'tgan cho'qqiga yopishib qolish

Anchoring bias nima

Anchoring bias (o'zbekchada ko'pincha langar effekti) bu inson baho berayotganda tasodifan ko'zi tushgan raqamga haddan ortiq tayanishi. Shu raqam "langar" bo'lib qoladi va keyingi barcha baholar unga qarab suriladi.

Bu hodisani Amos Tversky va Daniel Kahneman noaniqlik sharoitidagi qarorlar bo'yicha tadqiqotlarida tasvirlagan. Ularning tajribalarida odamlar mavzuga aloqasi yo'q raqamni ko'rgandan keyin ham taxminlarini shu raqamga yaqin qilib aytgan. Keyingi xulq-atvor moliyasi tadqiqotlarida ham shunga o'xshash ta'sir kuzatilgan: investorlar xarid narxini yoki yaqindagi cho'qqini qaror uchun mezon qilib oladi.

Bu ko'plab treyding bias turlaridan biri. Umumiy tushunchalarni Treyding psixologiyasi bo'limida topasiz.

Treydingda langar qayerda paydo bo'ladi

Kirish narxi

Eng ko'p uchraydigan holat narxga yopishib qolish: treyder pozitsiyani o'zining kirish narxi bilan baholaydi. "Kirish narximga qaytsa, chiqaman" degan fikr shundan kelib chiqadi. Bozor esa sizning kirish narxingizni bilmaydi. U faqat hozirgi talab va taklifga qaraydi.

O'tgan cho'qqi yoki tub

"Avval shu darajada edi, demak yana qaytadi" degan fikr ham langar. Eski cho'qqi texnik daraja sifatida ahamiyatli bo'lishi mumkin, lekin narx unga qaytishi shart emas.

Maqsad va "adolatli" narx

Kimdir aytgan maqsad narxi yoki ijtimoiy tarmoqdagi prognoz ham langar bo'lib qoladi. Bu haqda Influenserlar va hayp sahifasida ham yozilgan.

Bu nimaga olib keladi

• Stop-loss surilishi. Zarar zonasidagi pozitsiya "kirish narxiga qaytguncha" ushlab turiladi. Bu Zarardan qochish va Sunk cost xatosi bilan bog'langan.
• Foydani erta yopish. Treyder kirish narxidan biroz yuqoriga chiqqanini ko'rib, rejadan oldin chiqib ketadi.
• Kirishdan voz kechish. "Kecha arzonroq edi" degan fikr bilan yangi ma'lumot e'tiborsiz qoladi.
• Tanlab ma'lumot yig'ish. Langarni qo'llab-quvvatlovchi dalillar qidiriladi. Bu Confirmation bias bilan birga ishlaydi.

Leveraj bilan CFD va forex savdosida bunday kechikish pulni tez yo'qotishga olib kelishi mumkin. Langar kutayotganingizda leveraj zararni kattalashtiradi.

Fikrni qayta qurish: amaliy mashqlar

Bu mashqlar foyda va'da qilmaydi. Ular faqat qaror nimaga asoslanayotganini ko'rishga yordam beradi.

"Hozir ocharmidim?" savoli

Ochiq pozitsiyaga qarab o'zingizdan so'rang: "Agar bu pozitsiya bo'lmaganida, hozirgi narxda shu yo'nalishda kirgan bo'larmidim?" Javob "yo'q" bo'lsa, ushlab turish sababi bozor emas, langar bo'lishi mumkin.

Kirish narxini yashirish

Ba'zi treyderlar tahlil vaqtida kirish narxi va joriy natijani ko'rsatmaydigan oynadan foydalanadi. Grafikni xuddi yangi kirish uchun ko'rayotgandek baholang.

Chiqish shartini oldindan yozish

Stop-loss va chiqish shartlari kirishdan oldin, narxga emas, sababga bog'lanib yoziladi. Masalan: "setup buzilsa, chiqaman". Rejani tuzish tartibi Risklarni boshqarish va Treyding intizomi sahifalarida tushuntirilgan.

Jurnalda langarni belgilash

Har bir savdo yozuviga "qaror qaysi narxga tayandi?" degan qator qo'shing. Vaqt o'tib, qaysi langarlar takrorlanayotgani ko'rinadi. Natijani emas, jarayonni baholang. Bu haqda Jarayon va natija sahifasida o'qing.

Bir nechta mezon bilan solishtirish

Kalit darajani tanlashda faqat eng yaqin cho'qqiga qaramang. Turli taymfreymlarni, volatillikni va yangiliklar fonini birga ko'rib chiqing. Yaqindagi narxga ortiqcha urg'u berish Recency bias bilan ham bog'liq.

Tez-tez beriladigan savollar

Anchoring bias va langar effekti bir narsami?

Ha, bu bitta tushunchaning inglizcha va o'zbekcha nomi.

Eski cho'qqiga qarash har doim xatomi?

Yo'q. Daraja tahlil vositasi sifatida foydali bo'lishi mumkin. U "narx albatta qaytadi" degan ishonchga aylansa, langarga aylanadi.

Langardan butunlay qutulish mumkinmi?

Tadqiqotlar bu ta'sir ongli harakat bilan ham saqlanib qolishini ko'rsatadi. Maqsad uni yo'qotish emas, qarorlarda sezish va yozma qoidalar bilan cheklash.

Bu mashqlar daromadni oshiradimi?

Bunga kafolat yo'q. Mashqlar qaror sifatini tekshirishga yordam beradi, lekin savdo baribir zarar bilan tugashi mumkin.

Boshqa qaysi biaslarni o'rganish kerak?

Haddan ortiq ishonch, Gambler's fallacy va FOMO sahifalaridan boshlashingiz mumkin.