Natijani ko‘rish uchun bo‘sh maydonlarni to‘ldiring.
| Yil | To‘langan | To‘langan foiz | Balans |
|---|
Annuitet: A = P × i / (1 − (1 + i)^−n), i = yillik stavka / 12. Kamayib boruvchi: asosiy qarzning P / n qismi + qolgan qarzga hisoblangan foiz. Komissiyalar va sug‘urta hisobga olinmagan.
Kalkulyator nimani hisoblaydi
Kalkulyatorda namunaviy qiymatlar oldindan kiritilgan. Ular hech qanday bankning taklifi emas, faqat ishlash tartibini ko'rsatadi. O'z qiymatlaringizni kiritsangiz, natija maydonlar yonida darhol yangilanadi.
Kalkulyator quyidagilarni ko'rsatadi:
- Oylik to'lov. Annuitetda u butun muddat davomida teng bo'ladi. Differensial to'lovda birinchi va oxirgi to'lov alohida ko'rsatiladi.
- Umumiy foiz. Bu butun muddat davomida asosiy qarzdan tashqari to'lanadigan summa.
- Umumiy to'lov. Bu asosiy qarz bilan foizlar yig'indisi.
- Yillik jadval. Har yil uchun asosiy qarzga ketgan qism, foiz va yil oxiridagi qoldiq.
- Muddatidan oldin qaytarish. Qo'shimcha to'lov kiritilganda tejalgan foiz va muddat qanchaga qisqarishi.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Annuitet to'lov
Annuitet to'lov har oy bir xil summani to'lashni anglatadi. Muddat boshida to'lovning katta qismi foizga ketadi, chunki qoldiq hali katta. Qoldiq kamaygani sari foiz ulushi kamayadi, asosiy qarzga ketadigan qism esa o'sadi.
Belgilar:
- P — kredit summasi (asosiy qarz);
- i — oylik stavka, ya'ni yillik stavkaning har oyga to'g'ri keladigan ulushi;
- n — oylar soni;
- q — oylik o'sish koeffitsiyenti: oy davomida qarz foiz bilan birga necha marta ko'payishi;
- v — q ga teskari qiymat (diskont koeffitsiyenti).
Formulani belgilar orqali shunday yozish mumkin:
A = P ÷ (v + v·v + … + vⁿ)
Ya'ni oylik to'lov shunday tanlanadiki, barcha kelajakdagi to'lovlarning bugungi qiymati kredit summasiga teng bo'lsin. Kalkulyator ostida shu formulaning standart ixcham ko'rinishi ham ko'rsatiladi. Natija ikkala yozuvda ham bir xil chiqadi.
Differensial to'lov
Differensial to'lovda asosiy qarz teng qismlarga bo'linadi, foiz esa har oy qolgan qarzga hisoblanadi:
- asosiy qarz qismi = P ÷ n;
- oylik foiz = qoldiq × i;
- oylik to'lov = asosiy qarz qismi + oylik foiz.
Birinchi oylarda to'lov eng katta bo'ladi, keyin har oy kamayib boradi. Umumiy foiz odatda annuitetga qaraganda kamroq chiqadi, chunki qoldiq tezroq kamayadi. Lekin boshidagi to'lov yuqoriroq bo'ladi.
Annuitet va differensial: farqi
| Ko'rsatkich | Annuitet | Differensial |
|---|---|---|
| Oylik to'lov | Butun muddat davomida teng | Boshida katta, keyin kamayadi |
| Asosiy qarz qismi | Boshida kichik, keyin o'sadi | Har oy teng |
| Foiz qismi | Boshida katta, keyin kamayadi | Qoldiqqa mos kamayadi |
| Umumiy foiz | Odatda yuqoriroq | Odatda pastroq |
| Rejalashtirish | Oddiyroq, summa o'zgarmaydi | Boshidagi yuk og'irroq |
Aniq farqni ko'rish uchun kalkulyatorda turni almashtiring. Summa, stavka va muddat o'zgarmaydi, faqat to'lov tartibi o'zgaradi.
