Oltinni tekshirish: proba, tamg'a va laboratoriya usullari

Proba nima va nega uni tekshirish kerak

Proba qotishmadagi sof oltin ulushini ko'rsatadi. Toza oltin yumshoq bo'lgani uchun taqinchoqlarda unga kumush, mis yoki boshqa metallar qo'shiladi. Karat ham shu ulushni ko'rsatadi, faqat boshqa shkalada. Ikkalasining farqi Oltin probasi va karat sahifasida yozilgan.

Narx sof oltin miqdoriga bog'liq. Shuning uchun past probali buyum yuqori proba deb sotilsa yoki oltin qoplangan arzon metall oltin deb sotilsa, xaridor pul yo'qotadi.

Haqiqiy oltin belgilari

Buyumni ko'zdan kechirishda quyidagilarga qarang:

• Proba tamg'asi. Taqinchoqning ichki tomonida yoki qulfida bo'ladi. Tamg'a aniq va tekis bosilgan bo'lishi kerak.
• Ishlab chiqaruvchi belgisi. Quyma va tangalarda zavod yoki zarbxona nomi ko'rsatiladi.
• Seriya raqami. Quymalarda seriya raqami bo'ladi va u sertifikatdagi raqamga mos kelishi kerak.
• Og'irlik va o'lcham. Quymada og'irlik yozilgan bo'ladi. Uni aniq tarozida tekshiring. O'lchov birliklari Untsiya va gramm sahifasida tushuntirilgan.
• Qoplama belgilari. "GP", "GF", "HGE", "RGP" kabi harflar buyum oltin bilan qoplanganini yoki oltin qatlam bilan o'ralganini bildiradi.

Tamg'ani ham soxtalashtirish mumkin. Shuning uchun u tekshiruvning boshlanishi xolos. O'zbekistonda qaysi tamg'a majburiyligini va sertifikatni qaysi tashkilot berishini rasmiy manbalardan tekshiring.

Uyda qilinadigan testlar va ularning cheklovlari

• Magnit testi. Oltin magnitga tortilmaydi. Buyum tortilsa, unda temir yoki nikel ko'p. Ammo tortilmasligi oltin ekanini isbotlamaydi: mis, alyuminiy va volfram ham magnitga tortilmaydi.
• Zichlik testi. Buyumning og'irligi suv yordamida o'lchangan hajmiga bo'linadi. Oltin zichligi ko'pchilik arzon metallarnikidan ancha yuqori. Lekin volfram zichligi oltinnikiga yaqin, shuning uchun bu test volfram ichli quymani ajratmaydi.
• Sopol plita testi. Buyum sirlanmagan sopolga surtiladi va qolgan iz rangiga qaraladi. Bu usul buyumni tirnaydi va aniq natija bermaydi.

Tishlash, olovda qizdirish yoki sirka kabi "xalq usullari"ga ishonmang. Ular ishonchli emas va buyumga zarar yetkazishi mumkin.

Kislota testi

Zargarlarda tekshiruv toshi va har xil proba uchun alohida kislotalar to'plami bo'ladi. Buyum tosh ustiga surtiladi va iz ustiga kislota tomiziladi. Iz erib ketsa, proba sinalgan darajadan past bo'ladi.

Cheklovlari:

• Kislota faqat yuza qatlamni tekshiradi. Qalin qoplamali buyum testdan o'tib ketishi mumkin.
• Buyum ozroq shikastlanadi.
• Kislotalar xavfli. Ular bilan himoya vositalarisiz ishlamang.

XRF tahlili

XRF (rentgen-fluorestsent spektrometriya) asbobi buyumni rentgen nurlari bilan nurlantiradi va qaytgan nurlanishga qarab metallar tarkibini aniqlaydi. Natija tezda chiqadi va buyum shikastlanmaydi. Ko'plab lombard va zargarlik do'konlari shu usuldan foydalanadi.

Cheklovi shundaki, XRF asosan yuza va unga yaqin qatlamni o'lchaydi. Qalin oltin qatlam ostidagi boshqa metall yoki quyma ichidagi volfram har doim ham aniqlanmaydi. Bunday hollarda ultratovush yoki elektr o'tkazuvchanlikni o'lchaydigan testerlar qo'shimcha ma'lumot beradi.

Laboratoriya tahlili (olov usuli)

Fire assay, ya'ni kupellyatsiya usulida namuna eritilib, oltin boshqa metallardan ajratiladi va tortiladi. Bu eng aniq usullardan biri hisoblanadi, lekin namuna yo'q qilinadi. Shuning uchun undan asosan quymalar va katta partiyalarni tekshirishda foydalaniladi.

Soxta oltin turlari

Assay sertifikati

Assay sertifikati buyum tarkibi tekshirilganini tasdiqlaydigan hujjat. Unda quyidagilarni tekshiring:

• proba yoki sof oltin ulushi;
• og'irlik;
• seriya raqami va uning buyumdagi raqamga mosligi;
• laboratoriya yoki ishlab chiqaruvchi nomi va tekshiruv sanasi.

Sertifikatlar ham qalbakilashtiriladi. Uni bergan tashkilot bilan bevosita bog'lanib, raqamni tasdiqlab olish mumkin. Quyma va tangalarni tanlash haqida batafsil ma'lumot Quyma, tanga, taqinchoq sahifasida.

Narx va hisob-kitob

Bu sayt jonli oltin narxini ko'rsatmaydi. Kalkulyatorlar bo'limida narxni o'zingiz kiritasiz, so'ng proba va og'irlikka qarab sof oltin qiymati hisoblanadi. Narx qanday shakllanishi Oltin narxi shakllanishi sahifasida tushuntirilgan.

Oltin CFD'larida proba masalasi yo'q, chunki jismoniy metall sotib olinmaydi. Lekin leverajli CFD savdosida pulni tez yo'qotish mumkin. Farqlar Jismoniy oltin va ETF/CFD sahifasida yozilgan. Saqlash masalalari esa Oltinni saqlash sahifasida.

Ko'p so'raladigan savollar

Oltinni uyda aniq tekshirib bo'ladimi?

Yo'q. Magnit va zichlik testlari faqat qo'pol soxtalikni ko'rsatadi. Aniq natija uchun XRF yoki laboratoriya tahlili kerak.

Tamg'a bo'lsa, oltin haqiqiymi?

Shart emas. Tamg'ani soxtalashtirish mumkin. Uni boshqa usullar bilan tekshirib ko'ring.

XRF buyumni buzadimi?

Yo'q. XRF buyumni shikastlamaydi, lekin chuqur qatlamlarni har doim ham ko'rmaydi.

Kislota testi xavflimi?

Kislotalar teri va ko'zga zarar yetkazadi. Testni tajribali zargarga topshirgan ma'qul.

Sertifikat soxta emasligini qanday bilaman?

Seriya raqamini buyumdagi raqam bilan solishtiring va raqamni sertifikatni bergan tashkilotning o'zida tasdiqlating.