Natijani ko‘rish uchun bo‘sh maydonlarni to‘ldiring.
| Yillik stavka, % | Ikki barobar bo‘lish uchun yillar (72 qoidasi) | Aniq yillar |
|---|---|---|
| 1% | 72 | 69,66 |
| 2% | 36 | 35 |
| 3% | 24 | 23,45 |
| 4% | 18 | 17,67 |
| 6% | 12 | 11,9 |
| 8% | 9 | 9,01 |
| 10% | 7,2 | 7,27 |
| 12% | 6 | 6,12 |
| 15% | 4,8 | 4,96 |
| 20% | 3,6 | 3,8 |
72 qoidasi: yillar ≈ 72 / stavka. Aniq: ln 2 / ln(1 + stavka), yillik kapitallashuv bilan.
72 qoidasi nima
72 qoidasi (inglizcha rule of 72) murakkab foiz bilan o'sayotgan summa taxminan necha yilda ikki baravar bo'lishini bilishning tezkor usuli. Buning uchun qoida nomidagi sonni yillik foiz stavkasiga bo'lasiz:
Muddat (yil) ≈ 72 ÷ yillik stavka (%)
Foiz stavkasi foizlarda yoziladi, kasr ko'rinishida emas. Bu bog'lanishdan muhim xulosa chiqadi: stavka ikki baravar oshsa, ikki baravar bo'lish muddati ham taxminan ikki baravar qisqaradi.
Murakkab foiz deganda har davrda topilgan foiz asosiy summaga qo'shilishi va keyingi davrda unga ham foiz hisoblanishi tushuniladi. Batafsil hisob uchun murakkab foiz kalkulyatori bor.
Real yoki demo hisobda sinab ko‘rishga tayyormisiz?
Hamkorlik havolasi · savdo yo‘qotishning yuqori riski bilan bog‘liq
Aniq formula bilan farqi
Aniq muddat natural logarifmlar orqali topiladi. Bunda ikki baravar o'sishning logarifmi yillik o'sish koeffitsiyentining logarifmiga bo'linadi:
Muddat (yil) = ln 2 ÷ ln(1 + r)
Bu yerda r — yillik stavka kasr ko'rinishida. Formulaning to'liq ko'rinishi kalkulyator ostida ham berilgan.
Nega qoidada aynan shu son ishlatiladi? Ikkining natural logarifmi foizlarda ifodalanganda unga yaqin chiqadi, lekin butun son emas. Qoidadagi son esa ko'plab kichik sonlarga qoldiqsiz bo'linadi, shuning uchun hisobni yoddan bajarish oson. Shu sababli qoida kalkulyator qo'lda bo'lmaganda tezkor baholash uchun qulay.
72 qoidasi shu formulaning soddalashtirilgan shakli:
- o'rtacha stavkalarda u aniq natijaga yaqin chiqadi;
- juda past yoki juda yuqori stavkalarda xatosi kattalashadi;
- kalkulyator ikkala natijani va ular orasidagi farqni yonma-yon ko'rsatadi, shuning uchun xatoni o'zingiz ko'rasiz.
Maydonlarga oldindan neytral namunaviy qiymatlar kiritilgan. Ularni o'zingizning stavkangiz bilan almashtiring.
Hisobni to'g'ri talqin qilish
Natija stavka har yili o'zgarmasa va foiz to'liq qayta qo'shilsa to'g'ri bo'ladi. Amalda bunday bo'lmasligi mumkin:
- Inflyatsiya. Nominal summa ikki baravar bo'lsa ham, xarid qobiliyati kamroq o'sishi mumkin. Inflyatsiya kalkulyatori va real daromad kalkulyatori shu farqni hisoblaydi.
- Stavka o'zgarishi. Omonat stavkalari O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) qarorlaridan keyin o'zgarishi mumkin. Bank shartlari uchun omonat kalkulyatori bor.
- Soliq va xarajatlar. Ular sof o'sishni kamaytiradi va muddatni uzaytiradi.
- Kafolatsiz daromad. Aksiya, oltin yoki treyding natijasi oldindan ma'lum emas. Yelkali CFD va forex savdosida pul tez yo'qotilishi mumkin. Shuning uchun bunday vositalarga bu qoidani qo'llash va'da emas, faqat taxminiy hisob bo'ladi.
Qoidani teskari tomonga ham ishlatish mumkin. Qoida sonini yillar soniga bo'lsangiz, belgilangan muddatda ikki baravar o'sish uchun qanday yillik stavka kerakligini taxminan bilasiz:
Kerakli stavka (%) ≈ 72 ÷ yillar soni
Boshqa hisoblar uchun kalkulyatorlar sahifasini ko'ring.
Ko'p beriladigan savollar
72 qoidasi qanchalik aniq?
O'rtacha stavkalarda u aniq formulaga yaqin natija beradi. Chetki stavkalarda farq kattalashadi. Kalkulyator ikkala natijani yonma-yon ko'rsatadi.
Stavkani qanday kiritish kerak?
Yillik stavkani foizlarda kiriting. Masalan, omonat shartnomasida ko'rsatilgan stavkani yozing.
Oylik foiz qo'shiladigan omonatga mos keladimi?
Taxminiy hisob uchun mos keladi. Aniq hisob uchun foiz qo'shilish davrini hisobga oladigan omonat kalkulyatori yaxshiroq.
Bu investitsiya tavsiyasimi?
Yo'q. Bu faqat matematik hisob. U daromadni kafolatlamaydi va biror aktivni tanlashni tavsiya qilmaydi.
Inflyatsiyani hisobga oladimi?
Yo'q, natija nominal summaga tegishli. Real o'sishni real daromad kalkulyatori bilan hisoblang.