Ipoteka kalkulyatori (so'mda)

Kalkulyator nimani hisoblaydi

Ipoteka uy-joy garovi ostida olinadigan uzoq muddatli kredit. Kalkulyator to'rtta qiymatdan foydalanadi:

• Uy narxi. Sotuvchi bilan kelishilgan narx, so'mda.
• Boshlang'ich to'lov. O'z mablag'ingizdan to'lanadigan qism. Kredit summasi narxdan shu qism ayirilgandan keyin qoladi.
• Yillik foiz stavkasi. Bank shartnomasidagi stavka.
• Muddat. Kredit qaytariladigan yillar soni.

Natijada siz uchta ko'rsatkichni ko'rasiz: ipoteka oylik to'lovi, butun muddatdagi umumiy to'lov va ortiqcha to'lov, hamda oylik to'lovning daromadingizga nisbati.

Ipoteka hisoblash qanday ishlaydi

Kalkulyator annuitet usulida hisoblaydi. Bu usulda oylik to'lov butun muddat davomida bir xil bo'ladi. Dastlabki oylarda to'lovning katta qismi foizga ketadi, qarzning asosiy qismi esa sekin kamayadi. Muddat oxiriga yaqinlashgan sari bu nisbat teskari tomonga o'zgaradi.

Ba'zi banklar differensial to'lov ham taklif qiladi. Bunda asosiy qarz teng qismlarda qaytariladi, foiz esa qolgan qarzga hisoblanadi. Shu sababli birinchi to'lovlar yuqori bo'ladi, keyin kamayib boradi. Bu usulda ortiqcha to'lov odatda annuitetdagidan kam chiqadi. Bankingiz qaysi usulni qo'llashini shartnomadan tekshiring.

Ortiqcha to'lov barcha oylik to'lovlar yig'indisidan kredit summasi ayirilganda qoladigan qism. Ortiqcha to'lov stavka, muddat va kredit summasiga bog'liq. Muddat uzaygani sari oylik to'lov kamayadi, ammo ortiqcha to'lov ancha oshadi. Kalkulyatorda turli muddatlarni kiritib, farqni o'zingiz ko'ring.

To'lovni ko'tara olasizmi

To'lovning daromadga nisbati oylik to'lovning oylik sof daromadingizdagi ulushini ko'rsatadi. Nisbat qanchalik yuqori bo'lsa, kasallik, ishdan ayrilish yoki narxlar oshishi kabi kutilmagan holatlarda zaxira shunchalik kam qoladi.

Banklar arizani ko'rib chiqishda daromad, boshqa kreditlar va kredit tarixini baholaydi. Har bir bankning chegarasi va talablari o'z shartlarida belgilanadi, shuning uchun aniq talabni bankdan so'rang. Kredit tarixingiz qanday ko'rinishini KATM kredit tarixi sahifasidan bilib oling.

Hisoblashda quyidagilarni ham inobatga oling:

• sug'urta, baholash, notarius va boshqa bir martalik xarajatlar;
• stavka o'zgaruvchan bo'lsa, oylik to'lov muddat davomida o'zgarishi mumkin;
• muddatidan oldin qaytarish shartlari bankdan bankka farq qiladi.

Stavka va rasmiy manbalar

Banklar ipoteka stavkasini o'zi belgilaydi, lekin unga O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki (CBU, cbu.uz) asosiy stavkasi ta'sir qiladi. Asosiy stavka haqida rasmiy ma'lumot: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining asosiy stavkasi («основная ставка») sahifasi; Boshqaruv yiliga 8 marta oldindan belgilangan jadval bo‘yicha qaror qabul qiladi; qayta moliyalash stavkasi asosiy stavkaga teng. Kalkulyatorga taxminiy emas, bankning aynan sizga taklif qilgan stavkasini kiriting va asosiy stavkaning joriy qiymatini Markaziy bank saytida tekshiring.

Mavzuni chuqurroq o'rganish uchun Ipoteka va Kredit va ipoteka bo'limlarini o'qing. Iste'mol krediti uchun Kredit kalkulyator mavjud, qarz oluvchining huquqlari esa Kredit huquqlari sahifasida tushuntirilgan.

Ko'p beriladigan savollar

Kalkulyator natijasi bankdagi hisob-kitob bilan bir xil bo'ladimi?

Natija taxminiy. Bankning to'lov jadvalida komissiyalar, sug'urta va hisoblash usulidagi farqlar bo'lishi mumkin. Yakuniy raqamlarni bank jadvalidan oling.

Ipoteka kalkulyatori so'mdan boshqa valyutada ham ishlaydimi?

Hisoblash formulasi valyutaga bog'liq emas. Biroq kredit va daromadingiz bir xil valyutada bo'lishi kerak, aks holda nisbat noto'g'ri chiqadi.

Ortiqcha to'lovni qanday kamaytirish mumkin?

Kalkulyatorda boshlang'ich to'lovni oshirib yoki muddatni qisqartirib ko'ring. Muddatidan oldin qaytarish imkoniyati va uning shartlarini bankdan aniqlang.

Asosiy stavka o'zgarsa, oylik to'lovim o'zgaradimi?

Bu shartnomaga bog'liq. Stavka qat'iy bo'lsa, to'lov o'zgarmaydi. O'zgaruvchan bo'lsa, bank shartnomada belgilangan tartibda stavkani qayta ko'rib chiqishi mumkin.