Proba nima
Proba — oltin qotishmasida sof oltin qancha ekanini ko'rsatadigan belgi. Zargarlik buyumlari sof oltindan emas, qotishmadan yasaladi. Unga kumush, mis yoki boshqa metallar qo'shiladi. Bu metallar buyumni qattiqroq qiladi va rangini o'zgartiradi: sariq, qizil yoki oq oltin shu yo'l bilan olinadi.
Proba belgisidagi raqam qotishmadagi sof oltin ulushini bildiradi. Raqam qanchalik katta bo'lsa, buyumda sof oltin shuncha ko'p bo'ladi. Ba'zi mamlakatlarda xuddi shu ko'rsatkich karat bilan yoziladi. Bu boshqa o'lchov tizimi, lekin ma'nosi bir xil.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
«585 proba» va «750 proba» oltin farqi
| Ko'rsatkich | «585 proba» | «750 proba» |
|---|---|---|
| Sof oltin ulushi | Pastroq | Yuqoriroq |
| Qattiqlik va yeyilishga chidamlilik | Odatda yuqoriroq | Odatda pastroq, buyum yumshoqroq |
| Rang | Qo'shimchaga qarab turlicha | Sariq rang odatda to'qroq |
| Bir xil og'irlikdagi qiymat | Pastroq | Yuqoriroq |
«585 proba» kundalik taqiladigan buyumlarda ko'p uchraydi, chunki qotishma mustahkam. «750 proba» qimmatroq, chunki unda sof oltin ko'proq. Bir xil og'irlikda yuqoriroq probali buyum ko'proq oltin saqlaydi.
«585 proba» narxi qanday hisoblanadi
Buyumdagi oltin qiymati quyidagicha topiladi: og'irlik × proba bo'yicha sof oltin ulushi × bir gramm sof oltin narxi. Bu xom ashyo qiymati — buyum ichidagi metall qiymati. Do'kondagi narx bundan yuqori bo'ladi, chunki unga ish haqi, dizayn, toshlar va sotuvchining ustamasi qo'shiladi.
Quyidagi kalkulyatorga og'irlikni, o'lchov birligini (gramm, troy unsiya, tola va boshqalar), probani va o'zingiz bilgan narxni kiriting:
Natijani ko‘rish uchun bo‘sh maydonlarni to‘ldiring.
| Karat | Proba, ‰ | Shu probadagi 1 gramm narxi |
|---|
Qiymat = gramm × tozalik (karat / 24) × sof oltinning 1 gramm narxi. 1 troy unsiyasi = 31.1035 g, 1 tola = 11.6638 g, 1 baht = 15.244 g, 1 luong = 37.5 g. Do‘konlar ishlov haqini qo‘shadi va oltinni sotish narxidan past narxda qaytarib sotib oladi.
Kalkulyator narxni o'zi bermaydi. Siz kiritgan narx asosida hisoblaydi. Narxning qanday shakllanishi haqida: Oltin narxi shakllanishi.
Jahon bozorida oltin narxi odatda AQSh dollarida beriladi. So'mdagi qiymatni hisoblash uchun kurs ham kerak. Rasmiy kursni O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) e'lon qiladi. Kursni har safar uning saytidan yoki Markaziy bank kursi sahifasidan tekshiring. Markaziy bank sotadigan quymalar haqida: Oltin quymalari.
Tamg'a va proba belgisini tekshirish
Zargarlik buyumlari probasi buyumning ichki tomoniga yoki qulfiga bosiladi. Odatda u ikki qismdan iborat:
- proba raqami — qotishmadagi oltin ulushi;
- davlat proba nazorati tamg'asi — buyum rasmiy tekshiruvdan o'tganini bildiradi.
Ko'pincha ishlab chiqaruvchining nomli belgisi ham bo'ladi.
Tekshirishda quyidagilarga e'tibor bering:
- belgi aniq, chiziqlari tekis va o'qiladigan bo'lishi kerak;
- faqat proba raqami bo'lib, nazorat tamg'asi bo'lmasa, ehtiyot bo'ling;
- chek, sertifikat yoki yorliqda og'irlik va proba ko'rsatilganini so'rang;
- shubha bo'lsa, buyumni rasmiy proba nazorati organida tekshirtiring.
O'zbekistondagi tamg'a talablari, tekshiruv tartibi va to'lovlar haqidagi amaldagi qoidalarni davlat proba nazorati organining rasmiy manbasidan tekshiring. Bu sahifada ular sanab o'tilmaydi.
Qayta sotish: nimani hisobga olish kerak
Oltin buyumni sotganda xaridor (zargarlik ustaxonasi, lombard yoki do'kon) odatda faqat sof oltin og'irligini baholaydi. Ish haqi va dizayn qiymati ko'pincha qaytarilmaydi.
- Toshlar og'irlikdan chiqarib tashlanadi yoki alohida baholanadi.
- Proba tamg'a bo'yicha tekshiriladi. Ba'zan joyida sinov o'tkaziladi.
- Sotib olish narxi xaridorning ustamasini hisobga oladi, shuning uchun u birja narxidan past bo'ladi.
- Hujjatlar: chek va sertifikat buyumning kelib chiqishini tasdiqlaydi.
Sotishdan oldin kalkulyatorda xom ashyo qiymatini hisoblang va bir nechta xaridorning taklifini solishtiring. Zargarlik buyumi va quyma oltinning farqi haqida: Oltin quyma olish va O'zbekistonda oltin.
Zargarlik oltini va birja narxi
Ekranda ko'rinadigan XAUUSD kotirovkasi — bir troy unsiya sof oltinning dollardagi narxi. Bu ko'rsatkich hisob-kitob uchun foydali, lekin u buyum narxi emas. Oltin bo'yicha CFD savdosi zargarlik buyumi sotib olish degani emas: bunda metallga egalik qilinmaydi. Leverage bilan savdoda pul tez yo'qotilishi mumkin. Batafsil: Metallar va Risklarni boshqarish.
Tez-tez beriladigan savollar
«585 proba» sof oltinmi?
Yo'q. Bu qotishma: oltindan tashqari boshqa metallar ham bor. Sof oltin ulushini proba raqami bildiradi.
Qaysi biri qimmatroq: «585» yoki «750» proba?
Bir xil og'irlikda «750 proba» qimmatroq, chunki unda sof oltin ko'proq.
«585 proba» narxini qayerdan bilaman?
Bugungi oltin narxini va rasmiy kursni rasmiy manbalardan oling. Keyin og'irlik va probani kalkulyatorga kiriting.
Tamg'a bo'lmasa, buyum soxtami?
Bu degani emas, lekin tamg'asiz buyumni rasmiy proba nazoratida tekshirtirgan ma'qul. Xaridorlar bunday buyumni pastroq baholashi mumkin.
Nega sotishda bergan pulimni to'liq qaytarib ololmayman?
Xaridor odatda faqat metall qiymatini to'laydi. Ish haqi, dizayn va do'kon ustamasi qaytarilmaydi.