Muddatidan oldin qaytarish
Qo'shimcha to'lov asosiy qarz qoldig'ini kamaytiradi. Foiz qoldiqqa hisoblangani uchun keyingi oylarda foiz kamayadi. Odatda ikki variant bo'ladi:
- muddatni qisqartirish — oylik to'lov o'zgarmaydi, kredit ertaroq yopiladi;
- to'lovni kamaytirish — muddat o'zgarmaydi, oylik to'lov kichrayadi.
Qaysi variant qo'llanishi va qo'shimcha to'lov uchun komissiya bor-yo'qligi bankning shartnomasida yoziladi. Kalkulyator faqat matematik ta'sirni ko'rsatadi. Bankning aniq shartlarini shartnomadan yoki bankning o'zidan tekshiring.
Natijani qanday o'qish kerak
- Stavka. Kalkulyator nominal yillik stavka bilan ishlaydi. Shartnomada komissiya, sug'urta yoki boshqa to'lovlar bo'lsa, haqiqiy xarajat yuqoriroq bo'ladi.
- Yaxlitlash. Bank to'lovlarni so'mgacha yaxlitlashi mumkin. Shu sababli jadvaldagi oxirgi to'lov biroz farq qilishi mumkin.
- Umumiy fon. Stavkalar darajasini tushunish uchun O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) ma'lumotlariga qarash mumkin: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng.
- Inflyatsiya. Uzoq muddatli kreditda kelajakdagi to'lovlarning real qiymati o'zgaradi. Buni inflyatsiya kalkulyatori bilan solishtiring.
Uy-joy krediti uchun ipoteka kalkulyatori qulayroq. Foiz ustiga foiz qanday ishlashini murakkab foiz kalkulyatori ko'rsatadi. Boshqa vositalar kalkulyatorlar sahifasida jamlangan. Kredit va qarz haqidagi tushuntirishlar kredit va ipoteka bo'limida berilgan.
Kredit pulini yelkali (leverage) CFD yoki forex savdosiga ishlatish xavfni ikki tomondan oshiradi. Bunday savdoda mablag' tez yo'qotilishi mumkin, qarz va foiz esa baribir qaytarilishi kerak. Bu haqda risklarni boshqarish sahifasida o'qing.
Ko'p beriladigan savollar
Kredit hisoblash uchun qanday ma'lumotlar kerak?
Kredit summasi, yillik foiz stavkasi, muddat (oylarda) va to'lov turi kerak. Muddatidan oldin qaytarishni ko'rish uchun qo'shimcha to'lov summasini ham kiriting.
Annuitet to'lov nima?
Bu butun muddat davomida teng oylik to'lov. Unda foiz va asosiy qarz ulushlari har oy o'zgaradi, lekin umumiy summa o'zgarmaydi.
Differensial to'lov nima uchun boshida katta bo'ladi?
Asosiy qarz teng qismlarda to'lanadi, foiz esa qoldiqqa hisoblanadi. Boshida qoldiq eng katta bo'lgani uchun foiz ham eng katta bo'ladi.
Qaysi to'lov turi foydaliroq?
Kalkulyator tavsiya bermaydi. U ikkala turning oylik to'lovi va umumiy foizini ko'rsatadi. Tanlov sizning daromadingiz va bank shartlariga bog'liq.
Natija bank hisobidan farq qilsa nima qilish kerak?
Shartnomadagi komissiyalar, sug'urta, yaxlitlash tartibi va foiz hisoblash usulini tekshiring. Aniq jadvalni bankdan so'rang.
Loan calculator va kredit kalkulyatori bir narsami?
Ha, ikkalasi ham kredit to'lovi, umumiy foiz va to'lov jadvalini hisoblaydigan vosita.